Köşe Yazıları- Sayfa 2

Bilim insanlarından akademiye, gündelik hayata ve bilim dünyasına yönelik yazılar

//

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2

Biyolojik Cinsiyet Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Önceki yazıda temel olarak canlılığın ortaya çıkması ve çoğalma/üreme strajeilerinin gelişmesinden bahsetmiştik. Bu yazıda dişi ve erkek eşeylerinin oluşumundan bahsedeceğim. Önceki yazı: Biyolojik Cinsiyetin Tarihi-1 Üreme ve değiş tokuş ekonomisi…

Boğaziçi’nde 5 Yılım Nasıl Geçti?

/

Bu yazıyı mezun olduğum hafta paylaşıyor olacağım ve size Boğaziçi Üniversitesi’nde 4 buçuk yılımın nasıl geçtiğini anlatmaya çalışacağım. Biraz CV özeti, biraz aldığım dersler ve notlarım hakkında, biraz stajlarım ve biraz da yaşadığım mutluluk ve üzüntüleri anlatan bir yazı olacak diye düşünüyorum. Uzun olabilir, şimdiden uyarayım 🙂 Kilyos macerası Boğaziçi’ne 2014 yılında girdim ve şehir dışından gelenlerin hazırlığı okudukları Kilyos’ta İngilizce eğitimi almaya başladım. Sınavdan çıkan ve büyük şehre gelen çoğu kişinin hayali dışarıda istediği saate kadar gezmek, canı istediğinde önceden yapamadığı aktiviteleri hemen yapabilmektir diye düşünüyorum, sizin öyle değilse bile en azından benim için böyleydi. Ama Kilyos şehre o…

Bilim adına dolu dolu bir yılı geride bıraktık – 2019

/

Bilim haberleri ile dolu dolu geçirdiğimiz bir yılı daha geride bıraktık. 2019 yılı boyunca neler neler olmadı ki? Nisan ayında ilk kez bir kara delik görüntüsü paylaşılarak, yıla damgasını vurdu. Elon Musk‘ın Space X şirketi, Starlink İnternet uydularını yörüngemize gönderdi; Musk, yörüngedeki uyduya bağlanarak ilk tweetlerini attı. Çin, Ay’da pamuk tohumu filizlendirdi. İsrail ve Hindistan‘ın uzay görevleri oldu. Biyolojide yeni türler tanımlandı. CRISPR bebekler hakkında yeni gelişmeler ortaya çıktı, ayrıca, CRISPR tedavisinden daha iyi sonuçlar veren yeni bir gen düzenleme yöntemi geliştirildi. Dünyamızın birçok farklı noktasında orman yangınları yaşandı; Avustralya yangınlarında en az bin koala öldü. Birçok ülkede farklı hastalıklar baş…

Çocuklarınızı Bilimle Tanıştırın

Merak duygusu, bilimsel duyarlılığın geliştirilmesi için bir temel oluşturmaktadır. Doğası gereği meraklı olan her çocuğun bilimle tanıştırılması için en iyi zaman, çevrelerindeki dünyayı merak etmeye başladıkları zamandır. Çocuklar; araştırmacı, sorgulayıcı ve hayal güçleri kuvvetli oldukları için bu dönemde çocuğun yaparak ve yaşayarak öğrenme sürecinin esas alınması çocukların bilimsel süreç becerilerinin gelişmesinde önemli bir etkiye sahiptir. Bilimsel süreç becerileri, bir bilgiyi oluştururken problem çözme sürecinde kullanılan düşünme becerileridir. American Association for the Advancement of Science (AAAS), Science-A Process Aproach’da bilimsel süreç becerileri, temel ve bütünleyici olmak üzere ikiye ayrılmaktadır;  Temel beceriler; gözlem yapmak, tahmin etmek, ölçüm yapmak, sunum yapmak, sonuca varmak ve sınıflandırma. Üst düzey beceriler ise, değişkenlerin belirlenmesi,…

Evrim nedir? Bilinen yanlışlar nelerdir?

//

Evrim nedir? Bilinen yanlışlar nelerdir? Evrim teorisi inanılacak bir şey mi? Bu yazıda bu soruları hep beraber cevaplayacağız. Evrim Nedir? Öncelikle evrim kelimesinin kökenine inmek gerekir. Latincesi evolve olan evrimin kelime anlamı açmak, yaymak gizli potansiyellerin açığa çıkarılması ya da gösterilmesi demektir. Bugün ise en yalın  ‘değişim’ anlamına gelmektedir. Benim bahsedeceğim evrim ise ‘biyolojik evrim’. Biyolojik evrim canlı gruplarının özelliklerinde kuşaklar boyunca meydana gelen değişimlerdir. Yani evrimleşme diyebilmemiz için nesilden nesile aktarılabilmesi gerekir. Bilinen bir yanlış kanı, bir canlının değişiminin evrim olduğu düşüncesidir. Canlıya evrimleşmiş demek için bir topluluğunun tamamının bir değişime uğraması gereklidir, ontogoni (bireyoluşu) evrim olarak düşünülmez.  Evrim…

Karıncaları görüntüleyen teyzeden “sosyal medya” kullanımına

Sosyal medya hayatımızın önemli bir parçası haline geleli yıllar oluyor. Birçoğumuzun elinde bulunan akıllı telefonlar veya tablet, bilgisayar gibi teknolojik ürünler ve Internet ağı, sosyal medyayı erişilebilir kılıyor. Çok küçük yaştaki çocuklardan, çok yaşlı insanlara kadar birçok insan sosyal medyanın adeta “bağımlı”sı olmuş durumda. Hatta zaman zaman hayvanların bile, bir videoya odaklandığına ya da oyundaki hareketli görüntülere dokunduğuna şahit oluyoruz. Yazarımız Şafak Esra Aslan, bu hafta “sosyal medya”yı ele aldı. Cumartesi Okumaları köşemizdeki yazıda Esra Aslan, yaşadığı günlük bir olaydan sosyal medyanın kullanım oranlarına ve etkilerine kadar uzanan bir yazı kaleme aldı. Şafak Esra Aslan’ın kaleminden “sosyal medya“; Karıncaları çeken…

Pazartesi sendromu ve sendromsuz bir pazartesinin yolları

Pazartesi sendromu nedir? Sendromsuz bir pazartesi nasıl olur? Bu haftaki köşe yazısında Şafak Esra Aslan, “Sendromsuz pazartesi”yi anlatıyor. Başlığımız pazartesiyi içeriyor olsa da yazıma hepimizin sevdiği cuma gününden başlamak istiyorum. Bana kalırsa, çalışanların mesai bitişini iple çekmeleri, öğrencilerinin iki günlük özgürlük için son ders saatinde kulaklarının zilde,gözlerinin saatte olması, tüm haftanın yorgunluğunu atmak için özgür olduğumuz iki güne kavuşmak adına geçerli sebep olabilir. Peki, cuma günü akşam saatlerine doğru artan mutluluk ve heyecan, yorgunluk en üst seviyede olmasına rağmen işten veya okuldan çıkarken adeta dolup taşan enerji durumu ne oluyor da pazar günü akşam saatlerinde yerini endişe ve strese bırakıyor?…

Tarımda yapay zeka uygulamaları

Bilime ve insanlığa sonsuz değer katan bir mucit; Alan Mathison Turing’i anarak başlamak istiyorum köşe yazıma. Nazilerin II. Dünya Savaşı sırasında savaş stratejilerini Enigma adı verilen bir makine ile şifreleyerek iletmesi ve Alan Mathison Turing’in ‘‘ Makineler düşünebilir mi? ’’ sorusunu ortaya atarak Enigma makinesinin şifre algoritmasını analiz etme amacı ile başlattığı çalışmalar, yapay zekanın temellerini oluşturuyor. Yapay zeka konusundaki çalışmalar o zamandan beri gündemde olmasına rağmen, yapay zeka uygulamalarının güçlü bilgisayarlara ihtiyaç duyması, araştırmaların yavaş ilerlemesine sebep olmuştur. Günümüzde ise bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte güçlü bilgisayarlar sayesinde yapay zeka alanında büyük ölçekli araştırma yapabilmek mümkün hale gelmiştir. Yapay zeka, insanlarda…

Teraryum ; Minyatür bitki ekosistemi – Akvaryumdaki bitkilerimiz

Esra Şafak Aslan bu hafta teraryum konusunu ele alıyor. Tarihinden teraryum kurmanın püf noktalarına kadar pek çok konuyu ele alıyor. 1830’lu yıllarda dibinde biraz toprak kalmış kavanozun içinde tesadüfen bitki yetiştiğinin fark edilmesiyle devamı gelen yaratıcılık, bugünkü köşe yazıma ilham kaynağı olabiliyor. Köşe yazımın konusu teraryumlar ve evet ilham kaynağım ofiste sol çaprazımda duran teraryumun ta kendisi. Latince ismi terrarium olan kelime terra; toprak ve aquarium; akvaryum kelimelerinden oluşturulmuştur. Teraryum olarak kullandığımız kelime, minyatür bitki ekosistemi anlamına gelmektedir. Minyatür bir ekosistem oluşturan teraryumun, botaniğe meraklı bir doktor olan Nathaniel Bagshaw Ward tarafından raslantısal bir şekilde keşfedilmesi, içinde az miktarda toprak kalmış ağzı kapalı olarak unutulmuş bir kavanozda topraktaki…

4. Tür Çikolata: Ruby Çikolata – Doğal Pembe

/

Ruby çikolata nedir? Doğal pembe ruby çikolata nasıl yapılır? AB’de seyahat özgürlüğü … Helsinki sokaklarında Türkiye’den bilim insanları ve sanatçılar… Türkiye’den uzakta bayram. Fatma Akın sizin için yazdı. Hayatımda ilk defa gurbette bayram geçirdim. Üniversite için İstanbul’da okurken ailemin yanına gitmediğim bayramlar olmuştu. Fakat o zamanlar bayram havasını evden uzakta olmama rağmen  hissederdim. Tanımadığın insanlarla bile ortak bir zeminde buluşmanı sağlayan önemli zamanlardan birini de bayramlar oluşturuyor. Umarım sevgili okur sen de huzurlu bir bayram geçirmişsindir. Şimdi gelelim benim son durumuma ben ise bu bayram kampüse çalışmaya geldim ve hatta kursum bile vardı. Daha önceki bayramlarda seradaki bitkileri, fakültedeki buzdolaplarını…

İnsan gücünden Tarım 4.0’a

İnsan ve hayvan gücüne dayalı üretim tarzından, makine gücünün hakim olduğu üretim tarzına geçiş 18. yüzyılda İngiltere’de, buharlı makinelerin sanayide kullanılmasıyla başlamıştır. Yeni üretim şekli özellikle dokuma sektöründe ortaya çıkmış olmasına rağmen ilerleyen süreçte diğer alanlara da yayılmıştır. Daha sonra elektrik enerjisinin sanayide kullanımı derken ardından bilgisayarlar ve dijital teknoloji ürünlerinin kullanılması sanayi sektörünün dönüm noktaları olmuştur. Ulusal ve uluslararası rekabet çerçevesi açısından değerlendirildiğinde elbette süreç bu dönüm noktaları ile sınırlı kalmayacaktı ve bir yerlerde konuşulduğuna, yazıldığına mutlaka denk geldiğiniz Sanayi 4.0 ortaya çıkacaktı. Milli ekonominin temeli olan tarım sektörünün de bu gelişmeden nasibini almaması kaçınılmazdı ve akıllı tarım, hassas…