Haber- Sayfa 4

Bilim dünyasında neler oluyor? Hangi araştırmalar gündemde? Yeni bilimsel gelişmeler neler? Dünya'da ve Türkiye'de bilim alanında neler yaşanıyor? Bilimma Haber başlığı altında bunları okuyabilirsiniz.

/

Hava kirliliği COVID-19 ölümlerini artırıyor mu?

COVID-19 ölümleri hava kirliliği ile artıyor olabilir. Yeni bir bilimsel çalışma, koronavirüs ile enfekte olan bir hasta, kirli havaya maruz kalırsa ölüm riski yüzde 9 artabilir diyor.   Yeni bir araştırma, Amerika Birleşik Devletleri’nde COVID-19 kaynaklı ölümleri artıran yeni bir etmene işaret ediyor;…

Dilhan Eryurt: Türkiye’den Apollo Görevine Bir Kadın Astronom!

////

Dilhan Eryurt, Google Doodle’da insalığın Ay’a ayak basışının 51. yılında anılıyor. Türkiye’den NASA’ya giden ilk araştırmacı ve ilk kadın araştırmacı olan Dilhan Eryurt’un Güneş çalışmaları, Ay görevinde önemli katkılar sağlamıştı. Geçtiğimiz yıl insanların Ay’a ayak basışının 50. yılı kutlandı. 20 Temmuz 1969’da Neil Armstrong Ay’da ilk adımlarını atarken, bu başarının ardında mühendislerden astronomlara yüzlerce insanın çalışması vardı. Bunların arasında Dilhan Eryurt’un çalışmaları en önemli olanlardan biriydi. Dilhan Eryurt ve Ay’a gidiş NASA‘da çalıştığı dönemde tek kadın araştırmacı olan Dilhan Eryurt, yaptığı çalışmalarla Ay‘a gidilmesinde büyük katkılar sağlamıştır. Dilhan Eryurt, çalışmalarını yıldızların modellenmesi ve Güneş’in evrimi konularında yoğunlaştırmış ve Güneş Modeli’nin…

Coronavirüs sivrisinekten bulaşır mı?

//

Koronavirüsün sivrisineklerle bulaşıp bulaşmayacağı uzun süredir bilinmeyen bir konuydu. Son yapılan çalışmalar bu koronavirüsün sivrisinekten bulaşıp bulaşmadığını aydınlattı. Sivrisinekler insanlardan ve diğer canlılardan kan emen böcekler. Bu sırada sıtma gibi çeşitli hastalıkların etkenlerini taşıyabiliyorlar. Sivrisineklerin bu şekilde koronavirüsü taşıyıp taşınmadığı konuda ise Dünya Sağlık Örgütü, böyle bir taşınıma rastlamadığını açıklamıştı. Ancak taşınıp taşınamayacağı konusunda net bilgiler vermemişti. Kansas State Üniversitesi araştırmacıları Yan-JangS Huang ve araştırmacılar sivrisineklerin koronavirüsü (Sars-CoV-2) taşımadığını gösterdiler. Sivrisinekler koronavirüsü taşır mı? Geçtiğimiz gün Scientific Reports’ta yayınlanan çalışmaya göre sivrisinekler koronavirüsleri taşımıyor. Bu çalışmada Aedes argypti, A. albopictus ve Culex quinquefasciatus türü sivrisinekler kullanıldı. Bu sivrisinekler başka virüsleri…

Koronavirüs Türkiye’ye nereden ne zaman geldi?

//////

Koronavirüs Türkiye’ye nereden geldi? Koronavirüs Türkiye’ye tek bir kaynaktan mı girdi yoksa çeşitli ülkelerden çeşitli zamanlarda mı girdi? Bu soruların cevaplarını hasta olan çeşitli kişilerdeki virüslerin genomları dizilenerek bulmak mümkün. Dünya’da pek çok araştırma grubu virüsün nasıl yayıldığını bu şekilde takip ediyor. Türkiye’de bu çalışmayı yapan grup ise Ogün Adebali ve ekibi. Ogün Adebali’yle koronavirüsün nereden geldiğini, ne zaman geldiğini, genel olarak virüs genom çalışmalarını konuştuk. Türkiye’deki virüsler nereden ne zaman geldi? Ogün Adebali ve ekibi geçtiğimiz ay Türkiye’deki SARS-CoV-2 genomlarını inceledikleri ve Türkiye’deki virüslerin nerelerden geldiğini açıkladıkları çalışmayı Turkish Journal of Biology’de yayınladılar. Bu çalışmada Dünya’nın çeşitli yerlerinden 15, 277…

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2

//

Biyolojik Cinsiyet Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Önceki yazıda temel olarak canlılığın ortaya çıkması ve çoğalma/üreme strajeilerinin gelişmesinden bahsetmiştik. Bu yazıda dişi ve erkek eşeylerinin oluşumundan bahsedeceğim. Önceki yazı: Biyolojik Cinsiyetin Tarihi-1 Üreme ve değiş tokuş ekonomisi Eee peki bunların cinsiyetin tarihiyle ilgisi nedir? Aslında her bir parça bütüne yaklaşmak için gerekli. Cinsiyetlerin kökeni de bu parçalardan biri ve üremeden bağımsız bir süreç değil. Kavramları kolay anlamak için basit tanımlarını bu noktaya kadar hatırladık. Dünya’da ilk hücrelerin ortaya çıktığı dönemlere geri gidelim. Ortamda salınan bakteriler var. Üreme şekilleri ikiye bölünmek üzerine. İkiye bölünen bir bakteri,…

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 1

//

Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Bu yazıda çok temel bir şekilde biyolojik cinsiyetlerin evriminden bahsedeceğim. Aslında yazı akışı bu süreci düşündürmek üzerine olacak. İki parçadan oluşan yazıda bu birinci yazı geniş bir giriş sağlayacak ve ikinci yazıdaki tartışmaların temelini oluşturacak. Önce gelin okul yıllarına dönelim. Ders fen bilgisi, konular “Hücrelerin bölünmesi”, “Dünya’nın oluşumu ve canlılık” ve “Evrim”. Bu konulara hızlıca göz atmak, daha sonra cinsiyetleri incelerken işimizi kolaylaştıracak. Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2 Her şey gaz ve toz bulutuydu Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Güneş’in etrafında dönen Dünya şekillenmeye başladı. Sıcaklığı azaldı, yüzeyler oluştu, atmosfer…

Covid-19 nasıl modellendi?

///

COVID-19 pandemisi son birkaç aydır sayıları ve grafikleri çok daha fazla gündelik hayatımızın bir parçası haline getirdi. Bununla birlikte, pandeminin yarattığı belirsizlikle modellemelerin önemi daha fazla fark edilir oldu. Bu yazıda Burcu Tepekule’yle birlikte pandemide grafikler ve COVID-19’un nasıl modellendiğini yazdık. İlk olarak kısa bir girişle modellemenin ne olduğunu hatırlatacak başlıklara yer verdik. Daha sonra ise modellemenin detaylarını ve ilgililerin de yapabileceği şekilde kodları da paylaşarak nasıl yapıldığını anlattık. Koronavirüs Grafikleri Herşey aralık ayının sonunda başladı. Şubatın ilk haftalarında Dünya Sağlık Örgütü’nün sakin açıklamalarıyla Çin’den uzaktaki ülkeler rahatladı. Sonra birden virüsün insandan insana bulaştığı fark edildi. Çin’de her geçen gün…