Issız Ada Tonlarca Plastik Barındırıyor!

En Issız Ada Henderson Araştırmacıları nasıl şaşırttı?

0
85
Issız ada
Henderson Adası; Tanım: Kuzeybatı sahili. Henderson Adası (Birleşik Krallık ve Kuzey İrlanda) Tarih: 05/02/2008 © UNESCO Ron Van Oers Kaynak: WHC

Issız ada nedir? İnsanların olmadığı, binaların olmadığı sadece vahşi doğanın kendini gösterdiği bir kara parçasıdır. Dünyaki en ıssız ada ise Henderson Adası.

ıssız ada
Henderson Adası’nın konumu ve okyanus akıntıları ; PNAS, DOI: 10.1073/pnas.1619818114

Henderson Adası (24°20′G, 128°19′B) Pasifik Okyanusu’nun güneyinde bulunan Pitcairn Adalar Grubu’nda bulunuyor. Adaya en yakın ana insan yerleşimi ya da endüstriyel oluşum 5000 km yakında bulunmakta. İnsanlara uzak konumuyla insan etkisine en kapalı olan bu ada UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almakta.

Issız ada
En ıssız ada Henderson Adası.

Henderson, ıssız ada araştırmacıları şaşırttı!

Yapılan son araştırma gezisi dünyaki en ıssız ada olan Henderson Adası’nın dahi insan etkisinden uzaklaşamadığını gösterdi. Jennifer Lavers ve Alexander Bond 2015 yılı yaz aylarında Henderson Adası’na araştırma gezileri düzenlediler. Bu araştırma gezilerinin ilkinde sahildeki plastik yığınlarını görünce şaşırdılar.

ıssız ada
Henderson Adası sahilinde örneklem alma metodu ; PNAS, DOI: 10.1073/pnas.1619818114

Daha sonra ise transekt ve kuadrat metodları ile sahildeki mikro ve makro atıkları örneklediler. Yaptıkları çalışma ortaya inanılmaz bir sonuç ortaya çıkardı. Dünya’nın herhangi bir noktasından çok daha fazla plastik ve çöpün bu adada biriktiğini buldular. Metrekareye ortalama 671 tane plastik atık düşerken, adadaki toplam plastik çöpünün 17.6 ton olduğu tahmin ediliyor.

ıssız ada
Henderson Adası plajındaki atıklardan örnekler. A Plastik atıklar ( Doğu sahilinde Çin, Japonya ve Şili bazlı atıklar yoğun) B. Kuzey sahilinde transektte günlük biriken plastik atık miktarı C. Yetişkin dişi Chelonia mydas, balık ağlarına takılarak ölmüş D. Mor hermit yengeci ( Coenobita spinosa) hindistan cevizi yerine plastikleri kendine yuva yapmış ; PNAS, DOI: 10.1073/pnas.1619818114

Balıkçı ağlarına takılmış deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) ya da hindistan cevizi evinden çıkıp modaya ayak uyduran ve yeni ev olarak artık plastikleri kullanan sahil yengeci ( Coenobita spinosa ) adadan en dikkat çeken görüntüler arasında.

ıssız ada hermit yengeci
Hermit Yengeci
Tarih: 05/02/2008
© UNESCO
Ron Van Oers
Kaynak: WHC

Bu çalışma dünyadaki plastik üretimi ve tüketiminin hangi boyutlara ulaştığını göstermesi açısından büyük bir öneme sahip. Çünkü insan etkisine bu kadar uzak bir ıssız ada bile bu kadar fazla miktarda plastik atığı barındırıyor. Bu durum insanın doğaya verdiği zararının boyutlarını göstermekte.

Plastik çöplüğü: Okyanuslar

Endüstriyel plastik üretimi 1950’lerden itibaren hızla arttı. 2014 yılında 311 milyon ton plastik üretildi. Plastik, geri dönüşümü sağlanmadığı takdirde doğada bozunması zor bir malzeme ve ciddi bir kirlilik yaratmasıyla dikkatli çekiyor. Üretilen plastikler ve plastik atıklar yanlışlıkla ya da bilinçli bir şekilde su kanallarına, derelere, nehirlere ve denizlere karışıyor.

ıssız ada albatros
Deniz yüzeyindeki plastik atıkları tükettiği için ölen Albatros, Midway Atoll Ulusal Vahşi Yaşam Koruma Alanı, Pasifik, 2009, Chris Jordan

Daha sonra akıntılar ve rüzgarın etkisi ile plastikler okyanuslara sürükleniyor ve okyanus yüzeyinde birikiyorlar. Fiziksel etkiler ve fotodegredasyonla daha küçük parçalara ayrılan bu plastikler metropolitan alanların çok uzağında okyanusların yüzeyini kaplamış durumda. Okyanuslarda beş trilyondan daha fazla plastik parçacık okyanus yüzeyinde bulunmakta ve giderek sayıları artmakta. Bu durum, plastiğin önemli bir çevre problemi olarak öne çıkmasına sebep olmakta.

KaynakPNAS, DOI: 10.1073/pnas.1619818114
Paylaş
Önceki İçerikDoğa Harikaları – Türkiye’nin Eşsiz Coğrafyası
Sonraki İçerikCERN Sergisi : Parçacıkların Gizemli Yolculuğu

Hacettepe Biyoloji Bölümünden 2011 yılında mezun olduktan sonra ODTÜ’de Antik DNA çalışmaları ile lisans üstü eğitimini sürdürmüştür. Lisans eğitiminde ve daha sonrasında ekoloji ve popülasyon ile ilgilenmiş olup, vektör ekolojisi üzerine çalışmaları ve yayınları bulunmaktadır. ODTÜ’de lisans üstü çalışmalarına devam ederken biyoteknoloji girişimciliğine adım atmış olup, Türkiye’de inovatif biyoteknoloji ekosisteminin gelişmesi için çalışmalarına devam etmektedir.

Bildiklerini ve öğrendiklerini paylaşmaktan büyük mutluluk duyan Elçin, doğrulanabilir Türkçe bilimsel yayın kaynaklarının az olmasından rahatsız olmuş ve ortağı Emre ile birlikte Bilimma’yı kurmuştur. Ekim 2016’dan itibaren bilimsel haber ve bilgilerin sorgulanabilir kaynaklarla insanlara ulaşması için yazılar yazmaktadır.

Fotoğraf çekmek, arazi çalışmalarına katılmak ve gezmek başlıca ilgi alanları olup, ERES Biyoteknoloji’de projelerini sürdürmektedir.

Bir Cevap Yazın