Gündem

Sucul ekosistemler – Bir gölün kuruması sadece su hacminin azalması değildir!

/

Sucul ekosistemler üzerine çalışan Çankırı Karatekin Üniversitesi akademisyenlerinden Doç. Dr. Ülkü Nihan Yazgan Tavşanoğlu, Bilimma’nın sorularını yanıtladı. Doç. Dr. Nihan Tavşanoğlu, su ekosistemlerinde ötrofikasyon (plankton ve alglerin aşırı artışı), kuraklık ve biyolojik çeşitlilik üzerine çalışmalarını sürdürüyor. Söyleşimizde Doç. Dr. Tavşanoğlu’na, saha araştırmalarını nasıl yaptıklarından sucul ekosistemler üzerindeki iklim değişikliği etkilerine kadar sorular yönelttik.  Ekosistemin bir parçası olan sucul ekosistemler göletler, göller, nehirler vb.’i tanımlamaktadır. Sucul ekosistem su ve sulak alanlarda yer alır. Su ekosistemlerinde genellikle bakteri, mantar, protozoalar dahil olmak üzere; böcek larvaları, salyangoz, soluncanlar, mikroskobik bitkiler ve hayvanların yanı sıra balık, amfibi, sürüngenler ve kuşlar bulunur. Virüslerin de doğal…

Mynamar’da bulunan yeni türler yok olmak üzere!

/

Myanmar’ın merkezindeki ormanlarda yeni bir primat türü keşfedildi. Küçük hayvan, asi gri saçlarla çevreli kendine özgü maske benzeri bir yüze sahip, yaprak yiyen bir ağaç sakini. Yeni keşfedilen türün muhtemelen yok olmanın eşiğinde olduğu düşünülüyor.  Yeni yayımlanan bir çalışma, bu maymunların bilinen en büyük grubunun (yaklaşık 100 birey) parçası olduğunu öne sürüyor ve yeni keşfedilen türe Popa langur ismi verildi. Türün muhtemelen en az bir milyon yıldır var olduğunu bildiren çalışma, yaşayan popülasyonunu 200 ila 250 birey arasında ortaya koyuyor. Bu nedenle araştırmacılar yeni keşfedilen türün “kritik tehlike altında” olarak sınıflandırılmasını istiyor. Myanmar’ın Yangon şehrindeki Fauna & Flora International‘da (FFI)…

TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı açıklandı

TÜBİTAK üniversite öğrencilerine araştırma projesi için hibe sağlayacak. TÜBİTAK’ın duyurduğu proje başvurularına örgün lisans eğitimi gören öğrenciler başvurabilecek. 2209-A programı 2020 Çağrı Duyurusu’na göre, başvurular kısa süre sonra alınmaya başlanacak ve son başvuru tarihi 30 Aralık 2020 olacak.  TÜBİTAK üniversite öğrencileri hibe desteği programının amacı, üniversitelerde öğrenim görmekte olan lisans öğrencilerini, projeler yoluyla araştırma yapmaya teşvik etmek. TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı tarafından yürütülen 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı’nın 2020 yılı 2. dönem başvuru tarihleri belli oldu. 2 Aralık 2020 tarihinde başvuruları açılacak olan programa, son başvurular 30 Aralık 2020 günü alınacak.  2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri…

COVID-19 aşı ve ilaç geliştirmelerinde son durum ne?

/

COVID-19 aşı ve ilaç çalışmaları hakkında son haberleri, gelişmeleri tek bir başlık altında topladık. BioTechniques’in metninden aldığımız bilgiler, ilaç ve aşı çalışmalarını gösteriyor. Moderna’nın aşısından, Pfizer ve BioNTech ortaklığında geliştirilen aşıya kadar çalışmalar neler, hangi bulgular elde edildi? Koronavirüsler, hayvanlarda veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir. İnsanlarda, birkaç koronavirüsün soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir. Yeni Koronavirüs Hastalığına (COVID-19) SARS-CoV-2 virüsü neden oluyor. İlk olarak Çin’in Vuhan Eyaleti’nde Aralık ayının sonlarında solunum yolu belirtileri (ateş, öksürük, nefes darlığı) gelişen…

Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi’nden üç yeni bilimsel kitap!

/

Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi kasım ayında bilim tarihi, matematik tarihi ve psikoloji alanlarında üç yeni kitabı okuyucuyla buluşturdu. Bu kitaplar, “Higgs Kuvveti: Kozmik Simetri Nasıl Kırıldı?”, “Sıfır: Sayıların Kökenine Yolculuk” ve “Popüler Psikolojide 50 Büyük Mit: İnsan Davranışı Hakkındaki Yerleşik Yanılgıları Yıkmak”. Teorik Fizikçi Nicholas Mee tarafından kaleme alınan ve Zeynep Alpar tarafından çevrilen “Higgs Kuvveti: Kozmik Simetri Nasıl Kırıldı?” başlıklı eser, maddenin temel bileşenlerinin ve onları birbirine bağlayan güçlerin hikâyesini anlatarak evrenin merkezinde yer alan simetriyi ve bu simetrinin kırılışına dair gizemi ele alıyor. Kitap üç kısımdan oluşuyor; ilk kısımda geniş tarihsel ve felsefi bağlam sunuluyor. İkinci kısımda, parçacık fiziğinde…

COVID-19 önlemleri hazırlık yapmazsak başka salgınlara yol açabilir

/

COVID-19 önlemleri, diğer hastalıkların büyük ve gecikmiş salgınlarına yol açabilir. COVID-19 salgını, gayet anlaşılır olarak tıbbi personel ve kurumların odak noktası ancak diğer tüm bulaşıcı hastalıklar henüz geride kalmadı. Bununla birlikte, uygulanan farmasötik olmayan (ilaçsız) uygulamalar (NPI’lar), vakaları da büyük ölçüde azalttı.  Amerika Birleşik Devletleri’nin New Jersey eyaletindeki Princeton Üniversitesinden araştırmacılar, zorunlu maske takma ve sosyal mesafe gibi önlemlerin grip ve solunum syncytial virüsü (RSV) gibi tüm bulaşıcı hastalıkların insidansını (hastalığın görülüş sıklığı) ‘büyük ölçüde’ nasıl azalttığını yeni bir çalışmada gösterdi. Bununla birlikte yazarlar, bu azalmanın bizi yanlış bir güvenlik duygusuna dönüştürmesine izin vermekten kaçınmamız gerektiğini savunuyor. Princeton Üniversitesi High…

İki üniversiteli Crew-1 görevinde astronotların test edeceği bir deneyi geliştiriyor

//

Crew-1 görevi için Amerika Birleşik Devletleri’nden iki öğrenci, astronotların üzerinde çalışacağı bir deney geliştiriyor. İki üniversitelinin geliştirdiği bu deney, 2019 yılında NASA’nın (ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Ajansı) düzenlediği Genes in Space yarışmasında 789 proje arasından seçilerek birinci olmuştu. Şimdi bu deney, astronotların Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki görevleri sırasında test edilecek.  Crew Dragon uzay aracının Pazar akşamı fırlatılması, bilim insanları için umut verici bilgilerle dolu bir görevin başarılı başlangıcı oldu. Üniversite öğrencileri Finsam Samson ve Yujie Wang, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki (UUİ) Crew-1 görevi astronotları tarafından uzayda çalışılacak araştırmaların geliştirilmesine katkı sunuyor. Üniversite öğrencileri Finsam Samson ve Yujie Wang, Michigan’da Troy Lisesi’nde okudukları…

Bilim Kadınları’nın “kadın emeği”ni desteklediği proje bağışları 23 Kasıma kadar sürecek

/

Bilim Kadınları topluluğu, İstanbul Maratonu’nda kadınlar ve cinsiyet eşitliği için koştu. 7-8 Kasım günleri düzenlenen İstanbul Maratonu ve 42. İstanbul Sanal Maratonu için başlatılan Salgın Sınır Tanımıyor Dayanışma da Öyle Olmalı adlı proje 23 Kasıma kadar bağış toplamayı sürdürecek. Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı tarafından başlatılan Salgın Sınır Tanımıyor Dayanışma da Öyle Olmalı projesinin amacı, salgının olumsuz koşullarına karşın kadınların üretimde kalabilmesini desteklemek. Böylece, her bin 500 TL tutarındaki bağış sayesinde bir kadının üretime devam edebilmesi için eğitim ve teçhizat desteği verilecek. Bilimin farklı alanlarında çalışan kadınların oluşturduğu Bilim Kadınları (BK) ekibi, İstanbul Maratonu’nda koşarak, aynı zamanda bu projeyi desteklemeye karar…

Elon Musk Twitter’ın “Space Karen”i ilan edildi

//

Elon Musk… SpaceX, Tesla ve PayPal şirketlerinin kurucusu / kurucu ortağı ünlü girişimci Elon Musk, Twitter’daki paylaşımları ile sık sık gündeme düşüyor ve bazen alay konusu oluyor. Son olarak Musk, 4 gün ve 2 gün önce attığı tweetler ile kimi Twitter kullanıcıları tarafından eleştirildi. Musk’ın bir yıldan kısa bir sürede tüm dünyada 1, 33 milyon insanın ölümüne neden olan COVID-19 hastalığını hafife alması tepki çekiyor.   Elon Musk, 13 Kasım 2020 günü Twitter’da, koronavirüs hızlı antijen testleri olduğunu ve sonuçları şaşırtıcı bulduğunu yazdı. Geçtiğimiz hafta Cuma günü paylaşımında ünlü iş insanı, “Son derece sahte bir şeyler oluyor. Bugün 4 COVID-19 testi…

Moderna’nın COVID-19 aşı çalışması yaklaşık yüzde 95 oranında etkili bulundu

/

Moderna’nın COVID-19 aşı çalışması (mRNA-1273) yüzde 94,5 etkili bulundu. Biyoteknoloji şirketi Moderna’nın Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) ile birlikte geliştirmekte olduğu 3. faz aşamasındaki aşının, 2021 yılına kadar salgını yenmede büyük rol oynayacağı umut ediliyor. Üstelik bu aşı, Pfizer ve BioNTech ortaklığında geliştirilen aşıdan hem biraz daha etkili hem de muhafazası için Pfizer’in geliştirdiği aşı kadar ultra soğuk ortam gerektirmiyor.  Bir aşının geliştirilmesi ve onaylanması tipik olarak 10 ila 15 yıl sürer ancak küresel pandemi, devletleri ve bilim insanlarını daha fazla can kaybı olmaması için COVID-19 aşı çalışmalarında hızlanmaya itiyor. Moderna‘nın mRNA-1273 ismini verdiği koronavirüs aşısı da geçtiğimiz…