Köşe Yazıları- Sayfa 2

Bilim insanlarından akademiye, gündelik hayata ve bilim dünyasına yönelik yazılar

///

Bilim Değişirken Nerede Durmalı?

Bilim insanları hipotezlerini, modellerini, fikirlerini değiştirebilir. Değiştirmelidir de. Bilim bu şekilde ilerler. Ancak bu şekilde senelerce aynı bilimsel olayı gözlemleyip altında yatan temel sebepler ve muhtemel çözüm yolları hakkında fikir birliğine varabiliriz. Fikir değiştirmek önceki fikrin zaruri olarak yanlış olduğu anlamına gelmez;…

Ocak’tan Bugüne Koronavirüs Belası

/

41 vakadan bugüne  İki aydan uzun süredir günlük olarak koronavirüs salgınını takip ediyorum. Bu yeni koronavirüs salgınıyla ilgilenmeye ilk kez virüs genomu sekanslandığı zaman başladım. Ondan önce de Çin’den gelen “yeni hastalık” haberlerini okumuştum. İlk olarak bu aşağıdaki yazıyı 13 Ocak’ta yazdığımda tespit edilmiş 41 vaka vardı. Ancak sonradan anlaşıldıki çok daha fazla tespit edilememiş vaka bulunuyordu. Yalnız bu 13 Ocak haberinin ana noktası, çok hızlı çalışan bilim topluluğuydu. Çin’deki araştırmacılar çok hızlı bir şekilde yeni virüsün genomunu sekansladılar ve tüm dünyadaki bilim insanlarıyla paylaştılar. O günden bugüne kadar onlarca virüsün genomu sekanslandı. Şu anda 955 tane farklı kişilerden alınmış…

Dehânın İzinde – Yakup Parlacıyı

//

Günümüzde adından oldukça fazla söz ettiren kuantum teknolojilerinin, öngörüldüğü kadarıyla önümüzdeki 20- 30 yıl içerisinde büyük atılımlara yol açması tahmin edilmektedir.  Peki bu teknolojiler nasıl bir çeşitlenme gösterecektir? Uygulanma alanları neler olacaktır ve hayatımızı nasıl değiştireceklerdir? İşte bu yazıya bu sorulara cevap bulmak ümidiyle başlıyorum. Öncelikle benim açımdan kuantum teknolojilerini etkili kılan şeyin işlem hızı olduğunu belirtmeliyim. Örneğin kriptografide kullanılan asal çarpanlarına ayırma yönteminin klasik bilgisayarlar düzeyinde 2n  zaman alırken Peter Shor kuantum bilgisayarlar için yaklaşık olarak (log n) üssü 2 zaman aldığını göstermiştir. Bir başka örnek ise rastgele bir n uzunluğundaki listede bir eleman aramak klasik bilgisayarlarda en fazla…

Gelecekte Sıradan Bir Kuantum Gün – Ozan Kırıcı

//

İrem, Ankara’dan İstanbul’a yeni hızyuvarı teknolojisi sayesinde yarım saatte varmıştı. Üniversiteyi kazanınca Ankara’ya taşınmak zorunda kalmamıştı; iki şehirde de canının istediği gibi gezebiliyor, akşam eve varması zor olmuyordu. Eve vardığında aklında tek bir şey vardı: ‘Kuantum Medyum’dan geleceğini öğrenmek. Bunun için babasının aldığı yeni bilgisayarı kullanması gerekiyordu. Bugünlerde bu konuya kafayı takmıştı; babası bunu duyduğu andan beri ona çok sinirliydi, bu programı bir şarlatanlık olarak görüyordu. Bir noktada da haklıydı; teknoloji henüz geleceği görecek kadar gelişmemişti. İrem, babasından çizimini inceleyeceği bahanesiyle bilgisayarını aldı. İki katlı camı andıran bilgisayarı açtı ve başlat düğmesine bastığında klavye ve ekran ince mavi lazer ışık…

Kurtarıcı – Şehnaz Dule

//

Spiker son dakika haberini sunmaktaydı: “Evet, bu sene 7. ‘si düzenlenen Quantum Zirvesi Tabby’ de gerçekleşiyor. Bu toplantı kritik bir önem taşıyor. Çünkü su kaynakları yüzünden son günlerde gerilimin çok yüksek olduğu iki ülke başbakanı da bugün burada olacak. Kulislerde konuşulan, bu iki ülke başbakanının bu zirveye katılmayacağıydı fakat  demin de belirttiğimiz üzere, söylentilere göre Mira başbakanı bu konuda ısrarcı davranmış ve bütün ülke temsilcilerini katılım göstermeleri yönünde ikna etmiş. Bunlar tabii ki kesin bilgiler değil. Zirve bir saat içerisinde başlayacak, biz de ayrıntıları almak için, arkadaşlarımıza bağlanacağız.” Feza, alelacele hazırlanırken kahvesinin soğuduğunu farketti. İdareli kullanması gereken, evde kalan son…

Kuantum Kararlar – Mehmet Ali Kaynak

//

2040’ta yirmi yaşıma girmiştim. IBM’nin 20 qubitlik kuantum bilgisayarını duyurmasından bir yıl; kuantum bilgisayarların yolunu açan Serge Haroche ve David J. Wineland’ın nobel fizik ödülü almasından sekiz yıl sonra doğmuşum. Çoğunluğu üniversiteden olan arkadaşlarımın katıldığı bir parti ile yeni yaş günümü kutlamıştım ve herkes çok eğlenmiş ancak ben kendimi fazla kaptıramamıştım. Aklımı geçen hafta yaptığım ve olumsuz geçen sunumumdan alamıyordum.     Tüm gelecek planlarımı o sunuma bağlamıştım. Üniversite tercihimi kuantum kriptografi üzerine eğitim veren bir bölümden yana yapmış, kendimi kuantum hesaplama ve kriptografi üzerinde yetiştirmiştim. Hâlâ kullanımda olan eski nesil bilgisayarlarda işime yarayacak kadar da kod yazmayı öğrenmiştim. Tek hedefim ise…

Boğaziçi’nde 5 Yılım Nasıl Geçti?

/

Bu yazıyı mezun olduğum hafta paylaşıyor olacağım ve size Boğaziçi Üniversitesi’nde 4 buçuk yılımın nasıl geçtiğini anlatmaya çalışacağım. Biraz CV özeti, biraz aldığım dersler ve notlarım hakkında, biraz stajlarım ve biraz da yaşadığım mutluluk ve üzüntüleri anlatan bir yazı olacak diye düşünüyorum. Uzun olabilir, şimdiden uyarayım 🙂 Kilyos macerası Boğaziçi’ne 2014 yılında girdim ve şehir dışından gelenlerin hazırlığı okudukları Kilyos’ta İngilizce eğitimi almaya başladım. Sınavdan çıkan ve büyük şehre gelen çoğu kişinin hayali dışarıda istediği saate kadar gezmek, canı istediğinde önceden yapamadığı aktiviteleri hemen yapabilmektir diye düşünüyorum, sizin öyle değilse bile en azından benim için böyleydi. Ama Kilyos şehre o…

Bilim adına dolu dolu bir yılı geride bıraktık – 2019

/

Bilim haberleri ile dolu dolu geçirdiğimiz bir yılı daha geride bıraktık. 2019 yılı boyunca neler neler olmadı ki? Nisan ayında ilk kez bir kara delik görüntüsü paylaşılarak, yıla damgasını vurdu. Elon Musk‘ın Space X şirketi, Starlink İnternet uydularını yörüngemize gönderdi; Musk, yörüngedeki uyduya bağlanarak ilk tweetlerini attı. Çin, Ay’da pamuk tohumu filizlendirdi. İsrail ve Hindistan‘ın uzay görevleri oldu. Biyolojide yeni türler tanımlandı. CRISPR bebekler hakkında yeni gelişmeler ortaya çıktı, ayrıca, CRISPR tedavisinden daha iyi sonuçlar veren yeni bir gen düzenleme yöntemi geliştirildi. Dünyamızın birçok farklı noktasında orman yangınları yaşandı; Avustralya yangınlarında en az bin koala öldü. Birçok ülkede farklı hastalıklar baş…

Çocuklarınızı Bilimle Tanıştırın

Merak duygusu, bilimsel duyarlılığın geliştirilmesi için bir temel oluşturmaktadır. Doğası gereği meraklı olan her çocuğun bilimle tanıştırılması için en iyi zaman, çevrelerindeki dünyayı merak etmeye başladıkları zamandır. Çocuklar; araştırmacı, sorgulayıcı ve hayal güçleri kuvvetli oldukları için bu dönemde çocuğun yaparak ve yaşayarak öğrenme sürecinin esas alınması çocukların bilimsel süreç becerilerinin gelişmesinde önemli bir etkiye sahiptir. Bilimsel süreç becerileri, bir bilgiyi oluştururken problem çözme sürecinde kullanılan düşünme becerileridir. American Association for the Advancement of Science (AAAS), Science-A Process Aproach’da bilimsel süreç becerileri, temel ve bütünleyici olmak üzere ikiye ayrılmaktadır;  Temel beceriler; gözlem yapmak, tahmin etmek, ölçüm yapmak, sunum yapmak, sonuca varmak ve sınıflandırma. Üst düzey beceriler ise, değişkenlerin belirlenmesi,…