Gündem

Yeşil buzdağlarına rengini demir veriyor

Yeşil buzdağlarını araştıran bir ekip, yeşil rengin demir oksit tozundan oluştuğunu düşünüyor. Washington Üniversitesi’nde buzulbilimci olan çalışma lideri Stephen Warren, 30 yıldan fazla süredir buzdağları hakkında araştırma yapıyor. Warren, ilk olarak 1988’de çıktığı buzdağları hakkında, “Buzdağına tırmandığımızda en şaşırtıcı şey aslında renk değil, berraklıktı. Bu buzun kabarcığı yoktu. Sıradan bir buz olmadığı açıktı.” diyerek şaşkınlığını ifade etti. Buzul buzlarının çoğu beyaz ile parlak mavinin tonlarındadır. Buz ne kadar mavi olursa, o kadar eskidir. Çünkü genellikle biriken kar katmanlarından gelen sıkıştırma, hava kabarcıklarını buzdan dışarı iterek beyaz ışığın saçılmasını azaltır. Sıkıştırılmış buz, mavi haricindeki ışık spektrumunun çoğunu emer ve turkuaz tonlarında bir renk oluşturur.…

Acıbadem Üniversitesi Kuluçka Merkezi 2019/1 Çağrısı Açıldı

Acıbadem Üniversitesi Kuluçka Merkezi 2019 yılı ilk çağrıları açıldı. Sağlık alanında özelleşen Acıbadem Üniversitesi, yine sağlık alanına özelleşmiş kuluçka merkezi ile bu alanda faaliyet göstermek isteyen girişimciler için avantajlı bir başlangıç noktası yaratıyor. Fikrine Sağlık Fikrine Sağlık başlığıyla öne çıkan çağrıda Acıbadem Kuluçka merkezi, sağlık alanında yaratıcı ve teknoloji temelli iş fikirleri olan girişimcilerine çağrıda bulunuyor. Başvuruların 31 Mart’a kadar alınacağı programda pek çok fırsat bulunuyor. Singapur, Hollanda ve İngiltere gibi ülkelerdeki hızlandırı programlarına katılım fırsatı sağlaması ise öne çıkan noktalarından. Başvuru ve Değerlendirme Fikrine Sağlık programına başvuruda projenin iş planı, iş modeli kanvası, SWOT analizi gibi proje bilgileri kullaılıyor. Bunun…

Japonya Uluslararası Doğrusal Çarpıştırıcı’ya ev sahipliğinde kararsız

/

Japon hükümeti, Uluslararası Doğrusal Çarpıştırıcı’ya (International Linear Collider / ILC) henüz ev sahibi olamayacağını açıkladı. Uluslararası Doğrusal Çarpıştırıcı, deneysel olarak doğrulanması zor parçacıkların özelliklerini belirlemek için yeterli miktarda Higgs bozonu (kütleleri olmayan atomlara kütle kazandıran mekanizma) üretmeyi amaçlayan bir proje. ILC, 100 farklı üniversite ve laboratuvardan bin bilim insanı ve mühendise çalışma alanı sağlayacak. Daha önce Japonya, Avrupa (CERN) ve ABD (Fermilab), ILC’ye destek vereceklerini açıklamışlardı. Parçacık fiziği üzerine araştırmaların çoğunluğu CERN’de ve ikinci olarak da Fermilab’da yapılıyor. Yeni inşaa edilecek çarpıştırıcı ile Higgs Bozon’u hakkında daha ayrıntılı bilgiler elde edilecek. Higgs Bozon’unun diğer parçalarla ilişkisi de ortaya çıkarılabilecek. Japonya Eğitim, Kültür,…

Genetik mühendisliği lupus tedavisine ışık tuttu

Lupus hastalığı, diğer adıyla “kelebek hastalığı” bağışıklık sistemini bozan ve ölümcül sonuçlar doğurabilen bir hastalıktır. Araştırmacı Marko Radic ve ekibi, genetik mühendisliğinde uygulanan Kimerik Antijen Reseptörü (Chimeric Antigen Receptor/CAR)-T yöntemini, lupus tedavisinde kullandı. CAR-T yöntemi, bağışıklık sisteminin bir parçası olan “T lenfosit” isimli beyaz kan hücrelerinin laboratuvarda çoğaltılarak, hastaya nakledilmesidir. Bu tedavi yönteminde, bağışıklık sistemini çökerten hücreleri bulmak için T lenfositler, reseptörleri kullanır. T hücreleri, reseptörlerin yardımıyla, sistemi bozan hücreleri ortadan kaldırır. CAR-T tedavisi daha önce kan kanserinde uygulanmış ve başarılı sonuçlar ortaya çıkarmıştı. 2016 yılında Pennsylvania Üniversitesi’nden bir ekip, pemfigus vulgaris (bir tür deri hastalığı) olan fareleri CAR-T yöntemi…

Trabzon’da Vaşak Öldürülmüş Olarak Bulundu

//

Trabzon’a bağlı Tonya’da bir vaşak silahla öldürülmüş olarak bulundu. Tonya Kalınçamlı Mahallesi Keçi Gölü Semtinde taşkın koruma duvarı üzerinde bir vaşağın hareketsiz yattığı fark edildi. Yanına yaklaşan vatandaşlar hayvanın ölmüş olduğunu görüp, durumu jandarmaya bildirdi. Olay yerine gelen jandarma, avlanması yasak olan ve koruma altındaki vaşağın silahla vurularak öldürüldüğünü tespit etti. Vaşak, Milli Parklar ve Doğa Koruma Şube Müdürlüğüne teslim edildi. Nesli tükenme tehlikesi altında olan ve koruma altındaki vaşağı vuran kişileri tespit edebilmek için çalışma başlatıldığı öğrenildi. Vaşak Nasıl Bir Canlıdır? Utah Üniversitesi’nde araştırmacı olan ve National Geographic kaşifi olan Dr. Çağan Şekercioğlu ve Türkiye’de kurduğu Kuzey Doğa Derneği…

Kadın araştırmacılar erkeklere kıyasla daha az ödül ve hibe alıyor

Bilimde cinsiyet araştırmalarına göre, kadınların, Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (National Institutes of Health/NIH) finansman ödüllerinde erkeklerden yaklaşık 40 bin dolar daha az aldığı belirlendi. Fakat kadınların orta dereceli ödül alma sayısı, erkeklerden daha fazla. Northwestern Üniversitesi’nde bir grup araştırmacı, 2006’dan 2017’ye kadar 53 bin 903 bursu inceleyerek kadın ve erkek araştırmacılar hakkında çalışma yaptı. Araştırmaya göre örneğin, en büyük on devlet üniversitesinde erkeklere verilen hibeler, kadınlara kıyasla iki kat daha büyük (148 bin 76 dolar ve 66 bin 365 dolar). Araştırmadan çıkan sonuçlardan biri, ödüllerin çoğunluğunu erkeklerin aldığı yönünde. Kadınların, erkeklere oranla daha çok ödül aldığı yer NIH’in bağımsız çalışmalar kısmı.…

Modern Kimyanın Babası: Antoine-Laurent de Lavoisier

/

Antoine Lavoisier tam adıyla Antoine-Laurent de Lavoisier Fransız kimyagerdir. Modern kimyanın babası olarak bilinen Lavoiser kütlenin korunumu kanunu ortaya koymuş ve kimya biliminin ortaya çıkmasını sağlamıştır. 26 Ağustos 1743’da Paris’te doğmuş ve 8 Mayıs 1795 tarihinde yine Paris’te ölmüştür. Antoine Lavoisier Kimdir? Modern kimyanın babası olarak anılan Antoine Lavoisier, modern kimya biliminin kurulmasında önemli adımlar atmıştır. Lavoisier’ın yaklaşımına kadar olan süreçte maddeler ve reaksiyonlar “simya” olarak ele alınıyordu ve antik dönemlerden kalan bilgilere dayanıyordu.“Simya” olarak ele alınan maddelerle ilgili dağınık çalışmaları belli bir bütünlükle ele almıştır. Bunlardan en önemlisi ise kütlenin korunumu kanunu ortaya çıkarmasıdır. Antoine Lavoisier ayrıca 1789 Fransız…

Uyanması kolay uyku ilacı geliştirildi

/

Uyanmayı kolaylaştıran yeni bir uyku ilacı geliştirildi. Japonya’daki Kagoshima Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı daha iyi uyanma performansını iyileştiren Dora-22 isimli ilacı geliştirdi. Uyuduğumuzda beynimiz bilgiyi işlemeye devam eder. Ancak talamusumuz sayesinde bu, uyku kalitesini etkilemez. Birçok uyku ilacı, inhibe edici özelliklere sahip bir kimyasal olan GABA-A’nın etkilerini artırarak çalışır. Böylece bu ilaçlar, beyin aktivitesini yavaşlatır ve uykuyu kolaylaştırır. Ancak bu merkezi sinir sistemi (CNS) depresanları da birini uyandırmak için gereken uyaran miktarını arttırır. Başka bir deyişle, bir alarm durumunda insanların uyanmalarını zorlaştırır. Örneğin, bu ilacın etkisi altındaki kişilerin bir yangın alarmı sesiyle uyanamadıkları tespit edilmiştir. Şu ana kadar ki en az yan…

“Yağmacı dergi” kararı akademik camiayı ikiye böldü

“Yağmacı dergi” kararı, ODTÜ ile Bilkent, Ankara, Hacettepe ve İstanbul üniversitelerinin rektörleri tarafından destek aldı. ÜAK’nın (Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı), para karşılığı yayın yapan dergilerdeki makalelerin, atama ve yükseltmelerde dikkate alınmayacağı kararı, akademik camiayı ikiye böldü. Kimi akademisyenler ve akademisyen adayları kararı doğru bulurken, kimileri ise eleştiriyor. YÖK’ün internet sitesindeki, “Yağmacı dergi yayınları akademik yükseltmelerde kullanılmayacak” başlıklı açıklamada, para karşılığı yayın yapan ve “yağmacı” (predatory) olarak belirtilen dergilerdeki bilimsel makalelerin, akademik yükseltmelerde dikkate alınmayacağı ifade edildi. Üniversitelerarası Kurul’un, Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç’ın önerisiyle bu kararı aldığı açıklandı. “Dergilerin sayısı yeterli ama nitelikleri yeterli değil.” YÖK’ün internet sitesindeki açıklamada,…

Fahire Battalgazi

/

Fahire Battalgazi Türkiye’nin ilk kadın zooloji profesörüdür. Fahire Battalgazi, 1902 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Babasının görevi için Şam’a gitmesi sebebiyle okula Şam’da Notre Dame de Sion Fransız Mektebi’nde başlamıştır. Daha sonra yurda dönmüşlerdir ve Bezmi Alem Lisesi’nden 1924’te mezun olmuştur. İstanbul Dârülfünûnu (Fen Fakültesi) Tabii İlimler bölümünden de 1926’da mezun olmuştur. Daha sonra Tercan Kazası, İlk Mektep Başmuallimliği görevini yapmıştır. 1927 Haziran’ında Fen Fakültesi Teşhir ve Fizyoloji asistanlığına başlamıştır. 1931 yılında ise Hayvanat (Zooloji) Enstitüsü laboratuvar şefi olmuştur. 1931-1932 yıllarında yüksek öğrenim görmek için Paris Sorbonne Üniversitesi Zooloji ve Karşılaştırmalı Anatomi Enstitüsüne gitmiştir. Üniversite Reformu sonrası 1934’te zooloji doçenti olarak…