Söyleşiler- Sayfa 3

/

Sucul ekosistemler – Bir gölün kuruması sadece su hacminin azalması değildir!

Sucul ekosistemler üzerine çalışan Çankırı Karatekin Üniversitesi akademisyenlerinden Doç. Dr. Ülkü Nihan Yazgan Tavşanoğlu, Bilimma’nın sorularını yanıtladı. Doç. Dr. Nihan Tavşanoğlu, su ekosistemlerinde ötrofikasyon (plankton ve alglerin aşırı artışı), kuraklık ve biyolojik çeşitlilik üzerine çalışmalarını sürdürüyor. Söyleşimizde Doç. Dr. Tavşanoğlu’na, saha araştırmalarını…

Kuş araştırmacısı Tora Benzeyen “Yırtıcı Kuşları Koruma Hareketi”ni anlattı

/

Kuş araştırmacısı Tora Benzeyen, hayatını kuş gözlemlerine adayan bir doğa korumacı. Tora Bey kendisini, “Has bir Trak olmaya ramak kalmışken, göçmen bir ailenin torunu olarak gözlerini Diyarbakır’ın bereketli topraklarında açan Tora Benzeyen 1993 doğumludur. 2010 yılında sivil toplumla tanışmış, gençlik temelli çalışmalarda yer almıştır.” şeklinde ifade ediyor. Tutkulu bir kuş araştırmacısı ve içerik üreticisi olan Tora Benzeyen, Uluslarararası İlişkiler ve Ornitoloji gibi disiplinler arası bir akademik geçmişe sahiptir. Benzeyen, iklim değişikliği ve çevre sorunlarının uluslararası ilişkiler perspektifinden incelenmesi ve çözüm odaklı çalışmalar ortaya konulması üzerinde çalışıyor. Tora Benzeyen, hem bağımsız bir kuş araştırmacısı hem YouTube’da doğa ve kuşlar üzerine içerik…

Bilim yayıncılığının önde gelen yayınevi Ginko Bilim ile söyleşi

/

Ginko Bilim, bilimsel yayıncılık yapan bir yayınevidir. Charles Darwin’den, Lynn Margulis’e kadar birçok yazarın değerli eserlerini Türkçeleştiren Ginko Bilim ile bir röportaj yaptık. Yine geçtiğimiz haftalarda Ginko Bilim, Sean B. Carroll’un “Serengeti Yasaları” ve Charles Darwin’in “İnsanın Türeyişi” eserlerini Türkçe’ye çevirdi. Ginko Bilim ekibiyle yazılı olarak yaptığımız röportajda ilk olarak, yayınevinin web sitesinde mottoda yer alan “Eppur si muove“yi sorduk. Ginko Bilim, sorumuz üzerine hem bu ifadenin anlamını hem de neden tercih ettiklerini anlattı: ” ‘Yine de dönüyor’ şeklinde dilimize çevrilebilecek bu ifade büyük bilimci Galilei’ye atfedilir. Dünya’yı evrenin merkezi olarak kabul eden ve tüm gök cisimlerinin Dünya’nın etrafında döndüğünü savunan Katolik Kilisesi’nin…

Türkiye’nin ilk deniz koruculuğu sistemi Gökova Körfezi’nde uygulanıyor

Deniz koruculuğu projesi, ülkemizde ilk kez Akdeniz Koruma Derneği’nin çabalarıyla hayata geçirildi. Gökova Körfezi, Akdeniz keşiş foku (Monachus monachus) ve Kum köpekbalığı (Carcharhinus plumbeus) gibi nesli tehlike altında ve hassas türler başta olmak üzere çok sayıda türün yaşam alanıdır. Denizel türlerdeki azalma ve habitat tahribatı, Gökova Körfezi için en önemli tehditler arasında yer alıyor. Tüm bu tehditler, geleneksel kıyı balıkçılığını yaşatan ve geçimini denizden sağlayan balıkçıları da olumsuz etkiliyor. Bunun için; 2010 yılında Körfez’deki altı bölge “Balıkçılığa Kapalı Alan” olarak ilan edildi. Akdeniz Koruma Derneği, dünyanın birçok ülkesinde örnekleri bulunan Deniz Koruculuğu Sistemini geliştirerek, balıkçılığa kapatılan alanların daha etkin şekilde korunmasını sağlıyor. Sistem,…

Ay Dede masallarının ideallerine ışık tuttuğu astrofizikçi; Tuğça Şener

/

Astrofizikçi Dr. Huri Tuğça Şener…  Annesinin her gece anlattığı Ay Dede masallarıyla büyüdü. O zamanların “astoronom olacağım” diyen idealist çocuğu Tuğça Şener, şimdilerin ideallerini gerçekleştirmiş bir astrofizikçisi . Tuğça Şener ile Ankara Emek’te bir araya geldik ve çocukluğundan başlayarak -Tuğça’nın esprili tabiriyle, “çocukluğuna inerek” sohbete koyulduk. “Çocukluğumda astronom olacağım derdim” şeklinde konuşan Tuğça Şener, üniversite sınavında yüksek puan almasına karşın astronomi bölümünü tercih ettiğini dile getiriyor. Şener, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümünü kazandığında, çevresindeki birçok kişinin “Neden astronomi yazdın?” sorularına, “astronomi okumak için o puanı aldım” cevabını verdiğini söyledi. Röportajın devamında Tuğça Şener, eğitim ve araştırma hayatından…

“10 bin yıl önce çiğnenen sakızlardan DNA elde etmek heyecan vericiydi”

/

Sakızlardan DNA elde edilmesi geçtiğimiz ay bilim dünyasının gündemine oturmuş ve araştırma ekibinde yer alan Emrah Kırdök de adından sıkça söz ettirmişti. Tübitak 2219 programı kapsamında İsveç Stockholm Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olan Dr. Emrah Kırdök ile WhatsApp üzerinden bir röportaj yaptık. Emrah Kırdök, Gebze Teknik Üniversitesi yüksek lisans ve doktora mezunu bir biyolog. Geçtiğimiz yıldan beri Stockholm Üniversitesi Arkeoloji ve Klasik Çalışmalar bölümünde araştırmalarını sürdürüyor. Çalışma alanları ise moleküler biyoloji ve genetik. On yıl deneysel bir araştırmacı olarak çalıştıktan sonra Dr. Kırdök, biyoinformatik üzerine odaklandı. Mevcut araştırmalarını iki ana alana odaklayan Emrah Kırdök, bunların; arkeolojik örneklerden dizilenmiş antik DNA’nın…

Derin denizler uzay kadar bilinmiyor

//

Derin denizler, güneş ışıklarının ulaşamadığı yerlerden başlayarak tabana kadar ulaşan yerlerdir. Işık, denizlerin maksimum 200  metre derinliğinden itibaren kaybolur ve fotosentez için ışığa ihtiyaç duyan canlılar bu bölgelerde yaşayamaz. Derin denizlerin tuzluluk değerlerinde ise yüzeylerine göre herhangi bir farklılık yoktur. Sıcaklık, 1 ila 5 santigrat derece arasında değişir. Derin denizlerin, yüzeye oranla en büyük farkı ise basınç değerleridir. Her 10 metrede basınç, 1 atmosfer artar. Tam olarak da bu sebeple çok az canlı bu basınç altında yaşayabilmektedir. ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nde Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Yücel ile derin denizleri konuştuk. Video görüntü aracılığıyla röportaj yaptığımız Yücel, ODTÜ kimya mühendisliği…

Girişimci Öğretmen eğitimcilere destek oluyor

/

Girişimci Öğretmen isimli sitenin kurucusu Meliha Aydıner‘le Bilimma’ya özel keyifli bir röportaj gerçekleştirdik. Aydıner ile Bursa Science Expo’da bir araya geldik ve Girişimci Öğretmen  projesini konuştuk. Meliha Aydıner, üniversiteye geçiş döneminde ailesiyle birlikte Hollanda’dan Giresun’a taşındıklarını belirterek kendisini tanıttı. Uludağ Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü mezunu olan Aydıner, Bursa Bilim ve Teknoloji Merkezi ve birçok projede atölye eğitmenliği yaptı. 2 ayı aşkın bir süredir aktif olan sitenin çalışmalarının 1 buçuk yıl öncesine kadar dayandığını ifade eden Aydıner, projeye dair birçok konuya dikkat çekti. Meliha Aydıner, projenin asıl amacının öğretmenleri sanal ortamda bir araya getirmek olduğunu belirterek, “Girişimci Öğretmen‘in yaptığı şey…

Türk Hava Kurumu yurtdışına öğrenci göndermeye devam ediyor

//

Türk Hava Kurumu (THK), 16 Şubat 1925 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle kurulduğundan bu güne, özellikle gençlere havacılık alanında büyük destekler vermektedir. THK, dahil olduğu Uluslararası Hava Öğrenci Mübadelesi (IACE) kapsamında üye öğrencilerini, tüm masraflarını karşılayarak yurtdışına gönderiyor. Yurtdışına gönderdiği öğrencilerden biri de Bursa’da yaşayan 16 yaşındaki Nevzer Bilaloğlu. Nevzer Bilaloğlu ile Science Expo 2019 fuar alanında bir araya geldik ve mübadele sürecini, THK’yı ve havacılık tutkusunu konuştuk. Genç havacı, yaklaşık 3 yıldır üyesi olduğu Türk Hava Kurumu Bursa şubesinde gönüllü olarak havacılık faaliyetlerini sürdürüyor. Nevzer Bilaloğlu, “Geçtiğimiz yıl Eskişehir Sivrihisar’da planör başlangıç kursuna katılmaya hak kazandım. Atatürk’ün, Sabiha Gökçen’in…

Boğaz’ın piranası “lüfer”

//

Lüfer, efsanelere konu olan balık. Lezzetinden, büyüklüğünden, ulaşılabilir oluşundan ötürü neredeyse hepimiz bu balığı biliriz. Deniz biyoloğu, yazar, sualtı fotoğrafçısı ve yönetmen olan Mert Gökalp’in “Lüfer / Bluefish” belgeseli İstanbul, Ankara, İzmir, Yunanistan, Almanya gibi birçok noktadaki festivallerde gösterildi. Mert Gökalp, lisans ve yükseklisans eğitimlerini sırasıyla ODTÜ Mühendislik Fakültesi, Miami Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji bölümünde tamamladı. Gökalp, şu anda, Hollanda’da Wageningen Üniversitesinde Deniz Biyolojisi’nde Balıkçılık ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği alanında doktora yapmaktadır. Lüfer belgeseli doğaseverlerin ilgisini çekiyor Gökalp ile telefon görüşmesi yaparak balıkçılığın durumu ve “Lüfer” belgeseli hakkında konuştuk. Yurtiçi ve Avrupa’nın farklı noktalarında toplamda 12 festivalde belgeselinin…

Yangınlar kimi canlılar için hayattır

////

Yangınların kimi bitkilere ve hayvanlara faydasının olduğunu biliyor musunuz? Ama bu yangın çıkaralım anlamına gelmiyor elbette. Yangın ekolojisi çalışmaları, yangınlara bakış açımızı değiştiriyor. Yangınların ardından oluşan kül tabakasının kimi bitkilere gübre görevi görmesinden, bazı böceklerin yangın bölgesinde toplanarak çiftleşmesine kadar yangın ekolojisini konu edindik. Hacettepe Üniversitesi, Biyoloji bölümü, Ekoloji anabilimdalında görevli Doç. Dr. Çağatay Tavşanoğlu, yangın ekolojisini anlattı. Tavşanoğlu röportaja yangın ekolojisini açıklayarak başladı. Doç. Dr. Tavşanoğlu, yangın ekolojisi alanının, ekoloji biliminin alt dalı olduğunu, yangınların ekosistemler üzerindeki etkisini incelediğini belirtti. Çağatay Tavşanoğlu, yangın ekolojisini açıklayarak devam etti: “Aslında yangın ekolojisi, yangınların, ekosistemler üzerindeki etkisini, canlıların yangına nasıl tepki verdiğini…