/

Yumurtasıyla ölen ilk kuş fosili; Avimaia schweitzerae

Yumurtalarıyla birlikte gün ışığına çıkmayı bekleyen 115 milyon yıllık kuş fosili bize ne anlatıyor?

6 dakikalık içerik

Yumurtasyla ölen ve fosilleşen kuş 115 milyon yıl sonra gün ışığına çıkarıldı. Bu kuş ve yumurtalarının fosilini, Alida M. Bailleul ve ekibi, Çin’in kuzeybatısında buldular. Ekip, kuşu Avimaia Schweitzerae olarak isimlendirdi.

Çin Bilimler Akademisi Omurgalı Paleontoloji ve Paleoantropoloji Enstitüsü’nden (IVPP) Dr. Alida Bailleul ve ekibi Çin’in kuzeybatısında bulunan bir fosilin, 110 milyon yıllık olduğunu tespit etti. Avimaia Schweitzer olarak isimlendirilen kuş, Chordata familyasından, Aves sınıfından Avimaia cinsi olarak geçiyor.

Avimaia Schweitzer, kuş anlamına gelen Avi ve anne anlamında gelen Maia kelimesi birleştirilerek ve moleküler paleontolojinin öncülerinden Amerikalı paleontolog Mary Higb Schweitzer’i onurlandırmak için soyadının eklenmesiyle bu adı aldı. Veri, Gansu Eyaleti, Yumen Şehri, Kuzeybatı Çin’in Changma Köyü yakınında bulunmuştu. Araştırma örneği, pelvisten ve arka uzuvlardan oluşan, eklemli bir kısmi iskelet şeklindeydi.

110 milyon yıllık bir hastalık döngüsü

Yaklaşık 110 milyon yıl önce yıl Çin’in kuzeybatısında, dişi bir kuş yumurtlamanın eşiğindeydi. Fakat her nasılsa, eski bir göl kıyısındaki yaşamı travmatik bir dönüş aldı ve içindeki yumurtayı öldüren ve hatta ölümüne yol açmış olabilecek bir komplikasyon geçirdi.

Bu fosil yumurta, antik kuşlardaki üreme bozukluklarına ışık tutabilir. Ve pigmentleri korunursa, fosil eski kuşların nasıl yuvalandığı ile ilgili daha fazla şey ortaya çıkarabilir.

Avimaia Schweitzerae, aynı zamanda karnında yumurtası ile birlikte fosilleşmiş olarak bulunan ilk kuş türüdür.

Modern kuşlarda, yumurta kabuğu kütikülünün yumurtlamadan sadece bir saat önce oluşturduğu biliniyor. Bu fosilde ise, kütikül tabakasının bölümlerinin korunduğu görünüyor. Büyük ihtimalle bu durum, yumurta kabuğu oluşumunun tamamlandığını, ancak yumurtlamadan önce kütikül oluşumundan sonraki bir saat içinde kuşun öldüğünü gösteriyor. Araştırmacılar ayrıca, yumurta kabuğunun çift katmanlı olduğunu ve kütikülün sadece iç yumurta kabuğu katmanında göründüğüne dikkat çekti. Bu, yumurta kabuğu oluşumunun tamamlanmasından sonra, yumurtanın, ikinci bir yumurta kabuğu katmanı aldığı kanalın içinde anormal bir şekilde tutulduğunu gösterir.

Yumurtanın vücuda tamamen sıkışmış hale geldiği bu durum, yumurta bağlanmasının bir şeklidir. Yumurtanın bağlanması küçük, evcil kuşlarda yaygın olarak görülür. Vahşi doğada da görülür ve tipik olarak, yumurta elle veya cerrahi olarak çıkarılmadıkça ölümle sonuçlanır. Eğer doğruysa, bu fosil, bu yaygın üreme bozukluğunun en eski belgelenmiş olayıdır.

Avimaia Schweitzerae 2000’lerin ortasında bulundu ancak yumurtası anlaşılamadı

Avimaia Schweitzerae kolonisi.  Çizim; Michael Rothman

Alida Bailleul, “İlginç bir şey, bunu beklemiyorduk ancak vücudunda bir yumurta bulunan ilk kuş fosilini ortaya çıkardık.” dedi.

Aslında Avimaia, 10 yıldan fazla süre önce bulundu. 2000’lerin ortasında, IVPP paleontologları, enantiornithinler adı verilen soyu tükenmiş bir kuş grubunun fosillerini kuzeybatı Çin’in Xiagou Formasyonundan çıkardı. O sırada araştırmacılar fosillerden birinin tuhaf, zar benzeri bir yapıya sahip olduğunu fark etti. Ancak ekip fosili depoda bıraktı ve olayın üstüne gitmedi. 2018 yılında Bailleul, IVPP’ye bu projeyi aydınlatmak için geldi.

Bailleul, depoya girdiğinde yaşadığı olayı şöyle anlatıyor: “Sadece kutuların içinden geçiyorduk ve sonra O’Connor (fosili ilk bulan ekipteki araştırmacılardan) “Oh, şuna bak, bu fosili hatırlıyorum!” dedi.” Bailleul ve meslektaşı Shukang Zhang daha sonra fosili örneklemeye başladı ve fosilin gizemli yumuşak dokusunun aslında yumurta kabuğu olduğunu anladılar.

Fosille ilgili ilk bilimsel yayın Nature Communications dergisinde 20 Mart 2019’da yayımlandı.

Kaynaklar; Nature , National Geographic

Sizin yorumunuz nedir?

Your email address will not be published.