Haber

Evrim nedir? MEB müfredatta evrime neden yer vermiyor?

MEB müfredatı evrim konusu

Evrim konusunun MEB müfredatında olmayan “yeri” tekrardan tartışılmaya başlandı. Sanatçı Haluk Levent‘in dün Twitter’dan yaptığı bir paylaşım, evrimin Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı okullarda işlenmemesi tartışmalarını alevlendirdi.

Haluk Levent, bir tweet atarak, “Sayın Milli Eğitim Bakanımız, yeni müfredat döneminde ‘evrim’ konusunu işlemeyi düşünmüyor musunuz?” ifadelerin kullandı. Levent, nükteli paylaşımında eski ve yeni halinin görüntüsünü paylaşıyordu.

MEB’in evrim konusunu müfredattan kaldırmasına ilişkin geçtiğimiz yıllarda Ekoevo (Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği) açıklama yapmıştı.

Evrim konusu lisans eğitimine ertelendi

18 Temmuz 2017 tarihinde dönemin Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, yeni müfredatı açıklamıştı. Biyoloji müfredatında yer alan “evrim” konusu, o tarihten itibaren müfredattan kaldırılmış ve evrimi işlemek lisans eğitimine bırakılmıştı. Talim ve Terbiye Kurulu, evrimin müfredattan çıkarılma nedenine ilişkin, “tartışmalı ve seviye üstü” olduğu şeklinde bir açıklama yapmıştı. Ekoevo’nun 2017 yılında, müfredat açıklandıktan bir gün sonra yaptığı açıklamada evrim konusunun önemine vurgu yapıldı.

Ekoevo, MEB’e müfredatta yer alması için “evrim“, “türleşme“, “doğal seçilim yoluyla değişim” gibi konuları önerdiğini açıklamıştı. Ancak bakanlık, biyolojinin anlaşılabilmesinde önemli yapıtaşları olan bu kavram ve terimlere 2017/2018 müfredatından itibaren yer verilmeyeceğini belirtmişti.

Ekoevo, söz konusu açıklamada bakanlığı, “Türkiye’de 2013 yılından beri yürürlükte olan müfredatta yeterince yer bulamamış ‘evrim’ konusunun, yeni müfredatta artırılmak yerine hemen hemen göz ardı edilmesi; Türkiye ortaöğretim sisteminin temel ilkelerinde vurgulanan bilimsel düşünme gücüne sahip kişiler yetiştirmek’ hedefine ulaşılmasını imkansız hale getirmektedir.” sözleriyle eleştirdi.

Hayatın başlangıcı ve evrim

Ortaöğretim 9. ve 10. sınıflarda (Lise 1 ve 2) biyoloji ders saatinin düşürülmesini de eleştiren dernek, “Bu gibi kararların olumsuz yanları geçmişte Türkiye’nin PISA (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) gibi uluslararası testlerde elde ettiği başarısız sonuçlar ile kendini göstermiştir. Söz konusu kararlar, Türkiye’de bilimsel okur-yazarlığın geliştirilmesi ve ekonomik kalkınma hedefleriyle, özellikle de tıp ve biyoteknoloji alanlarında bilimsel üretimin uluslararası seviyelere çıkarılması hedefiyle taban tabana zıttır.” şeklinde bir açıklama yaptı.

Ekoevo’dan Prof. Dr. Ergi Deniz Özsoy, Yrd. Doç. Dr. Mehmet Somel ve Yrd. Doç. Dr. Çağatay Tavşanoğlu‘nun kaleme aldığı makalede ise, müfredatta yapılan başka değişikliklere de yer verildi. “Evrim” teorisinin sahibi Charles Darwin’in adının biyolojiye katkı yapan bilim insanları listesinden çıkarılması, “Hayatın Başlangıcı ve Evrim” başlıklı ünitenin değiştirilerek “Canlılar ve Çevre” başlıklı bir üniteye dönüştürülmesi eleştirildi.

Evrim nedir? Evrimi anlamak neden önemlidir?

Evrim teorisini ilk ortaya atan kişi, bilimsel doğal seçilim teorisi ile Charles Darwin’di. İngiliz biyolog ve doğa tarihçisi Darwin, bir türe ait bireylerin benzerlikleri paylaşmasına rağmen, birbirlerinin tam kopyaları olmadığını; aralarında küçük farklılıklar bulunduğunu düşündü. Ayrıca doğal dünyadaki her şeyin rekabet içinde olduğunu fark etti. Hayatta kalmak için türlerin kendi içlerinde ve diğer türlere karşı, mücadele etmesi gerektiğini ortaya koydu. Bu mücadelelerde kazananlar, hayatta kalmaları için kendilerini daha iyi adapte etmelerini sağlayan özelliklere sahipti. Örneğin, türlerindeki diğerlerinden daha güçlü, daha hızlı, daha akıllı ya da daha çekicilerdir.

Zayıf adapte olmuş bireylerin hayatta kalma olasılıkları daha düşüktü ve özelliklerinin kalıtımsal olma olasılığı da düşüktü. Zaman içinde hayatta kalmaya yardımcı olan özellikler daha yaygın hale gelir ve bir tür yavaş yavaş değişir. Yeterli zaman geçtiğinde, bu küçük değişiklikler tamamen yeni bir türün evrimleşebileceği ölçüde artış gösterebilir.

Darwin 1859’da evrim teorisini ortaya koydu

Charles Darwin, doğal seleksiyon teorisini 1859 yılında “Türlerin Kökeni Üzerine” adlı bir kitapta yayımladı. Darwin’in teorisi, her canlının milyarlarca yıl geriye giderek Dünya’daki yaşamın başlangıcına kadar uzanan bir aile ağacında kendine nasıl yer bulduğunu açıklıyordu.

En basit tabiriyle evrim, organizmaların zaman içinde fiziksel veya davranışsal özelliklerde meydana gelen değişikliklerin bir sonucu olarak değiştiği süreçtir. Bir organizmanın çevresine daha iyi uyum sağlamasına izin veren değişiklikler, hayatta kalmasına ve daha fazla yavru sahibi olmasına yardımcı olur.

Evrimi anlayabilmemiz için faydalı olan terimler;

Adaptasyon; Canlıların çevrelerine uyum sağlaması için kendini geliştirmesi.
Evrim; Canlıların zaman içinde kademeli olarak değişebileceği süreç.
Kalıtım; Anne-babadan yavruya aktarılan özellikler.
Tür; Benzer özelliklere sahip canlı grupları. Aynı türden daha fazla canlı oluşması için üreyebilirler.
Varyasyon; Bir türdeki canlılar arasındaki farklar.

Kaynak;

Ekoevo – Müfredatta “evrim”in konumuna ilişkin açıklama

Live Science- Evrim 

BBC -evrim

Yazar Hakkında

Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü mezunudur. Bilim ve teknoloji haberciliğinden önce spor ve gündem alanlarında muhabirlik yaptı. Paylaşmak istediğiniz haberler için +90 (541) 380 12 73 numaralı whatsapp ihbar hattımızdan veya [email protected] adresinden ulaşabilirsiniz.
Alakalı İçerikler
BilimKöşe YazılarıÖzel Haberler

Evrim nedir? Bilinen yanlışlar nelerdir?

Haber

STS TURKEY 2019 konferansları; tıptan mimarlığa birçok konu konuşulacak

Bilim İnsanlarıÖzel Haberler

Lynn Margulis kimdir? Devrimci bilim kadını!

kitap

Serengeti Yasaları artık Türkçe

Bilim dünyasının son haberlerini kaçırmamak için eposta bültenimize hemen üye olun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir