Köşe Yazıları- Sayfa 3

Bilim insanlarından akademiye, gündelik hayata ve bilim dünyasına yönelik yazılar

Teraryum ; Minyatür bitki ekosistemi – Akvaryumdaki bitkilerimiz

Esra Şafak Aslan bu hafta teraryum konusunu ele alıyor. Tarihinden teraryum kurmanın püf noktalarına kadar pek çok konuyu ele alıyor. 1830’lu yıllarda dibinde biraz toprak kalmış kavanozun içinde tesadüfen bitki yetiştiğinin fark edilmesiyle devamı gelen yaratıcılık, bugünkü köşe yazıma ilham kaynağı olabiliyor. Köşe yazımın konusu teraryumlar ve evet ilham kaynağım ofiste sol çaprazımda duran teraryumun ta kendisi. Latince ismi terrarium olan kelime terra; toprak ve aquarium; akvaryum kelimelerinden oluşturulmuştur. Teraryum olarak kullandığımız kelime, minyatür bitki ekosistemi anlamına gelmektedir. Minyatür bir ekosistem oluşturan teraryumun, botaniğe meraklı bir doktor olan Nathaniel Bagshaw Ward tarafından raslantısal bir şekilde keşfedilmesi, içinde az miktarda toprak kalmış ağzı kapalı olarak unutulmuş bir kavanozda topraktaki…

4. Tür Çikolata: Ruby Çikolata – Doğal Pembe

/

Ruby çikolata nedir? Doğal pembe ruby çikolata nasıl yapılır? AB’de seyahat özgürlüğü … Helsinki sokaklarında Türkiye’den bilim insanları ve sanatçılar… Türkiye’den uzakta bayram. Fatma Akın sizin için yazdı. Hayatımda ilk defa gurbette bayram geçirdim. Üniversite için İstanbul’da okurken ailemin yanına gitmediğim bayramlar olmuştu. Fakat o zamanlar bayram havasını evden uzakta olmama rağmen  hissederdim. Tanımadığın insanlarla bile ortak bir zeminde buluşmanı sağlayan önemli zamanlardan birini de bayramlar oluşturuyor. Umarım sevgili okur sen de huzurlu bir bayram geçirmişsindir. Şimdi gelelim benim son durumuma ben ise bu bayram kampüse çalışmaya geldim ve hatta kursum bile vardı. Daha önceki bayramlarda seradaki bitkileri, fakültedeki buzdolaplarını…

İnsan gücünden Tarım 4.0’a

İnsan ve hayvan gücüne dayalı üretim tarzından, makine gücünün hakim olduğu üretim tarzına geçiş 18. yüzyılda İngiltere’de, buharlı makinelerin sanayide kullanılmasıyla başlamıştır. Yeni üretim şekli özellikle dokuma sektöründe ortaya çıkmış olmasına rağmen ilerleyen süreçte diğer alanlara da yayılmıştır. Daha sonra elektrik enerjisinin sanayide kullanımı derken ardından bilgisayarlar ve dijital teknoloji ürünlerinin kullanılması sanayi sektörünün dönüm noktaları olmuştur. Ulusal ve uluslararası rekabet çerçevesi açısından değerlendirildiğinde elbette süreç bu dönüm noktaları ile sınırlı kalmayacaktı ve bir yerlerde konuşulduğuna, yazıldığına mutlaka denk geldiğiniz Sanayi 4.0 ortaya çıkacaktı. Milli ekonominin temeli olan tarım sektörünün de bu gelişmeden nasibini almaması kaçınılmazdı ve akıllı tarım, hassas…

Bizi biz yapan mikroorganizmalar

Doğduğumuz andan itibaren vücudumuzda bize eşlik eden çok sayıda mikroorganizma mevcuttur. İnsan vücudu, çoğunluğunu bakterilerin oluşturduğu mantar, virüs ve protozoaları içeren mikrobiyal populasyon barındırmaktadır. Ruh ve bedenin sindirim sistemindeki temsili, nasıl bir vücut bütünlüğü oluşturulduğunu göstermesine rağmen bağırsağın ve bağırsak florasının, beden sağlığındaki yeri ve önemi günümüzde hala ihmal edilmektedir. Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmemiz için bakterilere ve onların faydalı etkilerine gereksinimimiz vardır. Vücudumuzun farklı ekosistemlerinde bulunan ve bedenimizi paylaşan kommensal, simbiyotik ve patojenik mikroorganizmaların oluşturduğu topluluğa mikrobiyota denmektedir. Bağırsaklarda 100 trilyon mikroorganizma bulunmaktadır bu da insan hücrelerinden 10 kat fazla mikrobiyal hücre anlamına gelmektedir aynı zamanda bu mikroorganizmalar insan genomundan 150 kat fazla gen içermektedir. Bağırsak mikrobiyotasının beyin üzerindeki etkisi…

Hollanda döngüsel tarımda dünya lideri olmayı hedefliyor!

/

İş-hayat dengesi Wageningen’de iki önemli problemimiz var. Birincisi, burada ev bulmak cidden çok zor, ikincisi ise kampüse saat 9’dan sonra gelirseniz bisikletinizi park edecek yer bulmak zor oluyor. Okulun bisiklet parkında Çarşamba ve Cuma günleri bir azalma oluyordu. Bunu da buradaki bir arkadaşımın söylemesi ile fark ettim. Sonrasında o günleri takip etmeye başladım, tam da arkadaşımın dediği gibiydi. Bisiklet parkında bisiklet sayısının azalmasının sebebi ise o günlerde insanların izinli olmasından kaynaklı idi. Zamanla bazı çalışanların haftada 4 gün işe geldiğini öğrendim, mesela Çarşamba veya Cuma günleri okula gelmiyorlardı. Kimisi burada yarı zamanlı çalışıyor, mesela 3 gün okula geliyor. Geri kalan…

Kelebek ve güveler; pullu kanatlı böcekler

Pulkanatlılar (Lepidoptera) takımına ait olan kelebek ve güveler, tüm böcek sınıfı içerisinde kın kanatlılardan (Coleoptera takımı) sonra en fazla tür çeşitliliğine sahip olan gruptur. Gerek gündüz vakti, gerekse geceleri ışığa doğru uçuşan türleriyle kelebekler ve güveler, böcekler arasında en fazla ilgi çeken ve tanınan gruplardan biridir. Kelebek, çoğunlukla gündüz uçmaları nedeniyle gündüz kelebekleri; güveler de genellikle geceleri daha aktif olduklarından dolayı gece kelebekleri olarak da adlandırılırlar. Kelebek ve güve arasındaki farklar Peki, uçuşan bir pulkanatlı gördüğümüzde bunun kelebek mi yoksa güve mi olduğunu nasıl anlayabiliriz? Bunun için anten ucu, renk tonu, kanat durumu, vücut yapısı gibi temel birkaç özelliğe baksak yeterli olur esasında. İki grubun arasındaki farkları…

Hollandalı hocalar İngilizce eğitimin durmasını istiyor

Son yazımda Wageningen’de eğitimin bir yılda 6 dönem olduğunu söylemiştim. 5’inci dönemim, nisan ayının son haftasında bitti. Bu hafta ise sınavlar vardı. Koca bir dönem (6 haftada) aldığım tek dersin sınavın girdim. Üniversite zamanında aldığım hiçbir dersin sınavı 3 saat sürmemişti. ÖSS, ALES, YDS ve değişik isimlerdeki sınavlardan bu süreye alışıktım. Ama bu seferki farklı idi. Benim aldığım kursun müfredatı on ayrı derse bölmüşlerdi. Derste teori ve uygulama kısmında ağırlıklı olan bilgisayar laboratuvarlarında alıştırmaları tamamladık. Siz sormadan söyleyeyim. İlk başta bana biraz zor geldi. Çünkü her gün teori-uygulama şeklinde derse devam etmek yorucuydu. Uygulamanın içeriğine göre aynı gün içinde teori…

Gözü arkada bırakmayan sukulentler

Görsel çevre kalitesi ile insanların fizyolojik ve psikofizyolojik tepkileri arasındaki ilişkiyi konu alan bilimsel araştırmalar devam ederken, doğanın insan sağlığı ve psikolojisi üzerine etkilerinin sonuçlandığı çalışmaların ne denli olumlu etki yarattığını hissettiğinizi ve bildiğinizi düşünüyorum. Aksi halde bu yazıyı okumak için kıymetli vaktinizi harcayacağınızı düşünmüyorum. Gelelim beynin elektriksel aktivitesinde olumlu değişiklikler sağlayan bitkilerimizden, farklı renkleri ve minyatür görünümü ile ev ve ofislerimizde bakımını kolaylıkla yapabileceğimiz harika bir dekoratif bitki olan sukulente. Hangi tabloyu alırsanız alın, yıl içinde koyu pembeden açık pembeye, liladan griye renk geçişleri gösteren Echeveria’lar kadar görsel şölen sunacağını düşünmüyorum. Benim favori sukulentim olan Echeveria’lar yılın her mevsimi…

Şafak’la “Çiçek bakımı nasıl olmalı?” üzerine konuştuk

/

Çiçek bakımı en az bilgi sahibi olduğum konulardan biri. Her ne kadar biyolog olsam ve genel bakımı bilsem de hiç bitki çalışmadım. Canlı çalıştığım materyaller sivrisineklerdi. Böyle olunca da eve aldığım yeni çiçeklere özenle bakmak için destek almam gerekiyor. Bilimma yazarlarından Şafak Aslan’la bu konu üzerine kısa bir konuşma yaptık. Ayrıca yine Bilimma yazarlarından Fatma Akın’da sorularıma yönelik pratik bilgiler ve bilimsel referanslar sağladı. “Çiçek bakımı için tavsiyene ihtiyacım var!” Yeni çiçekler aldım eve. Arap sümbülü, stargazer zambak, begonya ve bodrum papatyası evimizin yeni sakinleri oldular. Ancak çok farklı gruplardan farklı bakım istekleri olan çiçeklerim olmuştu. Arap sümbülü yani Muscari…

Zombi böcekler ve savunma yöntemleri

Zombiler, dizi ve filmlerde çokça yer etmiş ve dünyanın kıyametine yol açacağı düşünülen yaratıklar olarak bilinir. Bu senaryolara göre zombilerin bir numaralı yaşama devam şekli, insanları kemirerek kan ve salya yoluyla virüslerini avladığı insana iletmektir. Bundan sonra insan beyni de virüsler yüzünden artık zombi gibi çalışmaya başlar. Sonunda zombiler insanları kullanıp aynı kendisi gibi birçok zombi bebek yapmış olur ve bunlar dünyaya yayılır. Enfekte olmamış insanlar kendi türünü ve dünyayı kurtarmak için zombilerle ölüm-kalım mücadelesine girişir, filmin senaristine bağlı olarak da geliştirdiği farklı farklı yöntemler olur. Aslında gerçek hayatta da böcekler arasında filmleri aratmayacak zombi hikâyeleri vardır. Mesela bir tür parazitoit…