Gündem

2022 Gökyüzü Gözlem Etkinliği Heyecanı

TÜBİTAK, 2022 Uluslararası Diyarbakır-Zerzevan Gökyüzü Gözlem Etkinliği’ni duyurdu. T.C. Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı Himayesinde yapılacak olan etkinliğe; T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı, T.C. Diyarbakır Valiliği ve Karacadağ Kalkınma Ajansı da destek verdi. 2021’de de yüksek bir katılımla gerçekleştirilen bu etkinlik için başvurular alınmaya başlandı. Etkinlik 02-05 Haziran 2022 tarihleri arasında düzenlenecek. Gökyüzü Gözlem Etkinliği’nde katılımcı olmak isteyen vatandaşların 15 Mart-15 Nisan 2022 tarihleri arasında başvuru yapması bekleniyor. Bireysel ve Aile Kategorileriyle Başvuru İmkanı Etkinlik için başvuruların, belirtilen tarihlerde yapılma zorunluluğu olduğu duyuruldu. Bu sebeple katılımcı adaylarının başvuru tarihlerine dikkat etmesi öneriliyor. Etkinliğe katılabilmek için öncelikle katılım formunu doldurmanız ve başvurunuzu…

Dünyanın En Büyük Bakterisi Keşfedildi

Mikropların tanımı yapıldığında, onların yalnızca mikroskop yardımıyla görülebilecek derecede küçük yapılar olduğu söylenir. Ancak son zamanlarda bilim dünyasında şaşkınlık yaratan ve bu tanımı sarsan bir gelişme yaşandı. Karayip mangrovlarında keşfedilen bir bakteri türü, bu tanıma karşı çıkarcasına kendini gösterdi. Tek hücreye sahip bu bakteri, ipliğe benzer bir yapıya sahip ve çıplak gözle görülebiliyor. Diğer Birçok Mikrobun 5 Katı Büyüklüğünde Keşfedilen bu yeni bakteri, “dünyanın en büyük bakterisi” unvanını aldı. Çünkü boyutu 2 santimetreye kadar büyüyebiliyor. Bu da onun bir yer fıstığıyla aynı boyutta olabileceği anlamına geliyor. Bahsi geçen bu boyut bilim dünyasında şaşkınlık uyandırdı. Çünkü bu yeni bakterinin boyutu, diğer…

Endurance Enkazındaki Ekosistem Görenleri Büyüledi

Derin deniz araştırmacılarından bir grup, uzunca zamandır aranmakta olan Endurance Batığı’nı sonunda buldu. 5 Mart 2022 tarihli bu keşifte Endurance gemisi, sulara gömülmesinden 107 yıl sonra açığa çıkarıldı. Bir asırdan daha uzun süredir sular altında olan gemi enkazının bulunma sevinci ile birlikte, enkazın ev sahipliği yaptığı derin deniz canlıları dikkat çekti. Endurance Nasıl Battı ve Bir Asır Sonra Nasıl Bulundu 1915 yılında Ernest Shackleton liderliğinde bir keşif gezisi planlanmıştı. Bu keşfe 144 metrelik “The Endurance” isimli gemiyle başlandı ve bazı nedenlerle gemi battı. Gemi mürettebatı gemiyi terk etti ve Endurance’nin kaptanı Frank Worsley batığın koordinatlarını not etti. Şimdi ise Endurance…

Uluslararası Akademik Camiaya Rusya İşgalini Kınama Çağrısı

Ukrayna’nın içinde bulunduğu Rusya işgali günlerinde, savaşa dur çağrısı devam ediyor. Kiev Ulusal Üniversitesi Mohyla Akademisi, Uluslararası ve Avrupa Hukuku bölümü, uluslararası akademi camiasına bir bildiri yayınladı. Bu bildiride dünya akademik çevreye seslenen üniversite, herkesi Ukrayna’daki bu savaşın kötülükleri hakkında seslerini yükseltmeye ve savaşa dur demeye davet etti. Rusya’nın İşgal İçin Öne Sürdüğü Gerekçeler Asılsız Tüm dünyayı, Rusya’nın savaş politikasını ve saldırgan tutumunu kınamaya çağıran bildiri, “Dünya çapındaki uluslararası akademik camiayı, uluslararası kuruluşları, politikacıları ve iş adamlarını Rusya Federasyonu’nun uluslararası hukuku kötüye kullandığı eylemlerini kınamaya ve Ukrayna’nın işgalini haklı çıkaracak hiçbir siyasi argümanı kabul etmemeye çağırıyoruz” ifadeleriyle başlıyor. Kiev Ulusal…

600’den Fazla Rus Akademisyenden “Savaşa Dur” Çağrısı

Bilim camiası Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline karşı birlik oldu. Avrupa üniversiteleri ve ulusal akademiler Ukrayna’ya destek mesajları yayınladı. Bununla birlikte 600’den fazla Rus bilim insanı savaşa dur çağrısı yaparak, Ukrayna üzerindeki Rusya işgaline karşı imza topladı. “Ukrayna’ya Karşı Savaş Haksız ve Anlamsız” Rusya’nın Ukrayna üzerindeki saldırılarına karşın, Rus akademisyenler birlik olarak bir açık mektup yayınladı. trv-science.ru internet sitesinde yayınlanan bu mektup, “Biz Rus bilim adamları ve bilim gazetecileri, ülkemizin silahlı kuvvetlerinin Ukrayna topraklarında başlattığı düşmanlıklara karşı güçlü bir protesto ilan ediyoruz” şeklinde başlıyor. Çok sayıda bilim insanının savaşı protesto ettiği mektubun devamında, Ukrayna üzerindeki Rusya işgali haksız ve anlamsız bulundu. Söz…

Ukrayna’nın Okulları Askıda, Gençler Orduya Kaydoluyor

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal girişimine dair her geçen gün yeni gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Savaş ve çatışmaların her alanı etkilediği gibi bilim camiasını da etkilediği görülüyor. Bilgi ve ilim yuvası olan eğitim kurumları da ne yazık ki savaştan etkileniyor. Birçok eğitim merkezi eğitimi yarıda kesiyor. Bazı haberlere göre öğrenim çağındaki pek çok genç ülkesini savunmak adına askere yazılıyor. “Üniversite Tüm Dersleri Askıya Aldı” Kiev-Mohyla Akademisi Ulusal Üniversitesi (NaUKMA) öğretim görevlilerinden Mariia Shuvalova, resmi Twitter hesabından konuya dair bir paylaşım yaptı. 24 Şubat 2022 tarihli bu paylaşımında Kiev-Mohyla Akademisi Ulusal Üniversitesi’nin tüm dersleri askıya aldığını duyurdu. Shuvalova, “Üniversite tüm dersleri askıya aldı.…

Ormanları Yangından Çok Kontrolsüz Faaliyetler Etkiliyor

Orman yangınlarından sonra, yanan ağaçlara ve arazilere yapılan agresif faaliyetler, ormanların kendilerini yenilemesini olumsuz yönde etkiliyor. 2021 yılında Türkiye’de gerçekleşen orman yangınları, Akdeniz ekosistemlerini büyük ölçüde etkilemişti. Peki, doğada yaşanan bu bozulmanın tek suçlusu yangınlar mı? Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü profesörü Prof. Dr. Çağatay Tavşanoğlu’na göre, durum bundan biraz farklı. Ormanlar Yangın Sonrası Kendi Kendini Yenileyebilir Prof. Dr. Tavşanoğlu, Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen yangın sonrası faaliyetler hakkında bilgiler verdi. Bu konuda Science dergisine bir yazı yazan Prof. Dr. Tavşanoğlu, yanan ormanların yangın sonrası kendi kendilerini yenileyebileceğini söyledi. Ona göre yangın sonrası yürütülen faaliyetler, ormanların kendi kendini yenilemesini ve iyileştirmesini…

Kediniz İçin Online Psikopati Testi

/

Bilim insanları tarafından, kedinizin psikopatinin üçlü modeli olarak bilinen disinhibisyon, küstahlık ve alçaklıktan hangisine meyilli olduğunu tayin eden bir anket oluşturuldu. İnternette bulabileceğiniz anketi tamamlarsanız, evcil hayvanınızın psikopati düzeyi için CAT-Tri+ ölçümü adı verilen bir ölçüm sonucuna ulaşırsınız. Bu puanın hesaplanmasının insan ve kedi ilişkilerini iyileştirebileceği öngörülüyor. Anket, kedinizin keşif yaparken ne kadar maceracı olduğu, tehlikeye nasıl tepki verdiği, diğer kedilere nasıl tepki verdiği, sürekli uyarıma ihtiyacı olup olmadığı ve ev kurallarına ne kadar uyduğu hakkında bilgi istemektedir. Ani ruh hali değişiklikleri, yeni insanlara karşı saldırganlık ve sevilmeye karşı tepkiler gibi davranış durumları hakkında da tayinler yapılır. Sorulara “kedimi tanımlamıyor” ile “kedimi çok iyi…

Su Samurlarının Soğuk Sularda Vücut Isılarını Nasıl Koruduklarını Öğrendik

//

Suda yaşayan memelilerin vücut ısılarını koruması, kara memelilerine göre çok daha zordur. Çünkü su, ısıyı havadan çok daha hızlı iletir. Çoğu deniz memelisinin büyük bedenleri ve yalıtım için sahip oldukları kalın yağ tabakaları, vücut ısılarını korumakta oldukça işlevseldir. Fakat su samurları suda yaşayan memelilerin en küçüğü olup, yalıtım için gereken kalın yağ tabakasına da sahip değildirler. Bunun yerine 25.4mm kare başına 1 milyon tüy ile tüm memelilerden daha sık bir kürke sahiptirler. Bu sık kürk tabakası da yalıtım için gerekli olan hapsettiği hava tabakasını sağlaması için düzenli bakıma ihtiyaç duymaktadır. Bu da bir samurun günlük aktivitesinin yaklaşık %10 civarını kapsar.…

İklim Değişikliği Nedeniyle Dünyanın Alt Atmosferi Yükseliyor

//

Daha yüksek sıcaklıklar, troposferin üst sınırını yukarı doğru genişlemeye zorluyor. Son 40 yılda Kuzey Yarımküredeki hava balonları tarafından toplanan atmosfer okumaları, iklim değişikliğinin troposferin üst sınırını (yere en yakın gökyüzü dilimi) her on yılda 50 ila 60 metre hızla sürekli olarak yukarı doğru ittiğini ortaya koyuyor. Toronto Üniversitesi çevre bilimcileri, sıcaklığın bu değişimin arkasındaki itici güç olduğunu söylüyor. Troposferin yüksekliği dünya çapında değişiklik gösteyor, tropik bölgelerde 20 km civarı iken kutuplarda yedi kilometreye kadar düşüyor. Yıl boyunca troposferin üst sınırının sıcaklık artışıyla genişlediği veya soğuk hava etkisiyle daraldığı biliniyor. Doğal olarak bu oran mevsimsel olarak yükselip düşmektedir. Ancak sera gazları atmosferde daha fazla ısı tuttukça, troposfer atmosfere doğru genişlemektedir.…