Haber- Sayfa 104

Bilim dünyasında neler oluyor? Hangi araştırmalar gündemde? Yeni bilimsel gelişmeler neler? Dünya'da ve Türkiye'de bilim alanında neler yaşanıyor? Bilimma Haber başlığı altında bunları okuyabilirsiniz.

2022 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü Kazananı Svante Pääbo!

2022 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp ödülünü “soyu tükenmiş homininlerin genomları ve insan evrimi hakkındaki keşifleri nedeniyle”  biyolog Svante Pääbo kazandı. İnsan evrimi ve antik DNA çalışmaları yürüten Svante Pääbo ve ekibinin yürüttüğü çalışmalar sayesinde 40 bin yıl öncesine ait kemik kalıntılarından…

Kanser Tanısında Spesifiklik Artıyor

/

Kanser nedir ve nasıl gelişir? Bu soruların detaylı yanıtları kanserin daha hızlı teşhis ve tedavisi için kritik bir önem taşımakta. Son çalışmalarla San Diego Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, vücuttaki kanserli dokuyu bulmak için yeni bir algoritma geliştirdiler. Hastalıklı hücrelerden alınan örneklerin kimyasal olarak etiketlenmesi ve bu etiketlerin kanda takip edilmesiyle daha hızlı teşhis ve tanınında önü açılacak. Kandan yapılacak analizlerle kanserli dokunun bulunması ve teşhisi pek çok hasta ve hasta yakını için yeni bir umut olarak görülüyor. Kanser Nedir? Malign Tümör, Benign Tümör Nedir? Kanser (kitlesel neoplazi) dokusu olan tümör, otonomi kazandığı için amaçsızca üreyebildiği gibi normal dokulardaki gibi bir sınır olmadığı için…

Pi sayısı ve Pi Gününde neler yapıldı?

//

Nedir Bu Pi Sayısı Yunan alfabesinin 16. harfi olan Pi sayısı (π), bilinen en yaygın matematiksel sabiti temsil etmesi için kullanılır. Pi, çemberin çapına bölünmesiyle elde edilen sayıdır. Bu sayı (π =3,14) ile ifade edilir. Daire ne kadar büyük veya küçük olursa olsun, pi her zaman aynı sayıdır. Pi’nin Tarihi Pi, yaklaşık 4.000 yıldır bilinmektedir. Arkeolojik kazı çalışmalarında M.Ö. 1900-1680 yılları arasında Babil yerleşimlerinde bulunan tablet de pi sayısı 3.125 olarak hesaplandığı ortaya çıkarılmıştır (25/8  = 3.125). Eski Mısırlılar da pi sayısı ile pek çok hesap yapmıştır.Mısırlılar ise 3.1605 değerini veren bir formülle Pi’ye erişmişlerdir ve bu sayı ile daire alanı hesaplamışlardır.…

Kolon Kanseri ve Rektum Kanseri Gençlerde Yükselişte

//

Kolon kanseri, rektum kanseri ve kolorektal kanserlerin son yapılan çalışmalarla daha fazla insanda görüldüğü bulundu. Yıllarca kolorektal kanser oranları düşüktü ancak yeni bir raporda 50 yaşın altındaki Amerikalı erişkinlerde yeni bir artış başladı. ABD’de kolorektal kanser insidans oranları 2000 ve 2013 yılları arasında 50 yaş ve üstü kişilerde (erkek ve kadınlarda) azalmasına rağmen genç yetişkinlerde (hala düşük olsa da) kolorektal kanser insidans oranı artıyor. Kolon Kanseri, Rektum Kanseri ve Kolorektal Kanser Kolon kanseri, rektum kanseri bağırsak kanserlerinden olup kolorektal kanser olarak da isimlendirilirler. Kalın bağırsak, ‘Kolon’ ve ’Rektum’ olarak adlandırılan iki kısımdan oluşur. Kolon, ince bağırsağa kadar olan kısım yani kalın bağırsağın…

Türkiye’nin İlk Kadın Tıp Doktorları kimlerdi?

Türkiye’nin ilk kadın doktorları kimlerdi? Hangi yollardan geçtiler, nasıl doktor oldular? Kadınların eğitim alması ve doktor olmaları eski dönemlerde çok zordu. Kadın ve erkekler arasında çok ciddi bir ayırımcılık vardı ve kadınların pek çok mesleği yapması engellenmekteydi. Osmanlı döneminde 1898 yılında alınan karar ile kadınların hekim olamayacağı ve hekimlik yapamayacağı kararı verildi. Bu durum Türk Kadın hekimlerin yetişmesine vurulmuş bir darbeydi. Ancak kendisini tıbba adayan saygın kadın hekimlerimiz tıp eğitimlerini aldılar ve pek çok bilimsel çalışma ile Türkiye Tıp Tarihinde yerlerini aldılar. Türkiye’de Tıp eğitimi almak için mücadele veren ve bilimsel çalışmaları ile parlayan kadın hekimlerimiz anısına bu yazımızı sizlerle…

Elektronik Sigara masum mu? Zararlı mı?

Elektronik sigara sağlık için zararlı mı? Pek çok elektronik sigara kullanıcısı bu soruyu soruyor. Sigaranın çok zararlı olduğu için pek çok insanın sigarayı bıraktı. Ancak nikotin bağımlılığı ya da el alışkanlığından kurtulamayan insanlar e-sigara ile bunlara çözüm arıyor. Elektronik sigara, tütün içermeyen ancak nikotin içerebilen buhar üreten makinelere verilen genel bir isim. Elektrik akımıyla buhar üretme prensibine dayanan bu üründe ise çeşitli likit karşımlar buhar üretimi için kullanılıyor. Yeni yapılan çalışmalar, elektronik sigaranın da zararlı olabileceğini gösteriyor. Özellikle sigara bağımlılarının sigaradaki diğer zehirli maddelerle muhattap olmadan nikotin bağımlılığını azaltabilmelerini ve kontrol edebilmelerini sağlayan e-sigara, aslında sanıldığı kadar masum olmayabilir. E-sigarada…

Asbest kanser mi yapıyor? Ankara’da asbest iddiaları var!

Kimileri asbest kelimesini ilk kez duymakta kimileri ise çok eskiden beri aşina. Özellikle iş sağlığı ve güvenliği gibi konularla ilgilenenler, sağlık profesyonelleri ve yapı ile ilgili işlerde çalışanlar bu isme aşina. Yenilerdeyse Ankara Havagazı Fabrikası‘nın yıkımı haberiyle gündeme geldi. Asbest kısaca doğal bir silikat mineralidir. Silikat mineralleri temel olarak silisyum ve oksijen elementlerinden oluşan silisyum-oksijen tetrahedral ([SiO4]4−) yapısında olan ve yeryüzünde en yaygın bulunan minerallerdir. Örneğin kuvars ve kilde birer silikat mineralidir. Asbestin ısıyı iletmemekte ve ayrıca sürtünme ve asit gibi aşındırıcılara karşıda dayanıklı olması insanların dikkatini çekmiştir. Finler 4000 yıl önce çanak yapımında kullanırken, 3000 yıl önce Çinliler ise…

Işık Hızında Çalışan Optik Bilgisayar

/

Neredeyse kullandığınız her bilgisayar ve her elektronik cihaz benzer yapıdadır. Bunu okumak için kullandığınız cep telefonundan, masanızın arkasındaki toza dönüşen hesap makinesine kadar ne kadar elektronik cihaz var ise aynı temel teknolojiyi kullanıyor. Bu teknoloji: elektronları kullanarak birbirleriyle iletişim kuran çok küçük transistör içeren devreler. Bilgisayarlar 1950 yıllarında oda kadarken günümüzde cebimize girecek kadar küçüldü. Ancak bilgisayarlar daha küçük daha karmaşık hale geldikçe bir sınıra yaklaştı. Geleneksel bilgisayarların güçlü olabilmesinin fiziksel bir sırını var. İşte bu nedenle bilim adamları, gelecekteki bilgisayarlar için tamamen yeni teknolojilere yöneliyor. Bilgisayar ve Işık Hızında Hesaplama Nörona benzer yapılar bilgisayarları daha çok beyin gibi çalışmasını…

Arılar arasındaki ödüllü golf maçı

//

Arılar bal yapmakta ki başarılarını sporda da kanıtladılar. Science’da yayınlanan yeni araştırma golf oynamayı öğrenen arılar ne kadar akıllı olduklarını gösterdiler. Daha önceki çalışmaların birçoğu arıların genelde doğal avcılık davranışlarına benzer aktiviteler gösterdiklerini ortaya çıkarılmıştı. Örneğin, arılar şekerli çözeltiyi içeren suni çiçeğe ulaşmak için ip çekmeyi öğrenmişlerdi. Sadece öğrenmekle kalmayıp bunu birbirlerine de öğrettikleri görülmüştü. Arılar nektara ulaşmak için bazen çiçek parçalarını çekmek zorunda kalırlar bu yüzden onlara ip çekme hareketi çok yabancı değildir. Bu çalışmada ise Queen Mary University’den Olli Loukola ve ekibi tarafından arılara bir topu deliğe sokma davranışı öğretildi. Çalışmada farklı öğrenme yöntemleri uygulandı ve karşılaştırıldı. Topu deliğe…

Yanardağ Etna, Sicilya’da Korku saçıyor!

//

Etna, Sicilya’da bulunan Avrupa’daki en büyük ve aktif yanardağ. Aylar sonra tekrar lav ve kül püskürtmeye başlayan Etna yanardağı, İtalya’nın tatil için tercih edilen Sicilya Adasında önlemler alınmasına sebep oldu. Devasa lav püskürmeleri ve akıntıları Sicilya’dan gözlemlenebilecek kadar fazla ve ürkütücü olması dikkat çekti. Patlama ile ilgili olarak bölgede Turuncu alarm verildi. Yetkililer hava alanını şu anda kapatmaya gerek görmezken durumu takip halinde olduklarının da altını çizdiler. AccuWeather Meteoroloğu Tyler Roys ise önümüzdeki günlerde küllerin kuzey doğu yönünde dağılabileceğini belirtiyorlar. Etkinlenmesi tahmin edilen bölgeler arasında Trakya’da bulunmakta. Bu bölgelerde hava kalitesinin düşebileceğini belirten uzmanlar, patlama süresinin uzunluğuna görede etkinin devam…

Peynir ve hakkında bilmediklerimiz!

///

Peynir Nasıl Yapılır? Peynir nasıl yapılır sorusunun temel cevabında süt, asit ve biraz kimya vardır. Süt proteinlerinin katı bir formda bir araya gelmesi ile oluşur. Bu proteinlerin bir araya gelmesi sırasında asidik ortam önemli bir rol oynar. İçine asit eklenmiş sütün ısıtılmasıyla proteinler denature olur aynı zamanda ortamın pH’ı düşer ve miseller bir araya gelmeye başlarlar. Sıvı kısımdan ayrılan topakları süzerek aldığımız zaman peyniri elde etmiş oluruz. Mesela evde çökelek yapmak isterseniz, süte 3-4 yemek kaşığı sirke ya da limon eklersiniz ve kısık ateşte karıştırmaya başlarsınız. Kaynadıktan sonra “sütün kesilmesi” dediğimiz ama aslında süt proteinlerinin bir araya gelerek topak oluşturduğu…