covid-19 sürü bağışıklığı nedir
/

COVID-19 sürü bağışıklığı mümkün mü?

Sürü bağışıklığı modelleme çalışması, 12 aylık izolasyon ve sosyal kısıtlamalar gerektiren önlemlerin ardından sürü bağışıklığının sağlanacağını öngörüyor.

8 dakikalık içerik

COVID-19 sürü bağışıklığı nedir? Sürü bağışıklığı, yeni tip koronavirüsten kurtulmak için bir yol mu? Georgia Üniversitesinden araştırmacılar, sürü bağışıklığı modellemesi yaparak, Birleşik Krallık’ta tahmini bir yıllık sürede sürü bağışıklığının nasıl edinileceğini öngörüyor.  

Batı Avrupa’da pek çok ülkede, haftalık olarak daha katı sosyal mesafe önlemleri uygulamaya konmasına rağmen, artan vakalardan sonra COVID-19’a karşı sürü bağışıklığı geliştirme fikri yeniden canlandı. Sürü bağışıklığını hedefleyen öneriler çekici görünebilir; daha az kısıtlama gibi. Özellikle pandeminin ekonomiyi olumsuz etkilemesi de sürü bağışıklığı düşüncelerini artırmakta. Sürü bağışıklığının dezavantajı ise, farklı modelleme çalışmaları ile birkaç kez vurgulanmıştır; örneğin, Imperial College London tarafından düzenlenen ve Birleşik Krallık hükümetine sunulan çalışma, sürü bağışıklığının Krallık’ta en az 250 bin kişinin ölümüyle sonuçlanacağını öngörüyordu.

Araştırmacılar bastırma ve azaltma stratejilerini değerlendirdi

Bununla birlikte, bir ülke sağlık sisteminin çökmesini önlemek için sosyal mesafe kurallarının yakından izlenmesi ve kontrol edilmesiyle sürü bağışıklığının elde edilip edilemeyeceği belirsizliğini koruyor. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Geogia Üniversitesinden bir grup bilim insanı, Birleşik Krallık’ta iki stratejinin -hem bastırma, hem de azaltma– başarı şansını değerlendirmek için tasarlanmış bir modelleme çalışması yaptı. Bastırma stratejisi, ofisleri, okulları kapatmak ve güçlü sosyal uzaklaşma önlemleri uygulamak gibi katı kontroller kullanarak “hedef nüfusta virüs iletimini bastırma” olarak tanımlandı. Bu kontrollerin önemli bir süre boyunca sürdürülmesi, virüsün yayılmasında ideal olan hafif gevşetilmiş kontrollere, ihmal edilebilir seviyelere yani azalmaya yol açar. Ayrıca azaltma, pandeminin olumsuz etkilerini ülkenin sağlık sisteminin boğulmasını önleyerek yönetme girişimi olarak tanımlandı. Bu strateji, bulaşmanın azaltılması ancak durdurulmaması, daha az risk altındaki bir popülasyona yerleştirilmesi ve enfeksiyona duyarlı insan havuzunun azaltılması şeklinde. Yine de önemli ölçüde daha rahat olsa da sosyal mesafe ve kısıtlamalar çalışmada gerekli görüldü.

Georgia Üniversitesinden araştırmacılar Tobias Brett ve Pejman Rohani, COVID-19’un çeşitli bireysel izolasyon ve yaygın sosyal mesafe önlemleri altında yayılmasını tekrarlamak için Birleşik Krallık’ta yaşa göre tabakalandırılmış bir hastalık geçiş modeli kullandı. Sosyal uzaklaşma kuralları arasında okulların ve iş yerlerinin kapatılması, ileri yaşlardaki bireylere sosyal izolasyon vardı. Bu modelleme ile en iyi olasılığı sağlayan yol belirlendi. Birincisi, popülasyonu 60 yaşının üzerinde ve altında olmak üzere iki gruba ayırarak, salgın 60’ların altındaki daha az riskli grupta büyürken,  diğer grubu izole etmekti. İkinci olarak, hastaneler 100 bin yatan vaka maksimum kapasitesine ulaştığında, 60 yaşın altındakilerin R oranı (virüs bulaştırma katsayısı) durup 1’e ulaşana kadar sosyal uzaklaşma gerekecek. Daha sonra R oranı 1’de sabit kalacak şekilde kontrol edilmelidir, yani hastaneler maksimum kapasitede ancak sistem çökmeden çalışılmaya devam edilecek.

Araştırmacılar virüse duyarlı nüfus azaldıkça kısıtlamalar hafifletilmeli diyor

En yüksek enfeksiyon oranı ile işleyen bir sağlık sistemi arasında bu denge sağlandıktan sonra, sosyal mesafe önlemlerinin küçük adımlarla kaldırılması gerekecek. Böylece, hastalığa duyarlı nüfus havuzu azaldıkça her adımın etkisi artacaktır. Model, kısıtlamaların kaldırılmasının hassas şekilde yürütülmesi gerektiğini öngörüyor, çünkü, kısıtlamalar hızlı bir şekilde kaldırılırsa hastaneler taşacak ve ölümler artacak ve enfeksiyon oranındaki düşüş, enfeksiyon dalgasının sürü bağışıklığına ulaşılmadan azalması anlamına gelecek. Bu da popülasyonu bir sonraki dalgaya karşı savunmasız hale getirecektir.

60 yaşın altındakilerin önemli bir kısmı artık virüse karşı duyarlı olmadığında, yani, enfeksiyon oranı düşmeye başladığında 60 yaşın üzerindekiler izolasyondan yavaş yavaş kurtulmaya başlayabilir. Birleşik Krallık’taki hastanelerin kapasitesini hesaba katan bu senaryoda sürü bağışıklığını sağlamak için geçen tahmini süre 12 aydı. Bu süre zarfında 60 yaşın üzerindekilerin, tam 1 yıl boyunca izolasyonda kalmaları gerekecek. Ayrıca ekonomiye katkı sağlayan 60 yaşın altındakilerin de önemli bir süre boyunca ofiste çalışmasının engellenmesiyle, ekonomide yıkıcı etkilere yol açabilir.

Ayrıca modelleme, bastırmanın uygulanabilir bir hedef olduğunu gösteriyor; semptomatik bireylerin etkin bir şekilde kendini izole etmesi ve yeterli seviyelerde sosyal mesafenin uygulanması halinde 2 ay içerisinde elde edilebilecek bir hedef.

Kaynak;

BioTechniques

Sizin yorumunuz nedir?

Your email address will not be published.