Haber- Sayfa 102

Bilim dünyasında neler oluyor? Hangi araştırmalar gündemde? Yeni bilimsel gelişmeler neler? Dünya'da ve Türkiye'de bilim alanında neler yaşanıyor? Bilimma Haber başlığı altında bunları okuyabilirsiniz.

H2-Oh! Suyun İki Sıvı Hâl Durumu

/

Sıvı hâl ve suyla ilgili bildiğinizi düşündüğünüz hey şeyi unutun..! Su, Dünya üzerindeki en temel moleküllerden biridir. Temel olarak bir sıvı hal durumunda bulunduğunu düşündüğümüz suyun aslında öyle olmayabileceği ortaya çıkarıldı. Bilim insanları, maddenin gerçekte ne denli tuhaf olabileceğini daha henüz kavramaya başlıyorlar. Bahsedeceğimiz olay şu ki: Araştırmacılar, suyun yapı ve yoğunluk bakımından büyük farklılıklar gösteren bir sıvı fazında değil, “iki farklı” sıvı fazda var olduğunu keşfettiler.  Dünyanın en basit elementi olan Hidrojen’de(H) yeni özelliklerin ortaya çıkmasına benzer olarak, şimdi bilim insanları suyun yapısının ne kadar karmaşık olduğunu keşfediyor. İki Sıvı Hâl Dünyadaki en temel moleküllerden biri olduğu kabul edilen…

Organoid ; İnsanlığa yeni soluk

/

Organoid nedir? Organoidler , organa benzeyen ve onun gibi faaliyet gösteren çoklu hücre türlerini içeren üç boyutlu yapılardır. Bu çalışmada, organoidlerin insan kök hücrelerinden üretildiği ve akciğerin bir bütün olarak tüm özelliklerini taklit edebildiği belirtildi. Organoid nasıl çalışır? Yeni akciğer ‘organoidleri’, Columbia University Medical Center (CUMC) araştırmacıları tarafından, insan pluripotent kök hücrelerinden üretildi. Organoid, akciğerin görevlerini taklit ederek gerçekleştiriliyor ve 3-D yapıya sahip mini akciğerler olarak üretiliyor. Bilim insanları, laboratuvar ortamında ürettikleri bu organoidleri, insan akciğer rahatsızlıklarının modelleri için kullandı ve önemli veriler elde etti. Akciğer organoid yapılarının bu kullanımının, birçok akciğer hastalıklarının teşhisi ve tedavisinde ciddi fayda sağlayabileceği ön…

Canlı Bakteri DNA’sına GIF Kodlama: Biyolojik Bellek

Biyolojik bellek mümkün mü? DNA, veri arşivlemek için mükemmel bir ortamdır. Bilim insanları, bunu eğlenceli hale getirerek DNA’ya hareketli görseller yüklemek istediler.  CRISPR-Cas9 mikrobiyal bağışıklık sistemi, istila edilen virüslerin nükleotit içeriklerini Cas1, Cas2 birleştirici enzimlerini kullanarak, bu virüsleri daha sonra da tanıyabilmek için depolar. Bu sistem genoma herhangi bir bilginin yazılabilmesi açısından büyük potansiyele sahiptir. Yapılan çalışmalardan birinde ilk kez bir canlı bakteri DNA’sına hareketli görseller, sentezlenmiş oligonükleotitler kullanılarak yüklendi ve sonuçlar oldukça başarılıydı. Yüklenen hareketli görsel, biyolojik hard diskin sınırlarını test eden bir deney ile canlı bakteri hücrelerinin DNA‘larına kodlandı. Bilim insanları daha önce DNA’ya filmler de dahil olmak…

Solvay Konferansı 19-21 Ekim’de

/

Solvay Konferansı Nobel ödüllü Hendrik A. Lorentz’in başkanlığında ilk 1911 yılında Solvay Kimya şirketinin sahibi Ernest Solvay’ın desteği ile başladıktan sonra günümüze kadar devam ediyor. Hala Solvay Şirketi’nin destekçileri arasında olduğu Konferans bu yıl Ekim ayında gerçekleşecek.   Solvay Konferansı özelikle beşinci konferansın fotoğrafı ile çok popülerleşmiş bir bilimsel toplantı. Genel olarak fizikçi ve kimyacıları bir araya getiren bu akademik toplantılar her üç yıl içinde düzenli bir döngüyle gerçekleşiyor. İlk yıl fizik bir yıl ara ve sonraki yıl kimya şeklinde gerçekleşmekte. Her konferans için bir konferans başkanı belirleniyor. Bunun yanı sıra her konferansın yine kendine özgü konuları önceden belirlenmiş oluyor.…

Köpekbalığı : Hayır Hepsi Isırmıyor!

///

Köpekbalığı denildiğinde çoğunluğun aklına Jaws filminden kalma sahneler, testere gibi kesin dişler ve ölüm makinesi gibi devler geliyor. Zaten türkçe isimleri olan “Köpekbalığı” ismininde kaynağı “ısırma” davranışları. Ancak böyle isimlendirilmelerinin aksine tüm köpek balıkları aynı davranışları sergilemiyor. Genel olarak köpekbalıkları bir kaç farklı beslenme davranışına sahipler. Bir grup köpekbalığı türü yırtıcı ve isimlerinin hakkını veriyor. ikinci grup deniz diplerinden besleniyor. Üçüncü ve son grup ise, sudaki planktonları süzerek besleniyor. Bu yazıda planktonları süzerek beslenen bu ilginç ve nadir görülen köpekbalıklarını anlatacağız. Köpekbalığı : Kemiksiz 420 milyon yıllık geçmiş! Köpekbalıkları günümüzden yaklaşık olarak 420 milyon yıl önce dünya üzerinde yaşamaya başladılar. 17…

Robotel : Türkiye’nin “Yardım Eli” Hareketi

/

Robotel : 3D yazıcılarla hazırlanan kişiye özel, eğlenceli ve heyecan verici protezlere merhaba deyin! Robotel Ankara Grubuyla Bilimma olarak gerçekleştirdiğimiz röportajda projenin hikayesini ve günümüzdeki uygulamalarını ele aldık. Projenin Ankara sorumluları Melis DURSUN ve Pınar AKSOY ile yaptığımız röportajı aşağıda okuyabilirsiniz. Ayrıca siz de bu projeye katılabilir ve pek çok çocuğun mutlu olmasını sağlayabilirsiniz. Robotel nedir? “Enabling The Future” adlı uluslararası bir hareketten yola çıkılarak oluşturulan, yakın zamana kadar bir sosyal sorumluluk projesi olan ancak dört bir yandan katılım ve destekle bir vakıf haline gelen yardım elidir. Hikayesi ilginç olan bu proje, Afrikalı bir marangozun 4 parmağını kaybetmesi sonucu mekanik…

Belgesel mi dediniz : Geleneksel Bitki Bilgeliği

//

Balıkesir Erdek’te Kapıdağı yarımadasında geçtiğimiz sonbahardan beri bir belgesel çekiliyor. İnsan ve bitkiler arasındaki ilişkiyi farklı yönleriyle ele alan bu belgeselin çekimleri bu bahar aylarında da devam etmekte. Önümüzdeki Eylül ayında projenin tamamlanması hedefleniyor. Soner’le Faydalı Bitki Toplayın Belgeselin sunucusu Soner Oruç, Orta Doğu Teknik Üniversitesinden mezun olmuş bir biyolog olarak, bitkilerin hikayelerini yöre halkından dinliyor ve belgeselde bize sunuyor. Bu çalışma genç ve dinamik bir ekibin gönüllü çalışmaları ile ortaya çıkarılıyor. Utkan Bugay’ın yönetmenliğinde, Ebru Gümrükçüoğlu’nun kurgusu ile Soner Avcu’nun müziklerini yaptığı belgeselin yapımcılığını da DEV Belgesel’den  Onur Özcan üstlendi. Belgesel akademik danışmanlığında ise Ceren Kazancı bulunuyor. Bu gönüllü çalışma…

CERN Sergisi : Parçacıkların Gizemli Yolculuğu

/

CERN sergisini gördünüz mü? 15 Haziran’a kadar Armada (Ankara)’da ziyaretçilerini kabul ediyor. CERN Sergisi Dünya’nın en gelişmiş gizem çözücü laboratuvarı olan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nin (CERN) etkileşimli simülasyonlarla ele alındığı sergi “Parçacıkların Gizemli Yolculuğu” bilim meraklılarını gizemli bir yolculuğa çıkarıyor. Geçmişteki bilim insanlarının çalışmaları ve araştırmaları, günümüz bilim insanlarının yorumları ve mevcut teknolojiyle birleşerek evrenin gizemi insanlara anlatılıyor. 14 milyar yıl öncesine götürerek bilimi keşif dolu heyecanlı bir serüvenle karşımıza sunuyor. Sergi 3D modellemeler, görüntü giydirme teknolojileri, sanal gerçeklik, görüntü yakalama ve işleme teknolojilerinin kullanıldığı 9 kısımdan oluşuyor. Normal sergilerin aksine katılımcılarla etkileşimli bir deneyim ortamı sunuyor. Bu sayede katılımcılar…

Issız Ada Tonlarca Plastik Barındırıyor!

//

Issız ada nedir? İnsanların olmadığı, binaların olmadığı sadece vahşi doğanın kendini gösterdiği bir kara parçasıdır. Dünyaki en ıssız ada ise Henderson Adası. Henderson Adası (24°20′G, 128°19′B) Pasifik Okyanusu’nun güneyinde bulunan Pitcairn Adalar Grubu’nda bulunuyor. Adaya en yakın ana insan yerleşimi ya da endüstriyel oluşum 5000 km yakında bulunmakta. İnsanlara uzak konumuyla insan etkisine en kapalı olan bu ada UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almakta. Henderson, ıssız ada araştırmacıları şaşırttı! Yapılan son araştırma gezisi dünyaki en ıssız ada olan Henderson Adası’nın dahi insan etkisinden uzaklaşamadığını gösterdi. Jennifer Lavers ve Alexander Bond 2015 yılı yaz aylarında Henderson Adası’na araştırma gezileri düzenlediler. Bu…

Homo naledi : insanlığın evriminde yeni nokta

//

Homo naledi nedir? Diğer fosillerden ayıran önemli özellikleri nedir? Ve en son bulunan Homo naledi fosili bize ne anlatıyor? İnsan evrimine yeni yaklaşımlar katabilme potansiyeli taşıyan son araştırma H. naledi‘nin H. sapiens‘lerle aynı dönemde de yaşadığı ve ölü gömme davranışları olduğunu ortaya çıkardı. H. naledi, iki yıl önce Rising Star mağara sistemlerinin Dinaledi odasında bulunan ve daha önceden bilinmeyen bir hominin türü. Morfolojik özellikleri bakımından önemli bilgiler taşıyan H. naledi fosilleri son çalışmalarda yine aynı mağara sistemi içindeki önceki Dinaledi odasına 100 metre uzaklıktaki Lesedi Odasında da bulundu. Bu buluntulardan ortaya iki önemli sonuç çıkarıldı. H. naledi, modern insan Homo…