Haber- Sayfa 3

Bilim dünyasında neler oluyor? Hangi araştırmalar gündemde? Yeni bilimsel gelişmeler neler? Dünya'da ve Türkiye'de bilim alanında neler yaşanıyor? Bilimma Haber başlığı altında bunları okuyabilirsiniz.

//

Plastiğin Yolculuğu Belgeseli ve Clubhouse Etkinliği

Plastiğin Yolculuğu belgesel oldu. Doğu Eroğlu, Medyascope için plastiğin üretiminden geri dönüşümüne, doğadaki kalıntılarından iklim krizi ile olan ilişkisine çok boyutlu bir şekilde ele aldığı “plastik” konusunu derinlemesine bu belgeselde işliyor. Plastiğin Türkiye’deki Halleri ve İklim Krizi Doğu Eroğlu’nun Medyascope için hazırladığı…

Ekolojik “büyük veri” Kuzey Kutup Bölgesi’ndeki iklim krizi etkilerini gösterdi

/

İklim krizi etkilerini tüm hızıyla gösteriyor. Kuzey Kutup Bölgesi’nde yaşayan hayvanların takibiyle elde edilen veriler, iklim değişiminin etkisiyle kaya kartallarının daha erken göç etmeye başladığını ve ren geyiklerinin daha erken doğum yaptığını gösteriyor.   Kuzey Kutup Bölgesi’nde (Arktik) elde edilen veriler, karibudan (ren geyiği) kartallara ve balıklara kadar tüm Arktik canlılarının iklim krizi sebebiyle farklı davrandığını ortaya koyuyor. Son 29 yılda gerçekleştirilen 200’den fazla çalışmanın analizini yapan araştırmacılar, 6 Kasım’da Science dergisinde yayımladıkları çalışmada tüm Arktik canlıların krizden etkilendiğini belirtiyor. Makalenin yazarlarından Ohio Eyalet Üniversitesinden inşaat, çevre ve jeodezik mühendisliği profesörü Dr. Gil Bohrer, “Baktığınız her yerde değişiklikler var, her şey…

SARS-CoV-2’de vizon mutasyonu ne anlama geliyor?

/

Vizon mutasyonu COVID-19 hastalığının etkeni SARS-CoV-2’de ne gibi farklılıklar gösteriyor? İnsanlardan, Danimarka’da bir çiftlikte kürk yapımı için yetiştirilen vizonlara koronavirüs geçti ve ardından vizonlarda virüs mutasyona uğrayarak tekrar insanları enfekte etti. Yeni mutasyonun antikorlara daha duyarlı olduğu ve üzerinde çalışılan aşıların bu mutasyona karşı etki etmeyeceği ileri sürülüyor.  COVID-19’a neden olan virüs SARS-CoV-2, ilk olarak Aralık 2019’da insanlarda tanımlandı. 13 Kasım itibariyle, virüs yaklaşık 50 milyon insanı enfekte etti ve dünya çapında 1,2 milyondan fazla ölüme neden oldu. Virüsün yarasalarla ilişkisi olduğu düşünülmesine rağmen, SARS-CoV-2’nin virüs kaynağı ve ara konak(lar)ı henüz tanımlanamadı. Bulgular, virüsün ağırlıklı olarak insanlar arasında solunum damlacıkları…

Soyu tehlikede olduğu için izlenen Yakalı toy Türkiye’de avcılar tarafından vuruldu

/

Kuş gözlemcisi ve yaban hayatı uzmanı Emin Yoğurtçuoğlu, Twitter’da yaptığı bir paylaşım ile avcılara sitem etti. Yoğurtçuoğlu, geçtiğimiz ay Türkiye’ye gelen Yakalı toy türü kuşun Yozgat ili sınırlarında avcılar tarafından vurularak öldürüldüğünü söyledi. Yakalı toy, soyu tehlike altında olduğu için takip ediliyor ve üremesi için çaba harcanıyordu.  Kuş gözlemcisi ve yaban hayatı uzmanı Emin Yoğurtçuoğlu, Twitter’da, “Bizim 10 gün boyunca toparlaması için uğraştığımız Yakalı Toy, Türkiye’den çıkamadan vurularak öldürülmüş. Cesedini Yozgat kırsalında bulduk. Üzerinde az miktarda saçma ve kanadında kan izleri var… Üzgünüm. Doğu Karadeniz seyahatini yarıda kesip kuşun cesedini almaya gittik…” dedi. Emin Yoğurtçuoğlu’nun tweeti; Bizim 10 gün boyunca…

Metrodora Global Lider Ödülü Hacettepe’den Prof. Dr. Lale Tokgözoğlu’na verildi

/

Metrodora Bilim ve Sağlıkta Global Lider Ödülü’ne, Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Lale Tokgözoğlu layık görüldü. Bu yıl ilk kez verilen ödül, bilim ve sağlık alanında çalışan kadınlara örnek olması için kadın araştırmacılara veriliyor.  Hacettepe Üniversitesinin basın açıklamasına göre, Uluslararası Bilim ve Sağlıkta Global Lider Ödülü‘nün ilki Hacettepe Üniversitesinden Prof. Dr. Lale Tokgözoğlu‘na verildi. Birleşmiş Milletler’in (BM) 2020’yi cinsiyet eşitliğini ilerletmek için çok önemli bir yıl olarak işaret etmesi üzerine, bilim ve sağlık alanına yaptıkları uluslararası katkıyla önemli fark yaratan kadın liderlerin, diğer kadınlara mentör ve örnek olmaları için bir program geliştirildi. Bu doğrultuda verilen “Uluslararası Metrodora Ödülleri“nin ilki…

Paleontolog Mary Anning’in hayatı film oldu: Ammonite

Paleontolog Mary Anning’in hayatı Ammonite ismiyle film oldu. Filmde, 1840’lı yıllarda kendini yetiştirmiş olan paleontolog Mary Anning’in İngiltere’nin bir kıyı kasabasındaki zorlu yaşamı anlatılıyor. Film, 2020 Cannes, Telluride ve Toronto Film Festivalleri’ne seçildi.  Francis Lee’den “fosil avcısı” olarak adlandırılan paleontolog Mary Anning hakkında yeni bir film; Ammonite. Saha çalışmalarının 19. yüzyılda filizlendiği paleontoloji bilimi için önemli bir film olarak dikkat çekiyor. 1840’larda, kendini yetiştirmiş olan paleontolog Mary Anning, İngiltere’nin Lyme Regis kıyı kasabasında tek başına çalışıyor. Anning, kendi ve hasta annesinin geçimini sağlamak için zengin turistlere satmak üzere fosillerin peşine düşüyor. Böyle bir turist olan Roderick Murchison, bir Avrupa turunun…

Betül Kaçar’ın lider olduğu proje NASA Astrobiyoloji Araştırma Merkezi’ne seçildi

/

NASA Astrobiyoloji Programı tarafından Dr. Betül Kaçar’ın ekibinin de olduğu toplamda sekiz astrobiyoloji laboratuvarı desteklenecek. NASA, 9 Kasım 2020 günü bir duyuru yaparak, Disiplinlerarası Astrobiyoloji Araştırma Konsorsiyumu’na seçilen araştırma ekiplerini ve çalışma alanlarını açıkladı. NASA için Dr. Betül Kaçar ve ekibi, ilk 2 milyar yılın biyolojisini araştıracak ve yaşamın neden nitrojen kullandığını bulmaya çalışacak.  NASA Astrobiyoloji Programı, Disiplinlerarası Astrobiyoloji Araştırmaları Konsorsiyumu (ICAR) için sekiz yeni ekip seçtiğini açıkladı. Arizona Üniversitesinde astrobiyoloji çalışmalarını sürdüren Profesör Dr. Betül Kaçar’ın ekibi de NASA Astrobiyoloji Programı’na seçildi. Bu ekiplerin araştırma alanları, kozmik kökenlerden gezegensel sistem oluşumuna, yaşamın kökenlerine ve evrimine ve Dünya’nın ötesinde yaşam arayışına…

Pfizer ve BioNTech’in geliştirdiği COVID-19 aşısı 3. faz aşaması ilk değerlendirmede başarılı oldu

/

COVID-19 aşısı BNT162’nin üçüncü faz aşaması ilk değerlendirmeden başarıyla geçtiği duyuruldu. İlaç şirketi Pfizer ve biyoteknoloji şirketi BioNTech ortaklığında geliştirilen ve denekler üzerinde test edilen koronavirüs aşısının yüzde 90 oranında etkili olduğu açıklandı.  Pfizer ve BioNTech tarafından geliştirilen COVID-19 aşısı BNT162, 6 ülkede 43 bin 500 kişi üzerinde denendi. Aşı çalışmasının denekleri arasında Türkiye’den de birçok katılımcı vardı. Denekler üzerindeki testlerde aşının herhangi bir güvenlik sorunu ortaya çıkmadı ve aşı, koronavirüse karşı en az yüzde 90 oranda başarılı oldu. Ortaklar, aşıyı “bilim ve insanlık için büyük bir gün” sözleriyle duyurdu.  Şirketler, Kasım ayının sonunda acil kullanım onayı için başvuruda bulunacak.…

TÜBA “COVID-19 Küresel Salgınla Mücadele Özel Ödülü” verecek

/

TÜBA COVID-19 Küresel Salgınla Mücadele Özel Ödülü için başvurular açıldı. İlk kez verilecek olan ödüle, küresel pandemiye yol açan COVID-19 hastalığına karşı aşı ve ilaç geliştirme çalışmalarında yer alan ya da hastalığın teşhis ve tedavisinde görev alan araştırmacılar başvurabilecek.  Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Konseyi, COVID-19 hakkında ulusal çaplı hastalıkla mücadele ile teşhisten tedaviye tüm aşamalara yönelik özgün yöntem ve ürün geliştiren araştırmacıların başvurabileceği bir ödül programı oluşturulmasına karar verdi. Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 küresel salgını ile ilgili üstün nitelikli bilimsel çalışmalarıyla öne çıkan bilim insanlarını araştırmaları için teşvik etmek, desteklemek ve onurlandırmak üzere düzenlenen programın adı “TÜBA COVID-19…

Sıtma paraziti Plasmodium’un gen ifadesini değiştirerek nasıl dormant hale geçtiği bulundu

//

Sıtma paraziti Plasmodium falciparum kurak mevsimlerde insan konakta hareketsiz kalarak saklanıyor. Birleşik Krallık’taki Exeter ve Almanya’daki Heidelberg üniversitelerinden araştırmacılar, sıtma parazitinin uygun olmayan koşullarda bile hayatta kalma stratejisini araştırdı. Ekip, parazitin gen ifadesini değiştirerek dormant yani uyku haline geçtiğini buldu.  Yeni araştırmalar, sıtmaya neden olan Plasmodium falciparum parazitinin, insan kan akışında tespit edilmeden hayatta kalmak için gen ifadesini değiştirebileceğini gösterdi. Aralarında Exeter Üniversitesinden Dr. Mario Recker‘ın da bulunduğu uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekip, Plasmodium falciparum adlı parazitin olumsuz koşullar altında nasıl görünüşte dormant (uykuda) olabileceğini inceledi. Çalışma, sıtmanın baş göstermesinden önce yağmur mevsiminde sivrisinek popülasyonları yeniden ortaya çıktığında, parazitin gözlenebilir semptomlar…

Mars toprağında bitki yetişir mi? Zor ama imkansız değil

/

Mars toprağında bitki yetiştirmek için bilim insanları çalışıyor. Georgia Üniversitesinden jeologlar, Mars toprağında bitkilerin büyüyüp büyüyemeyeceğini görmek için toprak koşullarını simüle etti. Araştırmacılar, yapay toprağın dokularının kabuklu ve kurumuş olduğunu ve Mars toprağının bilim insanlarını daha da zorlayacağını söyledi.  İnsanlığın bir sonraki adımı Mars’ta olabilir ancak bu görevler başlamadan önce, bilim insanlarının Kızıl Gezegen’de mahsul yetiştirmeyi öğrenmek de dahil olmak üzere çok sayıda çığır açan ilerlemeyi gerçekleştirmesi gerekiyor. Pratikte, astronotlar uzaya sürekli olarak humus taşıyamaz. Dolayısıyla, jeologlar halihazırda Mars yüzeyinde bulunan materyalleri en iyi nasıl kullanabileceklerini araştırıyor. Georgia Üniversitesi araştırmacıları bunu yapmak için, Mars’ta bulunan materyalleri taklit eden yapay toprak…