Bilim İnsanları- Sayfa 2

///

Rosalind Franklin 100 yaşında!

Rosalind Franklin’in, yani DNA’nın fotoğrafını çeken kadının, bugün 100. doğum günü. Rosalind Franklin 37 yıllık kısa ömründe tüm cinsiyetçi dışlamalara rağmen büyük başarılara imza atmış bir bilim kadınıydı. Bu kısa ömrüne DNA’nın keşfedilmesini sağlayan en önemli çalışmaları yaptı.  Covid pandemisiyle mücadele ettiğimiz…

William Harvey – Kan dolaşımının keşfi

William Harvey 1 Nisan 1578’de İngiltere’nin Folktone şehrinde doğdu. Babası zengin bir tüccardı. William Harvey, eğitimini Centerbury’de Kins’s School’da sürdürdü. Daha sonra yüksek öğrenimini Cambridge’de tamamladı. Harvey iyi bir öğrenciydi. Ancak profesörlerinin beklediği parlak öğrenci imajına uymuyordu. 1597 yılında dönemin en ünlü tıp okulu olan Padua’ya gitti ve anatomi uzmanı Fabricius‘un derslerine katıldı. Fabricius, insanlardaki damarlarda valflar olduğunu bulmuştu. Fabricius, damarlardaki valfları bulmuştu ancak tam olarak nasıl bir görev edindiklerini açıklayamamıştı. William Harvey’in kan dolaşımını bulmasında Fabricius’un ortaya çıkardığı bu valflar önemli bir nokta olmuştur. Eğitim hayatından sonra Harvey, Londra’da çalışmaya başladı. Bu sürede Kraliçe Elizabeth’in özel doktoru Launcelot Browne’nin…

Kindî – İlk müslüman filozof

Kindî, uzun ismiyle Ebû Yûsuf Yakûb İbn İshâk el-Kindî bilinen ilk müslüman filozoftur. Batıda Alkindus olarak tanınan Kindî, İslam dünyasında kaynağını Aritoteles’ten alan Meşşai felsefe geleneğinin kurucusudur.  Kindî, 796 yılında babasının yönetici olduğu Kufe’de dünyaya gelmiştir. Dini eğitimini alırken matematik ve felsefe öğrenimi de görmüştür. Daha sonra Bağdat’a gitmiştir. Burada daha çok felsefe ile ilgilenmiştir. Grekçe’den Arapça’ya çevrilen eserlerin çeviri çalışmalarında da yer almıştır. Bu süreç Kindî’ye Helen ve Helenistik kültürün bilimsel ve düşünsel yapıtlarını yakından inceleme fırsatı sunmuştur. Kindî, felsefeden başka mantık, fizik, müzik, tıp ve tabiat tarihi üzerine de eserler vermiştir. Büyük bir bölümü günümüzde kayıp olan 200’den…

İskenderiyeli Heron

Heron, MS. 1. yüzyılda İskenderiye’de yaşamış ve İskenderiye Mekanik Okulu’nun kuramsal bilgilerini tekniğe dönüştürmeyle ilgilenmiştir. En önemli çalışmaları pnömatik alanındadır. Havanın aralarındaki boşlukların çok olduğu atomlardan oluştuğunu ve boşluk olmadığını söyler. Bunun yanı sıra ateşin cisimleri bozduğunu ve incelttiğini düşünür. Örneğin su, ateşle ısıtılınca incelir ve havaya dönüşür. Heron bu bilgileri kullanarak pek çok araç ve otomat geliştirmiştir. Heron’un otomat çalışmalarının ilk örnekleri sihirli sürahilerdir. Örneğin bir sürahinin sapında bir delik bulunur. Sürahiyi tutan kişi bu deliği parmağıyla kapatırsa sürahinin içindeki sıvı akmaz. Bu olay seyirciler için eğlenceli göründüğüden dolayı Heron bu buluşunu eğlence amaçlı kullanmıştır. Sihirli sürahilerin çalışma mantığını…

İdrîsî kimdir?

İdrîsî uzun ismiyle Ebû Abdullâh Muhammed İbn Muhammed İbn Abdullâh İbn İdrîs eş-Şerîf es-Sebtî, coğrafya ve kartografya alanında önemli yapıtları olan coğrafyacılardan biridir. Ancak yaşamı hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Bunun bir sebebi olarak Sicilya Norman kralları II. Roger’in ve I.Guillaume’un hizmetinde bulunmuş olabileceği görülmektedir. İdrîsî 1100 yılında Sebte’de doğmuştur. Daha sonra Kordoba’da öğrenim görmüştür. İspanya ve Kuzey Afrika’da uzun seyahatlere çıkmıştır. Daha sonra  II. Roger’in tahtta olduğu ilk dönemlerde Sicilya’da Palermo’ya yerleştiği ve 1166’da burada öldüğü belirlenmiştir. İdrîsî pek çok uzun gezide bulunmuştur. İspanya, Portekiz, Fransa’nın Atlas okyanusu kıyıları, Güney İngiltere, Kuzey Afrika gibi pek çok yere gitmiş, genç…

Aristoteles – Biyolojinin Kurucusu

Aristoteles M.Ö. 384-322 yılları arasında yaşamış felsefe ve doğa bilimlerinin pek çok alanında çalışma yapmış antik dönem bilginidir. Aristoteles yaptığı gözlemler, çalışmalar ve yazdığı kitaplarla biyoloji biliminin kurucusu olarak kabul edilir. Yaygın olarak filozof kimliğiyle bilinse de felsefenin yanı sıra doğa bilimlerine dair bir çok eser ortaya koymuştur. Çevredeki pek çok canlıyı incelemiş, gezginlerle farklı coğrafyalardaki canlıları konuşmuş, bunları belli bir düzende ele almıştır. Dönemindeki ve öncesinde diğer pek çok felsefe ya da araştırmacı da doğa bilimleri ve hayvanlar üzerine çalışmalar ortaya koymuştur. Ancak Aristoteles’in hayvanlar üzerine çalışmaları önemli bir farka sahiptir. Aristoteles’in yaptığı çalışmalar kapsamlı geniş gözlemler içermektedir. Bununla…

Newton yerçekimini kafasına elma düşerek bulmadı!

/

Newton yerçekimini kafasına elma düşerek keşfetmedi. Yeni çalışmalar, Newton’un bu kadar basit şekilde yerçekimini keşfetmediğini gösteriyor. 1643-1727 yılları arası yaşayan Isaac Newton, 84 yıllık yaşamına önemli keşifleri sığdırdı. Newton, yer çekimi kanununun oluşmasına öncülük etti ve klasik mekaniğin temellerini attı. Neredeyse hepimiz, yer çekiminin çok basit bir olay sonucu keşfedildiğini öğrendik. Hikayeye göre, Newton, elma ağacının altında otururken kafasına elma düşer ve Newton, “Buldum!” diyerek, yer çekimini keşfeder. Ama hikaye bu kadar basit değil! Londra Kraliyet Topluluğu arşivlerinde yer alan bir el yazması eser, gerçek hikayeyi ortaya koyuyor. Newton’un yakın arkadaşı arkeolog William Stukeley, aynı zamanda Newton’un ilk biyografisini yazan kişidir.…

8 Maddede Kara delik avcısı Feryal Özel

/

Feryal Özel, geçtiğimiz nisanda yayınlanan kara delik fotoğrafıyla oldukça gündeme gelmişti. Olay Ufku Teleskobu ekibinde yer alan Özel, ilk kara delik fotoğrafının çekilmesinde pek çok katkıya sahip. Peki Feryal Özel kim? 8 maddede tanıyın. 1) Feryal Özel – İstanbul’dan Amerika’ya Yıldızlı Yol Feryal Özel 1975 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Üsküdar Amerika Lisesi’nden mezun olmuş ve daha sonra üniversite eğitimi için Amerika’ya gitmiştir. Colombia Üniversitesi’nde fizik ve matematik üzerine eğitim görmüş ve üniversiteyi dereceyle bitirmiştir. 2) Nötron yıldızları peşinde Manyetik ve Kütle Çekimsel alanın nötron yıldızları üzerine etkilerini incelediği doktora tezi astrofizik alanında oldukça ses getirmiş ve dikkatleri üzerine çekmiştir.  Özel’in…

Ay Dede masallarının ideallerine ışık tuttuğu astrofizikçi; Tuğça Şener

/

Astrofizikçi Dr. Huri Tuğça Şener…  Annesinin her gece anlattığı Ay Dede masallarıyla büyüdü. O zamanların “astoronom olacağım” diyen idealist çocuğu Tuğça Şener, şimdilerin ideallerini gerçekleştirmiş bir astrofizikçisi . Tuğça Şener ile Ankara Emek’te bir araya geldik ve çocukluğundan başlayarak -Tuğça’nın esprili tabiriyle, “çocukluğuna inerek” sohbete koyulduk. “Çocukluğumda astronom olacağım derdim” şeklinde konuşan Tuğça Şener, üniversite sınavında yüksek puan almasına karşın astronomi bölümünü tercih ettiğini dile getiriyor. Şener, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümünü kazandığında, çevresindeki birçok kişinin “Neden astronomi yazdın?” sorularına, “astronomi okumak için o puanı aldım” cevabını verdiğini söyledi. Röportajın devamında Tuğça Şener, eğitim ve araştırma hayatından…

Lynn Margulis kimdir? Devrimci bilim kadını!

/

Lynn Margulis , yenilikçi fikirleriyle biyolojiye ufuk açıcı kazanımlar sağlamış bir bilim kadını. Çalışmalarıyla endosimbiyotik teoriyi açıklamış, evrim süreçlerinin ve doğanın daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Lynn Margulis : ilk yılları 5 Mart 1938’de Chicago’da doğan Margulis, 18 yaşında Chicago Üniversitesinden mezun oldu. Wisconsin Üniversitesinde zooloji ve genetik üzerine yüksek lisans eğitimini tamamladı. Genetik çalışmalarıyla Berkeley’den doktorasını 1965’te aldı. Lynn Margulis, oldukça çalışkan ve çalışmalarını verilere dayandıran bir araştırmacıydı. Araştırmaları ve çalışmalarından elde ettiği sonuçları net ve kesin bir şekilde paylaşır, öne sürdüğü fikirleri elindeki verilerle oldukça iyi bir şekilde desteklerdi. Endosimbiyotik teori Yaptığı çalışmalar sonucunda endosimbiyotik teoriyi verilerle destekleyerek bilim…

Galileo Galilei

/

Galileo Galilei, 15 Şubat 1564 tarihinde İtalya’nın Pisa Şehrinde dünyaya gelmiş, 8 Ocak 1642’de 77 yaşında Arcetri İtalya’da hayata gözlerini yummuştur. Astronomi, Fizik ve matematik alanında çalışmış olup modern fizik için çok önemli atılımlar gerçekleştirmiştir. Rönesans Döneminin bilimsel devriminde yeri büyüktür. Galileo Galilei Kimdir? Galileo Galilei astronomdur. Modern fiziğin babası olarak anılır. Rönesans döneminde bilimin gelişmesinde önemli katkıları vardır. Venüs’ün teleskopik incelemesi, Jüpiter’in uydularının keşfi gibi önemli çalışmalarda bulunmuştur. Güneş merkezli sistemi savunmuş ve bunun üzerine eserler vermiştir. Ancak Engizisyon tarafından yargılanmış ve fikirlerinden caymaya zorlanmıştır. Ayrıca ev hapsine mahkum edilmiştir. Hayatı Galileo Galilei 1564 yılında Pisa’da doğmuştur. 1370-1450 yılları…