Özel HaberlerSağlık

Kalp Nakli : Geçmişten günümüze neler oldu?

kalp nakli ilk kez

Kalp nakli, günümüzde pek çok insanın hayatını kurtaran önemli bir ameliyattır. Pek çok insan kalp nakli beklerken organ bağışçısı olanlar ise bu insanlara tekrar hayat vermektedirler.

Aslında kalp nakli çok eski bir uygulama değildir. 1960’lı yıllardan itibaren günümüze gelişerek gelmiştir. İlk denemelerin bir şempanzeden insana yapılmıştır.

1) Şempanzeden insana kalp nakli

kalp nakliİlk kalp nakli denemesi 1964 yılında cerrah James Hardy tarafından, hasta Boyd Rush üzerinde denenmiştir. Daha önce başka doktorlar tarafından şempanzeden yapılan böbrek transplantasyonlarından esininlenen Dr. Hardy, aslında hastanedeki beyin ölümü gerçekleşmiş bir hastadan kalp almak istemiştir. Ancak Yasal çerçeve uygun olmadığı için gerçekleşmemiştir. Bu nakil sonucunda hastaya nakledilen şempanze kalbi hastanın vücudunda 60 (kimi kaynaklarda 90) dakika boyunca çalışmıştır.

2) İlk insandan insana kalp nakli

Louis Washkansky, kalp nakli

İnsandan insana ilk kalp nakli ise Güney Afrika Cape Town’da Dr. Christiaan Barnard tarafından  gerçekleştirilmiştir. 25 yaşında ölen bir kadından alınan kalp, 55 yaşındaki Louis Washkansky’nin vücuduna aktarılmıştır. Bu kalp naklinden sonra hasta Louis Washkansky 18 gün hayatta kalmıştır.

Dünyanın pek çok yerinde ses getiren bu çalışmanın ardından, kalp nakli pek çok yerde yapılmıştır. Ancak, kalp naklinin sonrası yaşama süresi çok kısa olduğu için 1968’de 100 kişiye yapılan kalp naklinin 1970’de 18 kişiye düşmüştür.

Doku uyumu çalışmaları ve bağışıklık baskılayıcı ilaç çalışmaları ile 20 yıl kadar sonra kalp naklinin tekrar canlı bir konuya dönüşmüştür.

3) Bilim ve Teknik’te Kalp Nakli Haberi

bilim ve teknik 1968

Bu operasyonların yankıları Dünya’da çok ses getirmiştir. Konuyu cerrahi detayları, etik yönleri ve önerileriyle Doç Dr. Aydın Aytaç bir makale olarak yazmıştır. Bu makale, Bilim ve Teknik 1968 Şubat sayısında yayınlanmıştır. Makalede Dr. Barnard’ın neden doku uyumu çalışmalarının gelişmesini beklemediğini ele almış ve bu yöndeki eleştirileri değerlendirmiştir.

3)Türkiye’de ilk kalp nakli

Türkiye'de ilk kalp nakli

Türkiye’de ilk kalp nakli ise 1968 yılında gerçekleştirilmiştir. Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 22 Kasım 1968 yılında Op.Dr. Kemal Bayazıt tarafından gerçekleştirilen bu kalp naklinin dönemin teknikleri açısından başarılıydı. Ancak hasta, doku uyumsuzluğu problemlerinden ve bağışıklık baskılayıcı ilaçların henüz geliştirilmemiş olmasından dolayı 18 saat sonra yaşamını kaybetti.  Dr. Bayazıt Türkiye’de kalp cerrahisinin gelişmesi anlamında önemli çalışmalar ortaya koymuş önemli bir bilim insanıydı.

2017 yılında ise öğrencilerinden Prof. Dr. Deniz Süha Küçükaksu Dr. Kemal Bayazıt‘ı anlattığı “Kalbin son imparatoru” adlı eserinde biyografisini ele aldı.

4)Türkiye’deki ikinci kalp nakli

Siyami Ersek kalp nakli

Türkiye’deki ikinci kalp nakliyse Dr. Kemal Bayazıt’ın operasyonundan 24 saat sonra Dr. Siyami Ersek tarafından İstanbul’da gerçekleştirildi. Haydarpaşa Göğüs Cerrahisi’nde gerçekleştirilen nakil operasyonunda Ersek bir trafik kazasında ölen 55 yaşındaki bekçinin kalbini 26 yaşındaki bir gence nakletti. Ancak bu hastada 39 saat sonra yaşamanı yitirdi.

5) İlk pediyatrik kalp nakli

kalp nakli tarihi

İlk pediyatrik kalp nakli 1984 yılında 4 yaşındaki bir çocuğa ilk yapıldı. Kalbin nakli başarılı oldu. Önceki yıllarda da yine çocuklara kalp nakilleri yapılmıştı. Ancak yetişkinlerle aynı sebepten yani doku reddi sebebiyle bu hastalar yaşayamamışlardı. Tolypocladium inflatum mantarından elde edilen siklosporin (cyclosporine) önemli bir bağışıklık baskılayıcı olarak geliştirildi ve başarılı kalp nakilleri yapılmaya başlandı.

1984 yılında ilk başarılı pediyatrik kalp naklini olan bu çocuk daha sonra 1989’da yine kalp nakliyle kalbi değiştirilmiştir. 2006 yılında ise başka sağlık sorunlarından dolayı yaşamını kaybetti.

6) Polonya’da ilk kalp nakli ve Dr. Zbigniew Religa

Dr. Zbigniew Religa kalp nakli

National Geograpich’in fotoğrafıyla tanıdığımız Zbigniew Religa Polonya’da ilk kalp nakllini yapan cerrahtır. Gerçekleştirdiği başarılı operasyonun ardından 23 saat geçtikten sonra çekilen fotoğrafında dikkatli gözlerle hasta takip monitörünü takip etmektedir. Fotoğrafın diğer bir dikat çeken ayrıntısı ise , arka köşede uyuya kalmış asistanıdır.

Religa, 2009’da akciğer kanseri sebebiyle yaşamını kaybetmiştir. Kalp naklinin gerçekleştirdiği hastası ise hala yaşamaktadır.

Kaynak :

http://columbiasurgery.org/heart-transplant/brief-history-heart-transplantation

https://www2.umc.edu/Education/Schools/Medicine/Clinical_Science/Surgery/Dr__James_D__Hardy.aspx

http://www.zmescience.com/other/great-pics/zbigniew-religa-picture/

http://www.siyamiersek.gov.tr/HastaneIcerik.aspx?p=992afe0f-f66e-441e-9021-d561fe675696

http://columbiasurgery.org/heart-transplant/brief-history-heart-transplantation

Yazar Hakkında

Hacettepe Biyoloji Bölümünden 2011 yılında mezun olduktan sonra ODTÜ’de Antik DNA çalışmaları ile lisans üstü eğitimini sürdürmüştür. Lisans eğitiminde ve daha sonrasında ekoloji ve popülasyon ile ilgilenmiş olup, vektör ekolojisi üzerine çalışmaları ve yayınları bulunmaktadır. ODTÜ’de lisans üstü çalışmalarına devam ederken biyoteknoloji girişimciliğine adım atmış olup, Türkiye’de inovatif biyoteknoloji ekosisteminin gelişmesi için çalışmalarına devam etmektedir. Bildiklerini ve öğrendiklerini paylaşmaktan büyük mutluluk duyan Elçin, doğrulanabilir Türkçe bilimsel yayın kaynaklarının az olmasından rahatsız olmuş ve ortağı Emre ile birlikte Bilimma'yı kurmuştur. Ekim 2016'dan itibaren bilimsel haber ve bilgilerin sorgulanabilir kaynaklarla insanlara ulaşması için yazılar yazmaktadır. Fotoğraf çekmek, arazi çalışmalarına katılmak ve gezmek başlıca ilgi alanları olup, ERES Biyoteknoloji'de projelerini sürdürmektedir.
Alakalı İçerikler
HaberSağlık

Yapay kalp hayat kurtaracak !

Bilim dünyasının son haberlerini kaçırmamak için eposta bültenimize hemen üye olun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Worth reading...
Zebra balığı da REM benzeri bir uyku yaşıyor