Sağlık- Sayfa 3

//

Neurodiverse Bireylerin Mesleki Hayatlarındaki Zorluklar Nelerdir?

Araştırmacılara göre, neurodiverse insanlar başarıya giden yolda kalıcı engellerle karşı karşıya kalıyor. Beyinleri tıbbi veya tıbbi olmayan nedenlerle çoğu insanınkinden farklı gelişen veya çalışan insanları tanımlayan bir terim olan neurodiverse, genellikle yöneticiler ve meslektaşların göremediği günlük zorlukları yaşıyor. Böyle olunca neurodiverse çalışanlar,…

mRNA Aşıları Covid-19 Enfeksiyonunu Geçirmekten Daha İyi Koruyuculuk Sağlıyor

////

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), ülke çapında yaptığı araştırmada bu sorunun cevabını “evet” olarak yanıtlıyor. Dokuz farklı eyalette 201.000‘den fazla hastaneye yatış vakasından 7.000 vaka bu araştırma için kriterlere uygun görüldü. Araştırma ekibi, hastaneye yatışlarından 3 ay öncesinde Covid-19 testi pozitif çıkmış bireylerin yanı sıra Pfizer veya Moderna aşısı olan ve öncesinde Covid-19 teşhisi konmamış kişileri analiz etti. Araştırma ekibi, önceden Covid-19 enfeksiyonu atlatıp aşılanmamış yetişkinlerin, aşı olanlara göre hastaneye yatma olasılığının yaklaşık beş kat daha fazla olduğunu buldu. Ayrıca bu araştırma kapsamında 65 yaş üstü yetişkinler üzerindeki analizlerde mRNA aşılarının hastaneye yatışları önlemede enfeksiyonu daha önce geçirmeye…

HIV İçin mRNA Çalışmaları Başlıyor

//

HIV için geliştirilen mRNA aşılarının klinik faz çalışmaları için başlama tarihi belirlendi. Covid-19 pandemisi ile birlikte ismine aşina olduğumuz aşı üreticisi ModernaTX, Inc. yanı sıra Uluslararası AIDS Aşı Girişimi (International AIDS Vaccine Initiative), San Antonio-Texas Üniversitesi, George Washington Üniversitesi, Fred Hutchinson Kanser Araştırma Merkezi ve Emory Üniversitesi’nin işbirliği içinde olduğu  ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri kayıtlarına yapılan  başvuruya göre , deneysel mRNA tabanlı HIV aşısının faz 1 deneyleri (15 Ekim 2021) gibi erken bir tarihte başlıyor. Faz 1 deneme çalışmalarının 18-50 yaş aralığında 56 katılımcı denek ile başlaması öngörülüyor. Faz 1 çalışmalarının 2023 ortalarına kadar sürmesi bekleniyor. mRNA aşılarının çalışma mekaniği kısaca; geleneksel aşıların “inaktif“ forma sahip,…

Çoklu Zeka Kuramı ve Spor İlişkisi

//

“Profesyonel bir sporcunun potansiyelinin en iyisini başarabileceği disiplin hangisidir?”, “Sporcuların, en güncel antrenman teknikleri, en iyi beslenme programlarını uygulamaları rekabete dayalı sporlarda fark yaratmada yeterli midir?“ , “Yapılan spor türü kişisel gelişimimize ve sosyal hayatımıza sağlıklı bir vücuttan daha fazlasını mı katar?“ Eğitim bilimcileri ve spor bilimcileri, bu ve bunun gibi birçok sorunun daha keskin yanıtları için Harvard Üniversitesinden Prof. Dr. Howard GARDNER’ın  Çoklu Zeka Kuramının bizlere rehber olabileceğini yordamaktalar. Howard Gardner  zekâyı tek ve baskın bir yetenek olarak görmekten ziyade, Çoklu Zeka Kuramı ile zekanın çeşitli ve özel boyutlardan oluştuğunu öneren bir model sunar. Gardner bir davranışın bir zekâ olabileceğine…

İnsanlarda Hemcinsi İle veya Eşeysiz Üreme Mümkün Mü?

////

Pluripotent, gelişen bir embriyonun erken safhalarında var olan, canlıyı oluşturan özelleşmiş tüm hücre tiplerine dönüşebilme yeteneğindeki henüz farklılaşmamış hücreler için kullanılan bir tanımlamadır. Sir John B. Gurdon ve Shinya Yamanaka erişkin hücrelerin yeniden programlanarak pluripotent  hücrelere dönüşebileceğini gösterdikleri çalışmalarıyla 2012 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü kazanmışlardı. Bu çalışmaların devamı niteliğinde, bilim dünyasında birçok araştırmacı ve hatta yatırımcı bu keşfin sahip olduğu potansiyelin farkına vardı. Bu bilimsel keşiflerin potansiyeli, ilk etapta düşünüldüğünde, hücrelerin öldüğü veya organ nakli gerektiren çok sayıda hastalığın tedavisi ve hatta iyileştirilmesine imkan tanımasıdır. Bu Pluripotent kök hücreleri bu potansiyele sahip olabilir, ancak ya bu Pluripotent hücreleri insan yumurtasına veya spermine dönüştürülebilseydi? In vitro…

Sıtma Aşısı Tarihi Bir An Niteliğinde

/

Sıtma aşısı Afrika’daki sıtma sorunu için beklenen en büyük adımlardan biriydi. Geçtiğimiz günlerde Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2019’da başlanan sıtma aşısı pilot uygulama programı sonuçlarına göre sıtma aşısının yaygın kullanımına onay verdi. DSÖ yöneticisi Dr. Tedros Adhanım Ghebreyesus bu gelişmenin tarihi bir ilerleme olduğunu ifade etti. Sıtma, insanlık tarihini etkileyen en önemli hastalıklardan biri. Sivrisineklerle taşınan sıtma parazitlerinin (Plasmodium cinsindeki 5 tür insanları enfekte edebiliyor.) yol açtığı sıtma hastalığının Afrika’daki parazit türü (Plasmodium falciparum) ölümcül sonuçlara sebep oluyor. Her yıl Dünya üzerinde en çok insan ölümüne sebep olan etkenlerden biri olan sıtmaya karşı aşı geliştirme çalışmaları çok uzun yıllara dayanıyor.…

Crush sendromu – Neden enkaz altındakileri vatandaşlar çıkarmamalı?

/

Enkaz altında kalan insanları iyi niyetle hareket ederken ölüme sürükleyebiliriz. Nasıl mı? Crush sendromu, depremlerde travmanın (dış etkenlerin neden olduğu bölgesel yaralanma) doğrudan etkisinden sonra en sık ölüm nedeni olarak kayıtlara geçiyor. Bu sendrom, ezilme biçiminde yaralanma, uzun süreli sıkışma ve hareketsizlik sonucunda ortaya çıkar ve kasların aşırı ezilmesi, hızlı ve etkili bir tedavi uygulanmaması halinde kişiyi ölüme sürükleyebilir.  Crush sendromu İzmir depremi ile birlikte yeniden gündeme geldi. Zira, deprem olduktan kısa bir süre sonra bir grup vatandaş, depremzedelere yardım etmek için enkaz altında kalan canlıları profesyonel arama kurtarma ve sağlık ekipleri gelmeden önce kurtarmak istedi. Ancak bu “kurtarma” aslında…

İlk işitme cihazı “eller” gerçekten işe yarıyor mu?

/

İşitme cihazı olarak ilk başta ortaya sizce nasıl bir cihaz çıktı? Elektronik mi yoksa mekanik mi? Aslında ikisi de değil. İlk işitme cihazı ellerimizdi. Evet, insan ellerinden bahsediyoruz ve işitmek için insanlık ilk önce ellerinin yardımıyla duymaya çalıştı.  Günümüzün odyologları (işitme uzmanları), küçük kulak arkası elektronik işitme cihazı, kemiğe implante edilen işitme cihazı ve koklear implant gibi farklı işitme cihazlarını hastalarına uyguluyor. Bunlar, günümüzdeki işitme cihazları ancak elektrikle çalışan cihazların geliştirilmesinden önce ne tür işitme cihazları vardı? “Cupped hand / birleştirilmiş avuç (el)” olarak adlandırılan el hareketi (üstteki fotoğrafta temsil ediliyor), işitme cihazı olarak kullanılıyordu. Böylece ellerimiz duymamıza yardımcı olan…

Kulak çınlaması mobil uygulamayla geçer mi?

/

Kulak çınlaması mobil uygulamalar kullanılarak tedavi edilebilir mi? İngiltere’deki Nottingham Üniversitesinden bir araştırma ekibi, bu sorunun cevabını aradı. Üç farklı mobil mağazadaki uygulamaları inceleyen ekip, kullanıcılar ile yaptığı anketler sonucunda uygulamaların farklı değişkenler gösterdiğini öne sürdü ancak bulgular, uygulamaların yüzde 90’ından fazlasının düşük kalite performansı sergilediğini gösteriyor.  Deloitte firması tarafından desteklenen bir tüketici araştırmasına göre akıllı telefon kullanım oranları gün geçtikçe artıyor; her 10 yetişkinden 9’u mobil uygulamaları destekleyen bir akıllı telefon kullanıyor. Akıllı telefon sahiplerinin yüzde 95’i cihazlarını her gün kullanıyor. Akıllı telefonlar, çevrim içi arama, video izleme ve kaydetme, fotoğraf çekme, oyun oynama, banka bakiyelerini kontrol etme, sosyal…

Elektrikli diş fırçası mı normal diş fırçası mı daha çevreci?

//

Elektrikli diş fırçası ve normal diş fırçasını inceleyerek hangisinin daha sürdürülebilir yani çevreci olduğunu bulmaya çalışan araştırmacılar, plastik normal diş fırçasının öne çıktığını söylüyor. Çalışmayı yapan araştırmacılar plastik diş fırçasının ancak geri dönüştürüldüğünde diğerlerine göre daha çevreci olduğunun altını çiziyor. Bambu diş fırçaları ise göründüğü kadar çevreci değil çünkü bambu bitkisinin yok edilmesine yol açıyor.  Diş fırçanız elektrikli mi yoksa normal mi? Kullandığınız diş fırçasının çevreye etkisi üzerine hiç düşündünüz mü? Bir grup araştırmacı bu konunun üzerinde durarak bir çalışmaya imza attı. İrlanda’nın başkenti Dublin’de bulunan Trinity College ile University College London‘dan araştırmacılar işbirliği yaparak elektrikli diş fırçası, standart plastik…

COVID-19’dan Korunma Kılavuzu

//

COVID-19’dan korunma yolları nelerdir? Kulak Burun Boğaz (KBB) doktoru Prof. Dr. Müge Özcan, koronavirüsten korunmak için yapmamız gerekenleri listeledi.  Prof. Dr. Müge Özcan, COVID-19’dan Korunma Kılavuzu yayımladı. Prof. Dr. Özcan, kılavuzu, başta sağlık çalışanları için yazdığını açıklıyor ancak kılavuz sağlık çalışanları hariç herkes için de geçerli. Üç bölümden oluşan kılavuzun ilk bölümünde genel bilgilerden, ikinci bölümünde korunma yollarından ve üçüncü bölümünde ise püf noktalar yer alıyor. Prof. Dr. Müge Özcan, Twitter hesabı üzerinden COVID-19’dan Korunma Kılavuzu hakkında paylaşım yaptı. Paylaşımında Prof. Dr. Özcan, “Sevgili sağlık çalışanları, değerli meslektaşlarım, söz verdiğim gibi ‘Sağlık çalışanları için covidden korunma kılavuzu’nu hazırladım. Sağlık çalışanı…