//

Türkiye Karasularında Köpekbalığı Kayıtları

7 dakikalık içerik

Fishtaxa internet sitesinde yayınlanan bir makale, Türkiye’de görülen köpekbalıklarıyla ilgili yapılan bir çalışmayı gösterdi. “Köpekbalığı istilasına uğramış internet: Türkiye’nin nadir ve büyük köpekbalıkları hakkında internet tabanlı medya haberlerinin analizi” isimli çalışma Hakan Kabasakal ve Murat Bilecenoğlu tarafından yapıldı.

Bilimsel İletişim İçin Verimli Bir Araç

Çalışma özellikle internet ve internet tabanlı sosyal medya platformlarına dayanıyor. Sosyal medyanın son zamanlardaki popülaritesinden bahseden yazarlar, “Günümüzde Twitter, Facebook, Instagram, You Tube ve çok sayıda blog, bu devrim niteliğindeki iletişim platformlarını kullanmaya istekli balıkçılık bilim insanları ve yönetim profesyonelleri için birçok avantaj sunabilir” ifadelerini kullandı.

Sosyal medyanın balıkçılık bilimi için kullanılmasının önemine değinen araştırmacılar, “Doğru kullanıldığında sosyal medyanın teknik bilimsel sonuçları uzman olmayanların anlayabileceği biçimlere çevirerek bilimsel iletişim için verimli bir araç sağlayabileceğini vurgulamaktadır” diyor. Bu makalede yazarlar, yalnızca internet ve sosyal medya kaynaklarından elde edilen verilere dayanarak, Türkiye sularında nadir ve/veya büyük köpekbalığı avlarının bir analizini sunuyor.

Köpekbalıkları; Okyanuslarda En Çok Tehdit Altında Olan Omurgalılar

Akdeniz ve Karadeniz’deki büyük elasmobranch’lara ilişkin veri toplama üzerine yapılan çalışmalarda, sosyal medyaya yüklenen görüntülerin tür tanımlamasına olanak sağladığı görülebildi. Köpekbalıkları ile ilgili önemli gözlemlerin sosyal medyadan, özellikle Facebook ve You Tube’dan elde edilebileceği belirtildi.

Köpekbalıkları denizlerde önemli bir rol oynuyor. Onlar Dünya okyanuslarında en az 4 yüz milyon yıl önce ortaya çıkmış ve deniz ekosistemlerinde kilit rollere sahip canlılar olarak tanınıyor. Buna rağmen günümüzde okyanuslarda en çok tehdit altında olan omurgalılar arasında yer alıyor.

Türkiye’de köpekbalıklarına ilişkin veri toplamanın yoğunlaştırılmasına yönelik acil bir ihtiyaç olduğunu belirten araştırmacılar, “Akdeniz’de görülen köpekbalığı popülasyonlarının dramatik düşüşü, tür dağılımları ve bolluğu hakkında veri toplamanın alternatif ve tahribatsız yollarını gerektirir” diyor.

Türkiye Sularında Görülen Nadir ve Büyük Köpekbalıkları

Akdeniz köpekbalıklarının yüzde 54’ünün yüksek bir yok olma riski altında olduğundan bahseden araştırmacılar, “Mevcut veri tabanında toplanan bilgi miktarı, yalnızca internet ve sosyal medyadan elde edilen verilere dayanarak, Türkiye sularında nadir ve büyük köpekbalıklarının görülmesi ve/veya kayıtlarının ilk ön değerlendirmesini yapmamızı sağladı. Numunelerin uzunluk ve ağırlık verileri, veri kaynaklarında bildirilen bilgilerden elde edilmiştir” şeklinde araştırma detaylarını açıkladı.

Araştırmacılar, Türkiye sularındaki köpek balıkları için yeni kayıtları belirterek, “İnternet kaynaklarından elde edilen köpekbalıklarının görüntülerinin detaylı incelenmesi sonucunda iki carcharhinid köpekbalığı, bakır köpekbalığı, C. Brachyurus (1870) ve ipeksi köpekbalığı, C. Falciformis (1839) Türkiye’de ilk kez kaydedilmiştir. Mersin (7 Şubat 2015 ve 3 Aralık 2019) ve Antalya (24 Aralık 2019) kıyılarında beş C. brachyurus örneği kaydedildi” dedi.

C. brachyurus olarak tanımlanan örneklerde tanımlayıcı karakterler gözlendiğini belirten yazarlar, “Üstte bronzdan grimsi bronza ve altta beyazımsı renklenme; gövde oldukça ince, orta derecede uzun, dar yuvarlak bir burun, uzun pektoral yüzgeçler ve dar yuvarlak tepe noktası ve kısa bir arka ucu olan büyük ve hilal şeklindeki birinci sırt yüzgeci; ve kısa serbest arka ucu olan küçük bir ikinci sırt yüzgeci gözlemlendi” diye konuştu.

İnternet Tabanlı Ortamlarda 10 Familya, 16 Tür ve 2 Cinsten Toplam 268 Köpekbalığı

Antalya (29 Ocak 2009) ve Mersin (15 Kasım 2014 ve 27 Haziran 2019) kıyılarında üç C. falciformis örneğinin kaydedildiğini ifade eden araştırmacılar, “Görülen tanımlayıcı karakterlere dayanarak, bu örnekler C. falciformis olarak tanımlanmıştır: renklenme üstte koyu griden grimsi kahverengiye, altta beyazımsı; gövde oldukça ince, orta derecede uzun ve yuvarlak burunlu, birinci sırt yüzgeci orta büyüklükte ve tepesi genişçe yuvarlak, ilk sırt yüzgecinin başlangıcı pektoral serbest arka uçların arkasında; ikinci sırt yüzgeci çok küçük ve alçak, serbest ucu çok uzun, yüzgeç yüksekliğinin iki katından fazla; interdorsal sırt mevcut” şeklinde açıkladı.

Araştırmacılar kayıtlı köpekbalığı türleri hakkında genel açıklamalarda, incelenen internet tabanlı ortamlarda 10 familya, 16 tür ve 2 cinsi temsil eden toplam 268 köpekbalığı örneği tespit edildiğini ekledi.