Gündem

Farklı yerlerdeyiz ama yedi ortak kural var

/

Yeni bir araştırmaya göre tüm kültürler aslında yedi ortak kural ve işbirlikçi davranışa bağlı. Araştırmacılar, dünyadaki 60 toplumun 600’den fazla kültürel kaydının derinlemesine analizine dayanarak, ahlaki değerler açısından ortak olan kurallarımızı tespit etti. Bu çalışmanın, alanında şimdiye kadarki en büyük örnek olduğunu belirtelim. “Herkes ortak yararı teşvik etmek için işbirliği yapmaya katılıyor.” Oxford Üniversitesi’nden antropolog Oliver Scott Curry, ortak kural ve işbirliği davranışını vurgulayarak “Herhangi bir yerdeki herkes ortak ahlaki kodu paylaşıyor.” dedi. Curry ve diğer araştırmacılar, Human Relations Area Files (Yale Üniversitesi tarafından barındırılan HRAF) adlı kültürlerarası çeşitlilik üzerine bir araştırma veritabanına girerek,  ahlakın ortak kural ve işbirliğini geliştirmek için…

19 Şubatta “Kar Ayı” görünecek

Süper Ay Kanlı Ay Tutulması’nı kaçırdıysanız üzülmeyin. Çünkü 19 Şubat Salı günü dolunay, 2019’da Dünya’ya en yakın olacağı konuma gelecek. Dolunayın geleceği bu nokta “perigree” olarak bilinir. Bu fenomene Super Moon (süper ay) denir. Ayrıca Kuzey Amerika’da Kızılderililerden gelen bir gelenek olan her dolunaya isim verme ritüeline göre, Şubat ayındaki süperay, Snow Moon yani Kar Ayı olarak isimlendiriliyor. (Kızılderililer bu şekilde mevsimleri takip ediyordu.) Şubat ayına Kar Ayı denir çünkü Kuzey Yarımküre’de Ocak ayı genellikle yılın en soğuk ayı iken, en yoğun kar yağışı genellikle Şubat ayında gerçekleşir. Sert hava şartları avlanmayı zorlaştırdığı için, Açlık Ayı, Kemikli Ay veya Küçük…

Bahçeşehir Üniversitesi’nde “Cinsel Yönelim” konferansları

Bahçeşehir Tıp Öğrencileri Birliği ve Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı birimleri, “Cinsiyet, Cinsel Yönelim ve Tüm Yönleriyle Cinsiyet Geçiş Süreci” temalı konferanslar düzenleyecek. 16 Şubat Cumartesi günü saat 09.00’da başlayacak programda, ilk olarak Dr. Seven Kaptan, ardından Dr. Arzu Erkan Yüce ve sırasıyla Dr. Öğretim Üyesi Reyda Ergun, avukat Hatice Demir ve İris Canservi konuşacak. Konferanslar Bahçeşehir Üniversitesi Göztepe Kampüsü’nde düzenlenecek. Konuşmacılardan Arzu Erkan Yüce, İstanbul Kültür Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde dersler vermektedir. Dr. Yüce, Psikoseksüel Terapist unvanına sahiptir. Dr. Seven Kaptan ise ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanıdır.  …

Gazi’de ‘Beyin Farkındalığı’ programları

Beyin Farkındalığı Haftası (BAW / Brain Awareness Week) dolayısıyla, Gazi Üniversitesitesi Tıp Fakültesi bir etkinlik düzenleyecek. 11 Mart Pazartesi gününden 15 Mart Cuma gününe kadar sürecek olan etkinlik halka açık ve ücretsiz olacak. Her Mart ayında, küresel çapta beyin farkındalığını arttırmak için programlar düzenleniyor. Bu haftada, beyin ile ilgili konularda dersler, sosyal medya kampanyaları, atölyeler ve birçok farklı türde etkinlik düzenleniyor. Bu haftada sağlıkçılar, insanları beyin araştırmalarında kaydedilen ilerlemenin yanı sıra alzheimer, parkinson, felç, şizofreni gibi beyin hastalıklarının teşhis, tedavi ve önlenmesinde kaydedilen ilerlemeler hakkında da bilgilendirir. Gazi Üniversetise Tıp Fakültesi’nde Beyin Farkındalığı Haftası için düzenlenecek etkinliğin sloganı, “Daha anlamlı…

Kara Panter 100 yıl sonra görüntülendi

/

‘Kara Panter’ olarak da bilinen siyah leopar, 100 yıl aradan sonra Kenya’da görüntülendi. En son 1909’da Etiyopya’da görüntülenmişti. İngiliz doğal yaşam fotoğrafçısı Will Burrard-Lucas, kara panteri, Laikipia Doğal Yaşam Kampı’nda görüntüledi. Burrard-Lucas, hayvanın varlığını haberlerden öğrendikten sonra, izleri takip ederek siyah leoparın fotoğraflarını çektiğini yazdı. Will Burrard-Lucas bloğundaki yazısında, hareket sensörlü gece tuzak kamerası kurduğunu ve birkaç günlük bekleyiş sonucunda leoparı görüntülediğini ifade etti. Kara panter adıyla efsanelere konu olan bu leoparlar, melanizm nedeniyle siyah renkte. Melanin pigmentinin yoğunluğu tamamen zifiri siyah renkte olmalarına sebep oluyor. Kaynak; https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-47223500…

Megalitler birbirinden bağımsız mı, değil mi?

/

Stonehenge başta olmak üzere on binlerce antik sitenin Avrupa’yı inşa ettiği tartışılmakta. Yeni bir çalışma, bu megalitlerin (anıt oluşturmak amacıyla kullanılan taşlar) bağımsız olarak bir araya getirilmediğini ve bunların yerine yaklaşık 7 bin yıl önce Kuzeybatı Fransa’nın Brittany bölgesinde tek bir avcı-toplayıcı kültüre kadar gidileceğini gösteriyor. University College London’da arkeolog ve Stonehenge uzmanı Michael Parker Pearson, “Bu, Brittany’nin, Avrupa megalitik fenomeninin kaynağı olduğunu kesinlikle gösteriyor” dedi. Birçok araştırmacıya göre ise megalitler birbirinden bağımsız inşa edildi Önceleri, çoğu antropolog, megalitlerin Yakın Doğu ya da Akdeniz kaynaklı olduğunu düşünürdü. Birçok modern düşünür, Avrupa’daki beş ya da altı farklı bölgede bağımsız olarak icat…

Büyükanneler torunların ömrünü mü etkiliyor?

//

Büyükannenin yaşı ve torunlarına ne kadar yakın yaşadığı bu çocukların hayatta kalmalarını etkileyebilir. Bu ilginç araştırmayı Science News’te yayınlanan bir haber bizlere sunuyor. Habere göre, iki araştırmadan birincisi 1700-1800’lerde yaşayan Finli aileler arasında, genç torunların hayatta kalma oranlarının, anneannelerin/babaannelerin yakınlarda yaşadığı ve 50 ila 75 yaşları arasında olduğu zaman yüzde 30 arttığı yönünde. İkinci çalışma, büyükannenin çok uzakta yaşadığı zamanlarda bile hayatta kalmaya yararının devam edip etmediğini inceledi. Çalışmalar, hayvanlar aleminde nadir görülen menopozun varlığını açıklamak için daha geniş bir çabanın parçası olarak görülüyor. “Büyükanne hipotezi” olarak adlandırılan bu çalışma, evrim açısından bakacak olursak, kadınların uzun ömürlülüğünün torunlarının hayatta kalmasına…

‘Magnetopause’ davul gibi titreşimler çıkarıyor

/

Dünyanın manyetik kalkanının, güçlü darbelerden etkilendiğinde davul gibi titreşimler çıkardığı ortaya çıktı. Araştırmayı Londra’daki Queen Mary Üniversitesi’nde bir ekip yaptı. Nature Communications’da yayınlanan bu çalışmada, bu etkinin 45 yıl önce teorik olarak önerildikten sonra ilk kez gözlemlendiği açıklandı. Bir dürtü, kalkanın dış sınırına çarptığında (magnetopause), dalgalanmalar yüzey boyunca hareket eder ve manyetik kutuplara yaklaşırken geri yansır. Orijinal ve yansıyan dalgaların etkileşimi, diğerleri ileri geri titreşirken, belirli noktaların durmuş gibi göründüğü durgun bir dalga düzenine yol açar. Kalkanın dış sınırındaki hareketler, uzaydan gelen olayların elektrik şebekeleri, GPS ve hatta yolcu uçakları gibi teknolojilere potansiyel olarak zarar verebilmesi açısından önemlidir. 45 yıllık bir…

Kaplumbağa fosilinde kemik kanseri bulundu

//

Kemik kanseri, fosilleşmiş bir eski kaplumbağada tespit edildi. National Geographic raporunda, 240 milyon yıllık kaplumbağanın, bir tür kemik kanseriyle öldüğü ifade edildi. Kanser yaygın olarak sanıldığının aksine sadece insanlarda ortaya çıkan bir hastalık değil. Ayrıca kanser sadece son dönemde ortaya çıkan bir hastalık da değil. Aslında milyonlarca yıl önce de canlılar kanser oluyor ve bu sebeple yaşamlarında sorun yaşıyor ya da ölüyorlardı. Ancak yumuşak dokulardan geriye pek bir kalıntı kalmadığı için geçmişte yaşanan kanser gibi hastalıkları tespit etmek pek mümkün olmuyordu. Ancak yeni bulunan bir fosil, 240 milyon yıl öncesinde de canlıların kanser olabileceğini gösterdi. Canlıların yumuşak ddokuları fosilleşmemesine rağmen,…

Dinamik termal kumaş geliştirildi

/

Bilim insanları çevreye duyarlı termal özelliklerini dinamik hale dönüştüren bir kumaş geliştirdi. Science’te yayınlanan makaleye göre, otomatik termal düzenleme sayesinde insanlar, sıcak havada üstünü çıkarmak veya soğukta giyinmek zorunda kalmayacak. Otomatik termal giysilerin tasarlanmasının temelinde iki farklı tipteki sentetik ipliklerin birlikte kullanımı yatıyor. Her ikisi de hafif bir karbon nanotüp ile kaplanan iplerden biri suyu emerken, diğeri itiyor. Sıcak ortamda neme maruz kalınınca elyaflar çözülerek gözenekler açılıyor ve ısının kaçmasına olanak tanıyor. Vücudun soğuduğu zamanda ise dinamik termal mekanizma, ısıyı yakalamak için tersi yönde çalışıyor. Maryland Üniversitesi’nde kimya ve biyokimya profesörü ve makalenin yazarlarından biri olan YuHuang Wang, hem gözenekliliği…