Köşe Yazıları

Bilim insanlarından akademiye, gündelik hayata ve bilim dünyasına yönelik yazılar

////////

Seaspiracy İkilemi: Balıkçılık Deniz Yaşamını Nasıl Etkiliyor?

Seaspiracy İkilemi: Balıkçılık Deniz Yaşamını Nasıl Etkiliyor? Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, 2021 yılı için başlattığı webinar serisinin ilkini 6 Mayıs 2021 tarihinde Perşembe günü saat 17.30’da gerçekleştirecek. Ali Tabrizi’nin yönettiği belgesel filmi Seaspiracy üzerine konuşulacak etkinliğe link üzerinden katılabilirsiniz. Ayrıca konuşmacılar…

Seaspiracy İkilemi: Balıkçılık Deniz Yaşamını Nasıl Etkiliyor?

////////

Seaspiracy İkilemi: Balıkçılık Deniz Yaşamını Nasıl Etkiliyor? Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, 2021 yılı için başlattığı webinar serisinin ilkini 6 Mayıs 2021 tarihinde Perşembe günü saat 17.30’da gerçekleştirecek. Ali Tabrizi’nin yönettiği belgesel filmi Seaspiracy üzerine konuşulacak etkinliğe link üzerinden katılabilirsiniz. Ayrıca konuşmacılar hakkında ek bilgi edinmek isterseniz yine link üzerinden detaylara vakıf olabilirsiniz. “Komplo mu, gerçeklik mi?” “Komplo mu, gerçeklik mi?” sorusundan yola çıkarak, balıkçılığın deniz ve okyanus yaşamı üzerindeki etkisinin irdelendiği Netflix belgeseli etkinlikte enine boyuna incelenecek, sorgulanacak. Belgesel genel olarak, endüstriyel balıkçılığın detayları, okyanusların 2048 yılında boşalacağı iddiası, balık türlerinin küresel çöküşü, aşırı avlanma, istenmeyen balıkların yakalanması, yaşam…

Ekoevo’dan Haber Var!

////

Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği (Ekoevo), 2015 yılında Ankara’da kurulmuş ekoloji ve evrimsel biyoloji alanlarında çalışan genç araştırmacıları kapsayacak, bilimsel işbirliğini geliştirme amaçlı ağ kurma girişimi güden bir dernek. Üyeleri arasında evrimsel biyologlar ve ekologlar bulunuyor. Dernek üyeleri arasındaki işbirliğini artırmaya yönelik çalıştaylar haricinde, iki tip faaliyet daha yürüten Ekoevo, uluslararası bilimsel sempozyumlar ve “yaz ve kış okulları” düzenlemekte. Çıkardıkları e-bültenler ile bilimsel anlamda doyurucu içerikler sunan Ekoevo, 2021 yılı 4.sayısını yayına aldı. Detaylı incelemek isteyenler, ilgili sayıya bu link üzerinden ulaşabilir. 4. sayıda öne çıkan başlıklar ise şu şekilde: Üyelerimizi Tanıyalım: Doğa Koruma Merkezi’nde Biyolojik Çeşitlilik Koruma Programı Koordinatörü…

Bilim Nedir ve Bize Hangi Kapıları Açar?

//////

“Kısaca” Bilim Nedir? Soru sormak, sonsuz bir devinime cesur bir adım atmak gibidir. Bir kere o adımı attıktan sonra geri dönüp bakmaz, hep daha ileri gidersiniz. Her soru tüm üretkenliği ile başka bir soruyu doğurur ve yanıt almak asla sizi doyurmaz. Hep daha fazlasını, nedenini ve nasılını merak edersiniz. Evet, bilimin insanı gün ışığıyla dolmuş aydınlık bir odaya doğru yönlendirmesinden bahsediyorum. Honoré de Balzac, “Herhangi bir bilimin anahtarı, soru işaretidir.” diyerek çok kişinin bu anahtarın peşinde durmaksızın koştuğu yolculuklara atıfta bulunmuş olabilir mi, ne dersiniz? Bu yazı dizisinde birbirinden farklı bilim dalları ile yolu kesişen ve bu yol arkadaşlığından büyük…

Müneccimlerden Uzaya Astronomi Tarihimize Kısa Bir Bakış!

//

“Uygarlık yolunda yönümüzün doğru olarak saptanması, adımlarımızın emin olarak atılabilmesinde kültür ürünlerinin en etkileyici ve aynı zamanda üst düzeyini oluşturan Bilim Tarihi ve Felsefe Tarihi’nin çok iyi bilinmesi gerekmektedir”.* Prof. Dr. Sevim Tekeli Müneccimler gerçekten sarayda görevli miydi ve astronomiyle ilişkileri var mıydı? Öğrendiğimde gerçekten çok şaşırdığım bir şeyden bahsetmek istiyorum size. Ne zamandı hatırlamıyorum ancak Muhteşem Yüzyıl dizisi ve Meryem Uzerli’nin turuncu saçları TV’deydi. Bir yerlerde Osmanlıda müneccimlik kurumu olduğunu, bununda çok saygı duyulan bir kurum olduğunu okumuştum. Daha önceki devletlerde de böyle şamanlar, mistik büyülü gelecekten, kaderden, olacaklardan, olmayacaklardan haber veren efsunlu kişiler olduğunu da okumuştum. Tabii bilime…

ÖLÜM CEZASI (İDAM)

/

İdam cezası gelmeli mi? İdam cezası insani mi? Caydırıcılığı var mı? Yazımızda bu sorulara cevap arayacağız. Öncelikle idamın ne olduğunu bilmekle başlayalım: İdam, mahkemenin işlenen suç karşısında verdiği ölüm cezasıdır.  İdam cezasının görüldüğü ilk kanunları incelersek Hammurabi kanunları (MÖ.1760) tarihin en eski kanunlarından olması ve dişe diş, göze göz anlayışı ile konumuza uygun bir örnek olacaktır. Bu kanunun maddelerine göre bir evin duvarını delip hırsızlık yapan kişi o duvarın önünde öldürülür; yangın çıkan bir eve yangını söndürmeye gelip hırsızlık yapan kişi ateşlere atılır; birisini suçlayan ispata mecburdur, ispat edemezse öldürülür… Bir diğer örneğimiz ise Frigler (MÖ.800- MÖ.676). Lise tarih dersi…

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2

//

Biyolojik Cinsiyet Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Önceki yazıda temel olarak canlılığın ortaya çıkması ve çoğalma/üreme strajeilerinin gelişmesinden bahsetmiştik. Bu yazıda dişi ve erkek eşeylerinin oluşumundan bahsedeceğim. Önceki yazı: Biyolojik Cinsiyetin Tarihi-1 Üreme ve değiş tokuş ekonomisi Eee peki bunların cinsiyetin tarihiyle ilgisi nedir? Aslında her bir parça bütüne yaklaşmak için gerekli. Cinsiyetlerin kökeni de bu parçalardan biri ve üremeden bağımsız bir süreç değil. Kavramları kolay anlamak için basit tanımlarını bu noktaya kadar hatırladık. Dünya’da ilk hücrelerin ortaya çıktığı dönemlere geri gidelim. Ortamda salınan bakteriler var. Üreme şekilleri ikiye bölünmek üzerine. İkiye bölünen bir bakteri,…

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 1

//

Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Bu yazıda çok temel bir şekilde biyolojik cinsiyetlerin evriminden bahsedeceğim. Aslında yazı akışı bu süreci düşündürmek üzerine olacak. İki parçadan oluşan yazıda bu birinci yazı geniş bir giriş sağlayacak ve ikinci yazıdaki tartışmaların temelini oluşturacak. Önce gelin okul yıllarına dönelim. Ders fen bilgisi, konular “Hücrelerin bölünmesi”, “Dünya’nın oluşumu ve canlılık” ve “Evrim”. Bu konulara hızlıca göz atmak, daha sonra cinsiyetleri incelerken işimizi kolaylaştıracak. Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2 Her şey gaz ve toz bulutuydu Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Güneş’in etrafında dönen Dünya şekillenmeye başladı. Sıcaklığı azaldı, yüzeyler oluştu, atmosfer…

Çin’de Neler Oldu? ÇKP, Wenliang, Chen Quishi ve Çalışmayan testler

//

Bu yazı ilk olarak Merve Taşçı‘nın Politik Günce sitesinde, burada, yayınlanmıştır.  Çin Komünist Partisi, 17 yıl önce SARS salgınında yeterince tedbir almamak ve hastalığın ciddiyetini saklamak ile suçlandı. Bugün yaşadığımız koronavirüs pandemisinde de olduğu gibi, SARS virüsü Avrupa, Amerika ve Asya kıtalarında yayılım gösterdi. Daha ölümcül olan SARS’ın bulaşma hızı ise Covid 19 virüsüne göre çok daha düşüktü. Oysa Çin yönetimi böyle bir salgın deneyimi olmasına rağmen aradan geçen süre zarfında kriz yönetimine ve şeffaflığa dair hiçbir ders çıkarmadı. Aksine salgın boyunca otoriter yönetim sergiledi. İlk koronavirüs vakasının 17 Kasım 2019 tarihine uzandığı ifade edilse de bilinen ilk vaka 1 Aralıkta…

Ocak’tan Bugüne Koronavirüs Belası

/

41 vakadan bugüne  İki aydan uzun süredir günlük olarak koronavirüs salgınını takip ediyorum. Bu yeni koronavirüs salgınıyla ilgilenmeye ilk kez virüs genomu sekanslandığı zaman başladım. Ondan önce de Çin’den gelen “yeni hastalık” haberlerini okumuştum. İlk olarak bu aşağıdaki yazıyı 13 Ocak’ta yazdığımda tespit edilmiş 41 vaka vardı. Ancak sonradan anlaşıldıki çok daha fazla tespit edilememiş vaka bulunuyordu. Yalnız bu 13 Ocak haberinin ana noktası, çok hızlı çalışan bilim topluluğuydu. Çin’deki araştırmacılar çok hızlı bir şekilde yeni virüsün genomunu sekansladılar ve tüm dünyadaki bilim insanlarıyla paylaştılar. O günden bugüne kadar onlarca virüsün genomu sekanslandı. Şu anda 955 tane farklı kişilerden alınmış…