Haber

Sinek larvaları bacakları olmadan sıçrayabiliyor

Sinek larvaları bacakları olmamasına karşın sıçrayabiliyor. Bacaklarının olmaması onlar için hiç problem değil.

Atlama çoğu zaman itici bacaklar kullanılarak gerçekleştirilir ancak bacaksız sıçrama mekanizmasının birden fazla canlıda geliştiği bir kez daha kanıtlandı. Bilim insanları, Safra midelerinin (Gall midge) bacaksız larvaları tarafından üretilen uzun mesafeli sıçramaların kinematiğini, enerjisini ve morfolojisini inceledi.

Bazı bodur böcek larvaları, vücut boylarının 36 katına kadar yukarıya atlayabiliyor; yeni bir çalışmada yer alan yüksek hızlı video bu tezi ortaya koyuyor. İlk olarak, bacaksız, parlak, turuncu bir Safra midesi ailesinden Asphondylia (sinek türü) larvası, incelendi. Larva, önce kendini O şekline soktu, ardından ise yay gibi kendini gererek çok yükseğe sıçrayabildi. Larvaların, bedenlerini bir halka haline soktukları ve geçici bir ‘bacak’ oluşturmak için vücutlarının bir kısmını basınçlandırarak elastik enerji depoladıkları anlaşıldı. Tüm bu anlar hızlandırılmış video kamera görüntülerine yansıdı.

Journal of Experimental Biology‘de yayınlanan çalışmayı, ABD Kuzey Carolina eyaletinde bulunan Duke Üniversitesi‘nden evrimsel biyomekanist Sheila Patek ve ekip arkadaşları yaptı. Patek’in laboratuvarı, daha önce hiç görülmemiş hayvan hareketlerini, genellikle yüksek hızlı video tekniği kullanarak çözme konusunda uzmanlaşmış bir çalışma alanı olarak biliniyor.

Patek’in laboratuvarında kaydedilen görüntü;

Sıçramalarını sağlayan mandal mekanizması inceleniyor

Görüntülerde sıçrayan larvanın hareketi, küçük bir larva kasları için çok büyük bir sıçrama. Küçük canlılar, yaylanma esnasında onları kilitleyen herhangi bir etmen yoksa, bütün enerjilerini verebiliyor. Ardından da aniden serbest bırakılan yay, aşırı harekete, yani uzun bir sıçramaya olanak sağlıyor.

Patek, ilk önce mandal ve yay sistemini, Mantis karidesinde (diğer adıyla Peygamber devesi karidesi) tanıdı.

İngiltere’deki Lincoln Üniversitesi’nden çalışmanı ortak yazarı Greg Sutton, “Hâlâ mandal mekanizmalarını incelemek oldukça zor. Pirelerdeki mandalın nerede olduğunu bilmiyoruz.” diyor. Ancak küçük hayvanlar, hızlı hareketler için mandal kullanan tek canlı değil. Çalışmada yer almayan Almanya’daki Freiburg Üniversitesi Botanik Bahçesi’nden Simon Poppinga, hiç kas geliştirmeyen ama hızlı hareket edebilen bitkilerin biyomekaniklerini araştrıyor.

Çalışmayla birlikte yeni keşifler mühendislik ve biyolojide üç alanı birleştiriyor; yumuşak robotikler, küçük ve yüksek ivmeli sistemler ile yapışkan sistemler. Ayrıca çalışmanın bulguları, solucan benzeri, küçük, bacaksız sıçrayıcıların zengin ve henüz keşfedilmemiş bir biyolojik çeşitliliğine işaret ediyor.

Kaynaklar;

Journal of Experimental Biology

Science News

Yazar Hakkında

Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü mezunudur. Bilim ve teknoloji haberciliğinden önce spor ve gündem alanlarında muhabirlik yaptı. Paylaşmak istediğiniz haberler için +90 (541) 380 12 73 numaralı whatsapp ihbar hattımızdan veya [email protected] adresinden ulaşabilirsiniz.
Bilim dünyasının son haberlerini kaçırmamak için eposta bültenimize hemen üye olun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir