BilimBilim RaporuHaber

Mayıs 2019 – Bilim Raporu

bilim haberleri

Mayıs ayında en çok konuşulan ve merak edilen konular Chernobyl dizisinin de etkisiyle, nükleer santraller, kazalar ve Çernobil felaketi oldu. Bunun yanı sıra, Google’ın CRISPR haberinden, özel Bilimma röportajlarına kadar pek çok farklı alandan haberleri sizlere ulaştırdık. Emrah Kırdök ve ekibinin antik sakızlardan DNA elde ettikleri çalışmadan, Çağatay Tavşanoğlu’yla “Yangın ekolojisi” özel röportajına kadar küresel ve Türkiye’den bilim haberleri ve röportajlarını aşağıdan seçip okuyabilirsiniz.

No Haber Başlığı Haber Konusu Haberin Detayları
1 Yangınlar kimi canlılar için hayattır Yangın ekoloğu Çağatay Tavşanoğlu, yangın ekolojisini, orman yangınlarını anlattı. https://www.bilimma.com/yanginlar-kimi-canlilar-icin-hayattir/
2 Boğaz’ın piranası lüfer Gökalp ile telefon görüşmesi yaparak balıkçılığın durumu ve “Lüfer” belgeseli hakkında konuştuk. https://www.bilimma.com/bogaz-in-piranasi-lufer/
3 Muzları enfekte eden mantar hastalığı; siyah sigatoka Siyah Sigatoka hastalığı, 20. yüzyılın sonlarında Asya’da ortaya çıktı ve kısa süre önce Latin Amerika ve Karayipler’de muz bahçelerine dağıldı. https://www.bilimma.com/muzlari-enfekte-eden-mantar-hastaligi-siyah-sigatoka/
4 Denisovan mağarası dışındaki ilk Denisovan fosili Tibet Platosu’ndan bulunan çene kemiğinde, Orta Buzulçağı’na ait bir Denisovanlı tespit edildi. https://www.bilimma.com/denisova-magarasi-disindaki-ilk-denisovan-fosili/
5 Google CRISPR ile kalp hastalıklarını önlemek için destek oluyor CRISPR gen düzenleme tedavisi tartışılmaya devam ederken, Google “kalp hastalıklarını önlemek” için CRISPR’i destekliyor. https://www.bilimma.com/google-crispr-kalp-hastaliklari/
6 İklim değişikliği bir milyon türü yok edebilir Birleşmiş Milletler (BM) raporuna göre, bir milyon bitki ve hayvan türünün nesli tükenme tehlikesi taşıyor. https://www.bilimma.com/bir-milyon-tur-yok-olabilir/
7 Otel inşaatı kazılarından çıkan 2 bin yıllık tarih Antakya Museum Hotel inşası sırasındaki kazılarda 2 bin yıllık Roma mozaikleri ve kalıntıları bulunmuştu. https://www.bilimma.com/otel-insaati-kazilarindan-cikan-2-bin-yillik-tarih/
8 Türk Hava Kurumu yurtdışına öğrenci göndermeye devam ediyor THK’nın 2019 yazında Hong Kong’a göndereceği üyelerinden Nevzer Bilaloğlu ile THK’yı, eğitimlerini konuştuk. https://www.bilimma.com/turk-hava-kurumu-yurtdisina-ogrenci-gondermeye-devam-ediyor/
9 Yarasa kanatlı dinozor fosili bulundu Kuzeydoğu Çin’de 2 yıl önce keşfedilen fosilin yarasa kanatlı dinozor olduğu kanıtlandı. https://www.bilimma.com/yarasa-kanatli-dinozor-fosili-bulundu/
10 Bilkentli bilim insanları gerçekçi ve net hologram geliştirdi Bilkentli ve UNAM’lı ekip, ilk kez hem gerçekçi gözüken hem de hemen hemen her açıdan görülebilen üç boyutlu holografik görüntüler oluşturdu. https://www.bilimma.com/bilkentli-bilim-insanlari-gercekci-ve-net-hologram-gelistirdi/
11 Tutankamon’un mezarı gibi bir kraliyet mezarı bulundu İngiltere, Essex’te bulunan mezarda 40 küsur değerli eşya bulunuyor. https://www.bilimma.com/tutankamon-un-mezari-gibi-bir-kraliyet-mezari-bulundu/
12 Çocukları korkutmadan iklim değişikliğini anlatmak Mashable’den yazar Ruiz, çocukları korkutmadan onlara nasıl iklim değişikliğini anlatacağımızı kaleme aldı. https://www.bilimma.com/cocuklari-korkutmadan-iklim-degisikligini-anlatmak/
13 Yapay zeka derin denizlerde yeni keşiflere ışık tutabilir Yapay zeka, Plymouth Üniversitesi’nin (İngiltere) öncülüğünde yapılan araştırmalara göre, bilim insanlarının okyanus tabanında yaşayan türlerin çeşitliliğine yeni ışık tutmasına yardımcı olabilir. https://www.bilimma.com/yapay-zeka-derin-denizlerde-yeni-kesiflere-isik-tutabilir/
14 İlk bilim-kurgu eserimiz modern Türkçesiyle okuyucuya sunuldu Osman Nuri Eralp’in 1918 yılında yazdığı “Başka Dünyalarda Canlı Mahlukat Var Mıdır?” isimli bilimsel araştırma kitabı, modern Türkçe olarak yazıldı. https://www.bilimma.com/ilk-bilim-kurgu-eserimiz-modern-turkcesiyle-okuyucuya-sunuldu/
15 SpaceX’in fırlatacağı uydular yörüngede enkazı artırabilir SpaceX’in fırlatacağı takımuyduları, uzay çöpü sorununu artırabilir ve sayıların çokluğu enkaz riskini de artırabilir. https://www.bilimma.com/spacex-in-firlatacagi-uydular-yorungede-kazayi-artirabilir/
16 Gaia uzay aracı üç asteroit daha keşfetti Gaia, 2 yıldır haritalandırdığı 14 bin nesnenin yanı sıra 3 nesne daha keşfetti. https://www.bilimma.com/gaia-uzay-araci-uc-asteroit-daha-kesfetti/
17 30 milyon yılda oluşan kutuplar 200 yılda yok oluyor Doç. Dr. Korhan Özkan, Hacettepe Üniversitesi Ekoloji Topluluğu’nun davetiyle konferans verdi ve kutup araştırmalarından bahsetti. https://www.bilimma.com/30-milyon-yilda-olusan-kutuplar-200-yilda-yok-oluyor/
18 Mars atmosferindeki bir delik suyu uzaya boşaltıyor Mars atmosferinde iki yılda bir açılan, gezegenin sınırlı su tedarikini boşluğa; suyun geri kalanını da gezegenin kutuplarına boşaltan bir delik var. https://www.bilimma.com/mars-atmosferindeki-delik-suyu-uzaya-bosaltiyor/
19 Kara delik görüntüsüyle dairesel şekil kanıtlandı Altınbaş Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nde Dr. Öğretim Üyesi Ahad Ardabili, kara delik görüntüsüne ilişkin herkesin anlayabileceği şekilde ifadelerde bulundu. https://www.bilimma.com/kara-delik-goruntusuyle-dairesel-sekil-kanitlandi/
20 Sesli aramayla Whatsapp’a casus yazılım yerleştirildi Bilgisayar korsanları, WhatsApp’ta büyük bir güvenlik açığını kullanarak telefonlara ve diğer cihazlara uzaktan casus gözetleme yazılımı yükledi. https://www.bilimma.com/sesli-aramayla-whatsapp-a-casus-yazilim-yerlestirildi/
21 Tatsız domatesler ve sebebi; gen mutasyonu Yaklaşık 70 yıl önce üreticiler, tüketicilerin daha kırmızı domatesleri tercih ettiğini görünce gen mutasyonu uygulamaya gitti. https://www.bilimma.com/tatsiz-domatesler-ve-gen-mutasyonu/
22 Grip virüsünün en iyi arkadaşı düşük nem Yale araştırmacıları, kış aylarında insanların hastalanma ve gripten ölme ihtimalinin önemli bir nedeni olduğunu belirtti; düşük nem. https://www.bilimma.com/grip-virusunun-en-iyi-arkadasi-dusuk-nem/
23 Kabaran buzul göl oluşturdu Kuzey Pakistan’ın Hunza Bölgesi’ndeki 7 bin 611 rakımlı Shishpar Dağı’nın yakınında bir buzulda kabarma oldu. https://www.bilimma.com/kabaran-buzul-gol-olusturdu/
24 Youtube’da bir tasarım değişikliği ile karbon ayakizi azaltılabilir YouTube’da küçük bir tasarım değişikliği yaparak karbondioksit (CO2) emisyonlarını büyük ölçüde azaltabilirsiniz. https://www.bilimma.com/youtube-da-bir-tasarim-degisikligi-ile-karbon-ayak-izi-azaltilabilir/
25 Ay kuru üzüm gibi büzülüyor Nature Geoscience’da yayınlanan makaleye göre, Ay’ın büzülüp küçülmesiyle birlikte yüzeyde fay hatları ve sonucunda ise depremler oluşuyor. https://www.bilimma.com/ay-kuru-uzum-gibi-buzuluyor/
26 NASA Ay’a kadın astronot gönderecek NASA yöneticisi James Frederick Bridenstine, yaptığı açıklamada, Artemis misyonu ile sırasıyla Ay’a bir kadın ve bir erkek astronot göndereceklerini duyurdu. https://www.bilimma.com/nasa-ay-a-kadin-astronot-gonderecek/
27 Kulak enfeksiyonlarını algılayabilen uygulama geliştirildi Çocuklarda kulak enfeksiyonlarını algılayabilen ilk akıllı telefon uygulaması geliştirildi. Uygulama, sadece bir kağıt parçası ve bir akıllı telefonun mikrofonu ile hoparlörünü kullanarak kulak zarı arkasındaki sıvıyı algılayabiliyor. https://www.bilimma.com/kulak-enfeksiyonlarini-algilayabilen-uygulama-gelistirildi/
28 Böbrek nakli başarısızlığı ve genomik uyuşmazlık Genomik bir uyuşmazlık, birçok böbrek nakli operasyonun neden donörlerin ve alıcıların eşleştiği düşünüldüğünde bile başarısız olduğunu açıklayabilir. https://www.bilimma.com/bobrek-nakli-basarisizligi-genomik/
29 Uçan taksi Lilium ilk tam test uçuşunu yaptı Uçan taksi projesi Lilium ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Alman girişimi olan jet destekli, beş koltuklu uçak, saatte 300 km hıza ulaşabilecek şekilde tasarlandı. https://www.bilimma.com/ucan-taksi-lilium-ilk-tam-test-ucusunu-yapti/
30 Kadın ve erkek beyni arasında fark yok Birmingham Aston Beyin Merkezi’nde bilişsel sinirbilimci Gina Rippon, yeni kitabı “The Gendered Brain”de, cinsiyete göre beynin farklılık göstermediğini açıklıyor. https://www.bilimma.com/kadin-ve-erkek-beyni-arasinda-fark-yok/
31 Arkeolog Sinan Sertel ağaç kesme tartışmasında öldürüldü Arkeolog Sinan Sertel, kazı çalışması sırasında çıkan “ağaç kesme” tartışmasında öldürüldü. Sertel, Antalya Olympos Antik Kenti kazılarında doktora yapıyor ve kazı ekibinin başkan yardımcısıydı. https://www.bilimma.com/arkeolog-sinan-sertel-agac-kesme-tartismasinda-olduruldu/
32 İskandinavya’nın ilk sakinlerine ait DNA’lar sakızlarda tespit edildi İskandinavya’ya 10 bin yıldan daha uzun zaman önce ilk yerleşen insanlar, DNA’larını çiğnenmiş huş ağacı kabuğunun üzerindeki katran sakızlarda bıraktı. https://www.bilimma.com/iskandinavya-nin-ilk-sakinlerine-ait-dna-lar-sakizlarda-kesfedildi/
33 Kilogramın tanımı resmen değişti 20 Mayıs 2019’da, SI temel birimlerinin yeniden tanımlanması yürürlüğe girdi ve orijinal kilograma veda edildi. Kilogram artık somut bir cisim değil teorik bir denkleme sabitleniyor. https://www.bilimma.com/kilogramin-tanimi-resmen-degisti/
34 Mars’a isim göndermek için NASA formunu açtı Mars’a isim göndermek için NASA isim formunu açtı. Mars 2020 Rover’ıyla isminizi Mars’a gönderin! https://www.bilimma.com/mars-a-isim-gondermek/
35 Çernobil yüzlerce tür için gelişen bir habitat oldu Ağır radyoaktif dalgalara maruz kalmış olan bölge, beklentilere meydan okuyarak vahşi yaşam merkezi haline geldi. Şimdi bölgeye bizon, kahverengi ayılar, vaşaklar, atlar ve sayısız kuşlar dahil olmak üzere 200’den fazla tür katıldı. https://www.bilimma.com/cernobil-yuzlerce-tur-icin-gelisen-bir-habitat-oldu/
36 Ebeveynler otizmli çocuklarını beyazlatıcı ile zehirliyor Facebook’ta özel gruplarda aileler otizmli çocuklarına çare arayışında. Gruplar, çocuklarını klor dioksit ile tedavi etmeye çalıştıklarını söyleyen ebeveynlerle dolu. https://www.bilimma.com/ebeveynler-otizmli-cocuklarini-zehirliyor/
37 Panellerden gökyüzü gözlemlerine Bursa Amatör Astronomi Kulübü BAAK Yönetim Kurulu Başkanı İlhan Vardar ile Bursa Science Expo fuar alanında bir araya gelerek söyleşi yaptık. https://www.bilimma.com/panellerden-gokyuzu-gozlemlerine-bursa-amator-astronomi-kulubu/
38 1 milyar yıllık mantar fosili bulundu Arktik Okyanusu kenarındaki Victoria Adası’nın güneyinde bulunan bir bölgede, dünyanın en eski mantarı olduğu düşünülen organizmalar bulundu. https://www.bilimma.com/1-milyar-yillik-mantar-fosili-bulundu/
39 Biohacker Zayner ruhsatsız tedavi uygulamaktan soruşturmaya alındı California Tüketici İşleri Bakanlığı, biyofizik doktorası olan Zayner’ın lisanssız ilaç uyguladığı gerekçesiyle şikayet edildiğini ve soruşturma altına alındığını fenomen biohackera bir mektup göndererek bildirdi. https://www.bilimma.com/biohacker-zayner-ruhsatsiz-tedavi-uygulamaktan-sorusturmaya-alindi/
40 İlk kez bir elektronun geometrisi belirlendi Basel Üniversitesi’nden fizikçiler yapay bir atomun içinde tek bir elektronun nasıl göründüğünü ve geometrisini gösterdi. Bu yöntem ile elektronun herhangi bir konumda bulunma ihtimalini tespit edebilen araştırmacılar, gelecek kuantum bilgisayarlarda birer bilgi birimi olacak elektron spinlerini kontrol etmeyi de başarabilecek. https://www.bilimma.com/ilk-kez-bir-elektronun-geometrisi-belirlendi/
41 Kaçak avlanan 10 ton 625 kilogram inci kefali ele geçirildi Van’ın Muradiye ve Çaldıran ilçelerinde jandarma ve polis ekipleri, denetim ve yol kontrolleri sırasında, kaçak avlanan 10 ton 625 kilogram inci kefali balığı ele geçirdi. https://www.bilimma.com/kacak-avlanan-10-ton-inci-kefali-ele-gecirildi/
42 Tüksoy’un fotoğrafı NASA tarafından Günün Astronomi Fotoğrafı seçildi NASA, “Dünya’da Günün Astronomi Fotoğrafı” olarak astronomi fotoğrafçısı Betül Türksoy’un Ay, Jüpiter ve uydularını içeren fotoğrafını seçti. https://www.bilimma.com/turksoy-un-fotografi-nasa-tarafindan-gunun-astronomi-fotografi-secildi/
43 Chernobyl Dizisi yayında Chernobyl dizisi, HBO’nun yeni mini dizisi olarak 6 Mayıs’ta yayınlandı. Nisan 1986’da Sovyet Rusya’da meydana gelen nükleer felaketin farklı boyutlarını ele alan mini dizi sansasyonel bir etkiye sahip. https://www.bilimma.com/chernobyl-dizisi/
44 Yılan ısırmasından korunmak için önlemler Engerek ve diğer zehirli yılanlardan korunmak için ipuçlarını derledik. https://www.bilimma.com/yilan-isirmasindan-korunmak-icin-onlemler/
45 epiSTEM Türkiye YouTube Canlı Yayınında Işığı Şekillendirmek Konuşulacak! Canlı yayında Yale Üniversitesi’nden Dr. Hasan Yılmaz, Michigan Eyalet Üniversitesi’nden Dr. Arzu Uyar ve New York Genom Merkezi’nden Dr. Güney Akbalık “Işık şekillendirme ile opak cisimlerin arkasını görüntüleme” konusunu anlatacaklar. https://www.bilimma.com/epistem-turkiye-youtube-canli-yayin/
46 Girişimci öğretmen eğitimcilere maddi ve manevi destek oluyor Girişimci Öğretmen isimli sitenin kurucusu Meliha Aydıner, Bilimma’ya özel açıklamalarda bulundu. Aydıner ile Bursa Science Expo’da bir araya geldik ve Girişimci Öğretmen’i konuştuk. https://www.bilimma.com/girisimci-ogretmen-egitimcilere-maddi-ve-manevi-destek-oluyor/
Yazar Hakkında

Hacettepe Biyoloji Bölümünden 2011 yılında mezun olduktan sonra ODTÜ’de Antik DNA çalışmaları ile lisans üstü eğitimini sürdürmüştür. Lisans eğitiminde ve daha sonrasında ekoloji ve popülasyon ile ilgilenmiş olup, vektör ekolojisi üzerine çalışmaları ve yayınları bulunmaktadır. ODTÜ’de lisans üstü çalışmalarına devam ederken biyoteknoloji girişimciliğine adım atmış olup, Türkiye’de inovatif biyoteknoloji ekosisteminin gelişmesi için çalışmalarına devam etmektedir. Bildiklerini ve öğrendiklerini paylaşmaktan büyük mutluluk duyan Elçin, doğrulanabilir Türkçe bilimsel yayın kaynaklarının az olmasından rahatsız olmuş ve ortağı Emre ile birlikte Bilimma'yı kurmuştur. Ekim 2016'dan itibaren bilimsel haber ve bilgilerin sorgulanabilir kaynaklarla insanlara ulaşması için yazılar yazmaktadır. Fotoğraf çekmek, arazi çalışmalarına katılmak ve gezmek başlıca ilgi alanları olup, ERES Biyoteknoloji'de projelerini sürdürmektedir.
Alakalı İçerikler
Bilim RaporuÖzel Haberler

Temmuz 2019 - Bilim Raporu

BilimBilim Raporu

Haziran 2019 - Bilim Raporu

Bilim RaporuHaber

Nisan 2019 - Bilim Raporu

Bilim RaporuHaber

Mart 2019 - Bilim Raporu

Bilim dünyasının son haberlerini kaçırmamak için eposta bültenimize hemen üye olun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir