BilimBilim Raporu

Haziran 2019 – Bilim Raporu

bilim raporu

Haziran ayında havaların ısınması ve pek çok canlının aktif günlerini yaşamasından dolayı böğü gibi türlerin görülme sıklığı arttı. Yine haber sitelerinde “et yiyen örümcek” olarak yerini bulan bu ünlü simanın biyolojisini sizlerle paylaştık. Bununla birlikte pek çok vatandaş gördüğü bitkilerin ve hayvanların hangi tür olduğunu merak ederek Twitter gibi pek çok sosyal medya organında bunları paylaştı. Emrah Çoraman kendisine sık gelen sorular üzerine #hangitür etiketini açtı ve bu etiket altında yurdun pek çok yerinden farklı canlıların fotoğrafları paylaşıldı ne oldukları tartışıldı. Yaz aylarını Akdeniz kıyısındaki kumsallarda yuvarlayarak geçiren Caretta caretta‘lar ve koruma programlarının yaşadığı problemler gündeme geldi. Havaların ısınmasıyla artan yangınlar ve “ağaç dikme” talepleri sıklaştı. Tüm bu konuları uzmanlarıyla konuşup sizlere aktardık. Bunların yanı sıra Dünya’nın pek çok yerinde yaşanan bilimsel gelişmeleri sizlerle buluşturduk. Ruby Çikolatanın hikayesinden, teraryumlara, Tarım 4.0’dan beren Saat’in Göbekli Tepe’de çekilen dizisine ilginç konuları sizlerle paylaştık. Haziran ayında ele aldığımız konuları aşağıda bulabilirsiniz.

No Başlık Haberin Konusu Haber linki
1 Çernobil kazasında tasfiye memurlarına ne oldu? Çernobil kazasının ardından alanı temizlemek için görevlilerin geçirdiği sağlık sorunları neler? Kaç memur görev aldı? https://www.bilimma.com/cernobil-kazasinda-tasfiye-memurlarina-ne-oldu/
2 Hikmet Budak ayrımcılık ve taciz suçlamalarıyla Montana Üniversitesi’nden istifa etti Botanik ve genetik alanında çalışmalar yapan Hikmet Budak, taciz ve ayrımcılık yaptığı suçlamasıyla Montana Eyalet Üniversitesi’nden istifa etti. https://www.bilimma.com/hikmet-budak-ayrimcilik-ve-taciz-suclamalariyla-montana-eyalet-universitesinden-istifa-etti/
3 Yazın popüler siması; Et yiyen örümcek-Et yemiyor ve zehirli değil Medyanın “bilerek” ya da bilmeden yanlış bir şekilde “et yiyen örümcek” diye servis ettiği böğüler et yemez, zehirsizdirler, ısırırlarsa canınız yanabilir ama sizi yemezler. https://www.bilimma.com/et-yiyen-orumcek/
4 Kıyıda dinlenen beyaz foku şikayet ettiler Bodrum’da doğal ortamında dolaşan beyaz fok şikayet edildi. https://www.bilimma.com/kiyida-dinlenen-beyaz-foku-sikayet-ettiler/
5 Bilim insanları rapamisinde yaşlanma karşıtı özellikler buldu Bağışıklık sistemini bastırmada etkili olan rapamisinin, kanser ve nörodejenarasyonu tedavi edip edemediğini ve ilacın yaşlanma karşıtı özellikleri keşfedilmeye çalışılıyor. https://www.bilimma.com/bilim-insanlari-rapamisinde-yaslanma-karsiti-ozellikler-buldu/
6 Yağmacı dergiler; kim neden bu dergileri tercih ediyor? Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden Doç. Dr. Selçuk Beşir Demir ve ekibi yağmacı dergilerin sayısı, yerleri ve araştırmacıları bu dergilerde yayın yapmaya iten sebepler üzerine bir çalışma yaptı. https://www.bilimma.com/yagmaci-dergiler-kim-neden-bu-dergileri-tercih-ediyor/
7 Dünyanın en derin yeri Mariana Çukuru’nda bile çöp var Victor Vescovo, Mariana Çukuru’ndaki bir noktaya yaklaşık 10 bin 928 metre dalış yaptı. Vescovo dalış sırasında denizin derinliklerinde çöpler ve farklı canlı türleri gördü. https://www.bilimma.com/dunyanin-en-derin-yeri-mariana-cukuru-nda-bile-cop-var/
8 40 bin yıllık dev kurt ve 50 bin yıllık mağara aslanı fosili bulundu Sibirya’da Prehistorik döneme ait 40 bin yıllık bir kurdun kafatası ve 50 bin yıllık mağara aslanı fosili bulundu. https://www.bilimma.com/40-bin-yillik-dev-kurt-ve-50-bin-yillik-magara-aslani-fosilleri-bulundu/
9 Bu canlı hangi tür hocam? Emrah Çoraman, Twitter’da kendisine gelen “Bu hangi tür?” yorumlarını ortak bir yerde toplamaya karar verdi ve #HangiTür etiketi oluşturuldu. https://www.bilimma.com/bu-canli-hangi-tur-hocam/
10 Etik değerler açısından doğum fotoğrafı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etiği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nüket Örnek Büken, “Doğum ve Bebek Fotoğrafçılığının Etik Yönleri” başlıklı makalesinde konunun derinliklerine indi. https://www.bilimma.com/etik-degerler-acisindan-dogum-fotografi/
11 Fazla parmaklar el becerisi için avantajlı olabilir Bir vaka çalışması fazladan bir parmağa sahip olmanın yazma ve yemek için yararlı olduğunu gösterdi. https://www.bilimma.com/fazla-parmaklar-el-becerisi-icin-avantajli-olabilir/
12 Çok hücreli canlıların evrimine ilişkin yeni bir teori Degnan, ilk çok hücreli hayvanların ileri sürülenin aksine bugünkü süngerlere benzemediğini keşfettiklerini ve buna karşın daha çok ‘dönüşebilir’ hücreler grubu olduklarını ifade etti. https://www.bilimma.com/cok-hucreli-hayvanlarin-evrimine-iliskin-yeni-bir-teori/
13 Caretta caretta yuvalama alanı sürüldü 50 yuva yok oldu Caretta caretta yuvalama alanlarının Akdeniz’deki en büyüğü olan Belek’te, iş makineleriyle alan tarla gibi sürüldü ve 50 yuva yok edildi. https://www.bilimma.com/50-caretta-caretta-yuvasi-surulerek-yok-edildi/
14 İlk insan-köpek ilişkilerine dair yeni kanıtlar Alberta Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrencisi olan Katherine Latham, ağır kaldırma işleminin köpeklerde spondiloz deformansla kesin olarak ilişkilendirilemediğini buldu. https://www.bilimma.com/ilk-kopek-insan-iliskilerine-dair-yeni-bulgular/
15 Sürülen alanlarda kaybolan Caretta caretta’ların yuva sayısı 100’ü aştı Yeni bilgilere göre kaybolan yuva sayısının 100’ün üstünde olduğu ifade edildi. https://www.bilimma.com/surulen-alanlarda-kaybolan-caretta-caretta-yuva-sayisi-100-u-asti/
16 Çankaya Üniversitesi CanBee ekibi model uydu yarışması CanSat’ta 5’inci oldu Amerikan Astronomi Topluluğu (AAS), Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ile çok uluslu ileri teknoloji ve havacılık şirketi Lockheed Martin’in 14-16 Haziran’da Teksas’ta düzenlediği yarışmaya katılan Çankaya Üniversitesi CanBee takımı, 100’den fazla üniversite arasında 5’inci oldu. https://www.bilimma.com/cankaya-universitesi-canbee-ekibi-model-uydu-yarismasi-cansatta-5inci-oldu/
17 Köpeklerin gözlerindeki masum ifadenin nedeni Küçük bir yüz kası, köpeklerin gözlerinin insanlardan beslenmeleri için olumlu bir yanıt almasını sağlıyor. https://www.bilimma.com/kopeklerin-gozlerindeki-masum-ifadenin-nedeni/
18 Amazon Ormanlarını koruyan dört kadının hikayesi; çevreci dizi Aruanas 2 Temmuz’da yayında Latin Amerika’nın en büyük medya şirketi Maria Farinha Films’in ortak yapım şirketi Globo’nun özgün bir ürünü olan “Aruanas” dizisinde dört kadın, el değmemiş ormanları ve yerli toprakları yasadışı madenciliğe karşı koruyor. https://www.bilimma.com/cevreci-dizi-aruanas-2-temmuzda-yayinda/
19 Geveze virüslerin iletişimi Virüslerin iletişimi hakkında yeni bilgiler elde edildi. Bilim insanları virüslerin iletişim ve işbirliği şekillerini dinliyor. https://www.bilimma.com/geveze-viruslerin-iletisimi/
20 Grönland’da eriyen buzullar ilginç bir görüntü oluşturdu Danimarka Meteoroloji Enstitüsü’ne bağlı Okyanus ve Buz Merkezi’nden Steffen Olsen’ın 13 Haziranda çektiği “su üzerinde yürüyen köpekler” fotoğrafı sosyal medyada sıkça paylaşıldı. https://www.bilimma.com/gronlandda-eriyen-buzullar-ilginc-bir-goruntu-olusturdu/
21 Charles Lyell’in notlarını kurtarma mücadelesi veriliyor Lyell’in 294 adet defteri Britanya dışına satılabilir. Bu tarihi koleksiyonu kurtarmak için 1. 4 milyon Euro’ya ihtiyaç var. https://www.bilimma.com/charles-lyell-in-notlarini-kurtarma-mucadelesi-veriliyor/
22 NASA göktaşı Bennu’nun en net görüntüsünü çekti NASA, “Bennu” ismi verilen göktaşının en yakın mesafeden görüntüsünü elde etti. https://www.bilimma.com/nasa-goktasi-bennu-nun-en-net-goruntusunu-cekti/
23 Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ 106 yaşına girdi 20 Haziran 1914 yılında Bursa’da dünyaya gelen Çığ, bugün 106 yaşına girdi. https://www.bilimma.com/sumerolog-muazzez-ilmiye-cig-106-yasina-girdi/
24 İki Caretta caretta vahşice öldürüldü Belek’te geçtiğimiz hafta tüfekle vurularak öldürülen Caretta caretta‘nın ardından, dün de bıçakla öldürülmüş bir Caretta caretta bulundu. https://www.bilimma.com/iki-caretta-caretta-vahsice-olduruldu/
25 Trabzon sel felaketinin ardından HES projesi tartışılıyor HES çalışmalarının sele neden olduğuna yönelik iddialar var. https://www.bilimma.com/trabzon-sel-felaketinin-ardindan-hes-tartismalari/
26 Melez balina; Narluga 1980’lerin sonlarında Grönland’ın batı kıyılarında avlanan bir balinanın melez balina Narluga olduğu keşfedildi. https://www.bilimma.com/narluga-melez-balina/
27 Dev Kalamar Architeuthis dux tekrar görüntülendi Dev ahtapot ya da dev kalamar (Architeuthis dux), yedi yıl sonra bilim insanları tarafından tekrar derin denizlerde gözlemlendi. https://www.bilimma.com/dev-ahtapot-architeuthis-dux-tekrar-goruntulendi/
28 23 kaplumbağanın doğal sebeplerle öldüğü belirlendi Isparta’da ölü halde bulunan kaplumbağaların farklı zamanlarda kuş saldırısı ve hava şartları gibi doğal nedenlerle öldüğü tespit edildi. https://www.bilimma.com/23-kaplumbaganin-dogal-sebeplerle-oldugu-belirlendi/
29 Taş yiyen yeni bir tür keşfedildi; Lithoredo abatanica Filipinler’de bir nehrin dibinde bilim insanları tarafından yeni bir tür bulundu. Yumuşakça olduğu belirlenen canlının özelliği ise, sindirim sisteminin olmamasına karşın taş sindirebilmesi. https://www.bilimma.com/tas-yiyen-yeni-bir-tur-kesfedildi-lithoredo-abatanica/
30 İklim değişikliği ile birlikte yeni bir psikolojik sorun; eko-kaygı Amerikan Psikologlar Birliği bu çevresel felaketin kronik hale gelen korkusunu, “eco-anxiety / eko-kaygı” olarak nitelendiriyor. https://www.bilimma.com/iklim-degisikligi-ile-birlikte-yeni-bir-psikolojik-sorun-eko-kaygi/
31 Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici “organ nakli yarışları”nı eleştirdi Gazeteci Faruk Bildirici, kişisel web sitesinde yazdığı bir yazıyla bu kez organ nakillerindeki etik sorunlara değindi. https://www.bilimma.com/medya-ombudsmani-faruk-bildirici-organ-nakli-yarislarini-elestirdi/
32 Mars’taki yaşam Mars Çölü Araştırma İstasyonu’nda deneniyor 2001’den bu yana, laboratuvar, yaşam alanları, gözlemevleri, bir tamirhane ve bir sera içeren küçük bir kompleks olan Mars Çölü Araştırma İstasyonu, Mars’taki gerçek bir üs için deneme alanı işlevi görüyor. https://www.bilimma.com/mars-taki-yasam-mars-colu-arastirma-istasyonu-nda-deneniyor/
33 Mars keşif aracı Curiosity Kızıl Gezegen’de metan gazı keşfetti Mars keşif aracı Curiosity, Mars’ta metan gazı keşfetti. https://www.bilimma.com/mars-kesif-araci-curiosity-kizil-gezegen-de-metan-gazi-kesfetti/
34 ISS astronotları Dünya’ya döndü Sefer-58 misyonu kapsamında Soyuz MS-11 ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) giden Rus Uzay Ajansı Roscosmos’dan Komutan Oleg Kononenko, Kanada Uzay Ajansı CSA’dan David Saint-Jacques ve ABD Uzay Ajansı NASA’dan Anne McClain, Dünya’ya geri döndü. https://www.bilimma.com/iss-astronotlari-dunyaya-dondu/
35 Dr. Betül Yeşiltaş Birleşmiş Milletler UNLEASH projesine kabul edildi UNLEASH Innovation Lab 2019 programına Dr. Betül Yeşiltaş kabul edildi. https://www.bilimma.com/dr-betul-yesiltas-birlesmis-milletler-unleash-projesine-kabul-edildi/
36 Betül Kaçar NASA’nın çizgi romanında tasvir edildi Betül Kaçar, Twitter’dan bir paylaşım yaparak NASA’nın Astrobiology çizgi romanında tasvir edildiğini duyurdu. https://www.bilimma.com/betul-kacar-nasa-nin-cizgi-romaninda-tasvir-edildi/
37 Photoshop ile düzenlenen görüntüleri algılayabilen araç geliştirildi Adobe, görüntü, video, ses ve belge manipülasyonlarını ortaya çıkarmak için California Üniversitesi ile ortak bir çalışma yaparak Photoshop ile üzerinde oynanmış fotoğrafları tespit edebilen araç geliştirdi. https://www.bilimma.com/photoshop-ile-duzenlenen-goruntuleri-algilayabilen-arac-gelistirildi/
38 Oxford Doğa Tarihi Müzesi’nin koleksiyonları 1.3 milyon sterlin ile yenileniyor Oxford Doğa Tarihi Müzesi’nin böcek koleksiyonları Milli Piyango Fonu’nun 1.3 milyon Sterlinlik desteği ile yenileniyor. https://www.bilimma.com/oxford-doga-tarihi-muzesi-nin-bocek-koleksiyonlari-yenileniyor/
39 İnsanlığın iyiliği için dünyanın her yerinden dışkı topluyorlar Biyolog Eric Alm, Global Microbiome Conservancy‘i kurarak insan bağırsak mikroplarının tüm biyolojik çeşitliliğini toplamayı ve korumayı amaç ediniyor. https://www.bilimma.com/insanligin-iyiligi-icin-dunyanin-her-yerinden-diski-topluyorlar/
40 Ay Dede masallarının ideallerine ışık tuttuğu astrofizikçi; Tuğça Şener Özel haber- Astrofizikçi Tuğça Şener ile kariyeri ve özel hayatına ilişkin bir söyleşi. https://www.bilimma.com/ay-dede-masallarinin-ideallerine-isik-tuttugu-astrofizikci-tugca-sener/
41 Türkiye’nin ilk deniz koruculuğu sistemi Gökova Körfezi’nde uygulanıyor Özel haber- Türkiye’nin ilk ve tek deniz koruculuğu sistemi Akdeniz Koruma Derneği tarafından Gökova Körfezi’nde yürütülüyor. Dernek ile deniz koruculuğunun ayrıntılarına ilişkin söyleşi. https://www.bilimma.com/turkiye-nin-ilk-deniz-koruculugu-sistemi-gokova-korfezi-nde-uygulaniyor/
42 Fahire Battalgazi ilk Türk kadın zoolog Türkiye’nin ilk kadın zooloji profesörü Fahire Battalgazi’nin biyografisi. https://www.bilimma.com/fahire-battalgazi-ilk-turk-kadin-zoolog/
43 “10 bin yıl önce çiğnen sakızlardan DNA elde etmek heyecan vericiydi” Özel haber- Stockholm Üniversitesi’nde araştırmacı olan Dr. Emrah Kırdök ile sakızlardan elde edilen 10 bin yıllık DNA çalışması ve kariyerine ilişkin söyleşi. https://www.bilimma.com/10-bin-yil-once-cignenen-sakizlardan-dna-elde-etmek-heyecan-vericiydi/
44 Lynn Margulis kimdir? Devrimci bilim kadını! Biyografi – Çalışmalarıyla endosimbiyotik teoriyi açıklayan Lynn Margulis, evrim süreçlerinin ve doğanın daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. https://www.bilimma.com/lynn-margulis-kimdir-devrimci-bilim-kadini/
45 Beren Saat Netflix dizisi Atiye ile Göbeklitepe’de Beren Saat Netflix platformunun yeni dizi projesi Atiye’de rol alacak. Atiye dizisi için dünyanın en eski anıtsal tapınağı Göbeklitepe’de de çekimler gerçekleştirildi. https://www.bilimma.com/gobeklitepe-atiye-dizisiyle-beraber-dunyayla-bulusacak/
46 Doğadan canlı yayın izleyin Doğa koruma dernekleri, bilimsel araştırma projeleri, müze ya da doğa parklarının dünyaın dört bir yanından çok ilginç hayvanların günlük hayatını evinize getiren canlı yayınlarını derledik. https://www.bilimma.com/dogadan-canli-yayin-izleyin/
47 İnsan gücünden tarım 4.0’a köşe yazısı- Şafak Aslan yazısında yeni nesil tarımsal yöntemlerden söz etti. https://www.bilimma.com/insan-gucunden-tarim-4-0-a/
48 4. Tür Çikolata: Ruby Çikolata-Doğal Pembe köşe yazısı- Fatma Akın köşe yazısında doğal pembe Ruby çikolatanın yapımından, AB’de seyahat özgürlüğüne kadar birçok deneyimini yazdı. https://www.bilimma.com/ruby-cikolata-dogal-pembe/
49 Teraryum; Minyatür bitki ekosistemi – akvaryumdaki bitkilerimiz köşe yazısı- Şafak Aslan köşesinde akvaryum bitkisi olan Teraryumların tarihini, yapılış aşamalarını ve nasıl korunması gerektiğini anlattı. https://www.bilimma.com/minyatur-bitki-ekosistemi-akvaryumdaki-bitkiler-teraryum/
Yazar Hakkında

Hacettepe Biyoloji Bölümünden 2011 yılında mezun olduktan sonra ODTÜ’de Antik DNA çalışmaları ile lisans üstü eğitimini sürdürmüştür. Lisans eğitiminde ve daha sonrasında ekoloji ve popülasyon ile ilgilenmiş olup, vektör ekolojisi üzerine çalışmaları ve yayınları bulunmaktadır. ODTÜ’de lisans üstü çalışmalarına devam ederken biyoteknoloji girişimciliğine adım atmış olup, Türkiye’de inovatif biyoteknoloji ekosisteminin gelişmesi için çalışmalarına devam etmektedir. Bildiklerini ve öğrendiklerini paylaşmaktan büyük mutluluk duyan Elçin, doğrulanabilir Türkçe bilimsel yayın kaynaklarının az olmasından rahatsız olmuş ve ortağı Emre ile birlikte Bilimma'yı kurmuştur. Ekim 2016'dan itibaren bilimsel haber ve bilgilerin sorgulanabilir kaynaklarla insanlara ulaşması için yazılar yazmaktadır. Fotoğraf çekmek, arazi çalışmalarına katılmak ve gezmek başlıca ilgi alanları olup, ERES Biyoteknoloji'de projelerini sürdürmektedir.
Alakalı İçerikler
Bilim RaporuÖzel Haberler

Temmuz 2019 - Bilim Raporu

Haber

Bu canlı #HangiTür hocam?

BilimBilim RaporuHaber

Mayıs 2019 - Bilim Raporu

Bilim RaporuHaber

Nisan 2019 - Bilim Raporu

Bilim dünyasının son haberlerini kaçırmamak için eposta bültenimize hemen üye olun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir