paleontolog mary anning kimdir

Paleontolog Mary Anning’in hayatı film oldu: Ammonite

Mary Anning'in meşhur fosil keşiflerinin arkasında yatan, hasta annesini ve kendini geçindirmek için zengin turistlere satmaya çalıştığı fosillerin hikayesi filmde canlandırılıyor.

8 dakikalık içerik

Paleontolog Mary Anning’in hayatı Ammonite ismiyle film oldu. Filmde, 1840’lı yıllarda kendini yetiştirmiş olan paleontolog Mary Anning’in İngiltere’nin bir kıyı kasabasındaki zorlu yaşamı anlatılıyor. Film, 2020 Cannes, Telluride ve Toronto Film Festivalleri’ne seçildi. 

Francis Lee’den “fosil avcısı” olarak adlandırılan paleontolog Mary Anning hakkında yeni bir film; Ammonite. Saha çalışmalarının 19. yüzyılda filizlendiği paleontoloji bilimi için önemli bir film olarak dikkat çekiyor. 1840’larda, kendini yetiştirmiş olan paleontolog Mary Anning, İngiltere’nin Lyme Regis kıyı kasabasında tek başına çalışıyor. Anning, kendi ve hasta annesinin geçimini sağlamak için zengin turistlere satmak üzere fosillerin peşine düşüyor. Böyle bir turist olan Roderick Murchison, bir Avrupa turunun ilk ayağında Lyme’a geldiğinde, psikolojik sorunlarından yeni çıkan genç eşi Charlotte’un bakımını Mary’ye emanet ediyor. Hayatı yoksulluk sınırında günlük bir mücadele içinde olan Mary, onu geri çevirmeyi göze alamıyor. Tamamen farklı dünyalardan iki kadının hikayesi filmde anlatılıyor.

Paleontolog Mary Anning filmde daha çok özel yaşamla aktarıldı

mary anning kimdir
Ammonite filminde canlandırılan Mary Anning ve Charlotte Murchison.

New Scientist editörü Francesca Steele film hakkında bir yazı kaleme aldı. Sizler için Steele’nin film değerlendirmesinden kesitler aldık;

Filmin başında, İngiltere’nin Dorset kentindeki Lyme Regis’te kayalıklara tırmandırırken Anning (Kate Winslet) ile tanışıyoruz. Başarılı paleontolog çalışma odasına geri dönünce, turistlerin satın alması için ammonitleri ve diğer küçük fosilleri fırçalıyor (Ammonoitler, soyu tükenmiş deniz yumuşakçalarından oluşan, kafadan bacaklılar sınıfına bağlı bir altsınıftır). Henüz 12 yaşında ortaya çıkardığı ünlü 5 metrelik ihtiyozor iskeleti, çok uzaklara başkente (Londra) taşınarak müzeye konmuştu. Akranlarının çoğunun aksine, Anning geçimini sağlamak zorundaydı, sınıfı ve cinsiyeti nedeniyle konumunu yükseltecek bilimsel topluluklara erişimi yoktu. Küçük, dondurucu bir kulübede annesiyle yalnız yaşıyordu; sakin bir yaşam sürdürüyorlardı.

Bu sakin günlerden birine Murchison çifti dahil oluyor. Jeolog Roderick Murchison, Anning’den bilgi almak için onun yanına geliyor. Eşi Charlotte hafif bir travma atlatmıştır. Anning ile Charlotte’ın arkadaşlığı çevresinde hikaye ilerliyor. Gerçekte ise Charlotte, Anning ile arkadaştı ama aynı zamanda bir jeologdu ve eşinin başarılarının arkasındaki isimdi. Filmde ise kırılgan ve evliliğinde mutsuz biri. Film, dönemin kadın sorunlarını ele alarak bazı noktalarda döneminden radikal şekilde ayrılıyor.

Filmin beklentiyi karşılayamamasının sebebi ise Mary Anning’in özel yaşamını daha çok ele alarak, asıl başarılarına odaklanmaması ve paleontoloji çalışmalarını çok az göstermesi olarak açıklanıyor.

Paleontolog Mary Anning kimdir?

Paleontolog Mary Anning, 1799’da Birleşik Krallık’ın West Dorset şehrine yakın olan Lyme Regis kasabasında doğdu. Marangoz olan babası, bölgedeki kayalıklardan “antik buluntu” toplayarak gelirini tamamlıyordu ve kızına da aynısını yapmayı öğretti. Mary Anning, çocuklukta bir ihtiyozor (antik sürüngen) keşfinin yanı sıra, yirmili yaşlarındaki ilk tam Pleziyozor’u (Mezozoik dönemde yaşamış deniz sürüngeni takımı) da buldu.

Günümüzde dinozorları bulmakla anılsa da Anning’in Jurassic Coast’ta (İngiltere’de) keşfettiği fosillerinin hepsi ayrı bir tarih öncesi tür olan deniz sürüngenleriydi. Londra Doğa Tarihi Müzesi’nden Paul Barrett, Anning hakkında, “Mary, paleontolojide patlama dönemi haline gelen, bu bilimin ‘doğa antikası’ toplayan insanlar için bir hobi olmaktan bir bilime dönüştüğünde, bilimsel açıdan önemli yüzlerce fosil bulan bir fosil koleksiyoncusuydu. Fosiller hakkında nispeten az şey biliniyordu ve genellikle doğaüstü açıklamalar yapılırdı.” dedi.

Anning’in çalışması, Darwin’in temelini oluşturmaya yardımcı oldu. Jeolojide kadınların unutulmuş hikayelerini yazan TrowelBlazers web sitesinin kurucu ortağı paleontolog Tori Herridge, Mary Anning hakkında düşüncelerini söyledi: “Anning bu yaratıkları gördü ve İncil’in Dünya’nın var olması için önerdiği zaman çerçevesi içinde olmadıklarını fark etti. Tarih öncesi bir tür mürekkep balığı olan belemnitleri buldu ve mürekkep keselerinin modern mürekkep balığına ne kadar benzediğini fark ederek birinin diğerinden evrimleşmiş olabileceğini gösterdi. Hem anatomiye hem de saha çalışmasına iyi bakan yetenekli bir analistti.”

Anning, çağdaşları arasında paleontoloji alanındaki tek isim değildi ama bu işi profesyonel olarak yapan tek kişiydi. 1838 yılında Anning maddi sıkıntılar çekmeye başlayınca, Jeoloji Topluluğu ona yıllık maaş (emekli maaşı) vermeye başladı. Bu, ona duyulan saygıyı gösteriyor. Üstelik topluluk, o dönemde kadınları üye olarak kabul etmiyor ve hatta Anning’i kendi Pleziyozor keşfine ilişkin bir toplantıya bile dahil etmemişti.

Ammonite, 13 Kasım’da ABD’de gösterime çıkıyor. İngiltere çıkış tarihi henüz açıklanmadı ama Ekim ayında Londra Film Festivali’nde gösterildi. Toronto Uluslararası Film Festivalinde 11 Eylül 2020 günü gösterime girdi.

Kaynaklar;

Ammonite

New Scientist

Wikipedia-Ammonoitler

Sizin yorumunuz nedir?

Your email address will not be published.