Evrim

//////

Koronavirüs Türkiye’ye nereden ne zaman geldi?

Koronavirüs Türkiye’ye nereden geldi? Koronavirüs Türkiye’ye tek bir kaynaktan mı girdi yoksa çeşitli ülkelerden çeşitli zamanlarda mı girdi? Bu soruların cevaplarını hasta olan çeşitli kişilerdeki virüslerin genomları dizilenerek bulmak mümkün. Dünya’da pek çok araştırma grubu virüsün nasıl yayıldığını bu şekilde takip ediyor.…

Koronavirüs Türkiye’ye nereden ne zaman geldi?

//////

Koronavirüs Türkiye’ye nereden geldi? Koronavirüs Türkiye’ye tek bir kaynaktan mı girdi yoksa çeşitli ülkelerden çeşitli zamanlarda mı girdi? Bu soruların cevaplarını hasta olan çeşitli kişilerdeki virüslerin genomları dizilenerek bulmak mümkün. Dünya’da pek çok araştırma grubu virüsün nasıl yayıldığını bu şekilde takip ediyor. Türkiye’de bu çalışmayı yapan grup ise Ogün Adebali ve ekibi. Ogün Adebali’yle koronavirüsün nereden geldiğini, ne zaman geldiğini, genel olarak virüs genom çalışmalarını konuştuk. Türkiye’deki virüsler nereden ne zaman geldi? Ogün Adebali ve ekibi geçtiğimiz ay Türkiye’deki SARS-CoV-2 genomlarını inceledikleri ve Türkiye’deki virüslerin nerelerden geldiğini açıkladıkları çalışmayı Turkish Journal of Biology’de yayınladılar. Bu çalışmada Dünya’nın çeşitli yerlerinden 15, 277…

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2

//

Biyolojik Cinsiyet Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Önceki yazıda temel olarak canlılığın ortaya çıkması ve çoğalma/üreme strajeilerinin gelişmesinden bahsetmiştik. Bu yazıda dişi ve erkek eşeylerinin oluşumundan bahsedeceğim. Önceki yazı: Biyolojik Cinsiyetin Tarihi-1 Üreme ve değiş tokuş ekonomisi Eee peki bunların cinsiyetin tarihiyle ilgisi nedir? Aslında her bir parça bütüne yaklaşmak için gerekli. Cinsiyetlerin kökeni de bu parçalardan biri ve üremeden bağımsız bir süreç değil. Kavramları kolay anlamak için basit tanımlarını bu noktaya kadar hatırladık. Dünya’da ilk hücrelerin ortaya çıktığı dönemlere geri gidelim. Ortamda salınan bakteriler var. Üreme şekilleri ikiye bölünmek üzerine. İkiye bölünen bir bakteri,…

Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 1

//

Biyolojik cinsiyetler ne zamandır bizimle birlikte ve nasıl ortaya çıktı? Bu yazıda çok temel bir şekilde biyolojik cinsiyetlerin evriminden bahsedeceğim. Aslında yazı akışı bu süreci düşündürmek üzerine olacak. İki parçadan oluşan yazıda bu birinci yazı geniş bir giriş sağlayacak ve ikinci yazıdaki tartışmaların temelini oluşturacak. Önce gelin okul yıllarına dönelim. Ders fen bilgisi, konular “Hücrelerin bölünmesi”, “Dünya’nın oluşumu ve canlılık” ve “Evrim”. Bu konulara hızlıca göz atmak, daha sonra cinsiyetleri incelerken işimizi kolaylaştıracak. Biyolojik Cinsiyetin Tarihi – 2 Her şey gaz ve toz bulutuydu Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Güneş’in etrafında dönen Dünya şekillenmeye başladı. Sıcaklığı azaldı, yüzeyler oluştu, atmosfer…

Yeni koronavirüs pangolinden mi bulaştı?

////

Pangolin uzun süredir yeni koronavirüsün kaynağı olabilecek yabani hayvanlar arasında yer alıyordu. Yeni yapılan bir çalışma COVID-19’a sebep olan yeni koronavirüsün yani SARS-CoV-2 virüsünün pangolinlerde de benzerinin bulunduğunu ortaya çıkardı. Daha önce yarasalarda bulunan koronavirüslerin SARS-CoV-2 ile benzer olduğu ortaya çıkarılmıştı. Çalışmada araştırmacılar 2017 ve 2018 yılında kaçak pangolin ticareti yapanların yakalandığı operasyonda elde edilen ve derin dondurucuda saklanan sunda pangolini örneklerini kullandı. Hayvan pazarı ve koronavirüs 30 Aralıkta tespit edilen COVID-19 salgınında ilk vakaların, Hubei bölgesinde Wuhan şehirindeki Huanan hayvan pazarıyla ilişkili olmalarından dolayı hastalık etkeni için buraya odaklanıldı. Bu şüphelerin üzerine hayvan pazarı hızlı bir şekilde kapatıldı ve pazardaki…

EkoEvo yıllık bülteninin 3. sayısı çıktı!

///

EkoEvo (Ekoloji ve Evrimsel biyoloji Derneği) yıllık olarak düzenli bülten çıkarmakta. Bülten’de dernek üyelerinin yaptığı araştırmalara, dernek üyelerinin güncel bilimsel konulara yönelik yorumlarına ve dernek üyelerinin laboratuvarlarına yer verilmekte. EkoEvo Yıllık Bülteni 3. Sayısı İnternet üzerinden herkese açık olarak yayınlanan bülteni Bülten Çalışma Grubu hazırlamakta. Evrim Fer ve Zeynep Ersoy bu sayının editörlüğünü üstlendi. Billur Bektaş, Dilek Koptekin ve Esra Durmaz ise Bülten Çalışma Grubunda yer alıyor. Kapak Fotoğrafı ise Çağatay Tavşanoğlu’na ait. Bültende yurt içindeki ve yurt dışındaki dernek üyeleri ve laboratuvarlarına ait tanıtımlar, yeni projeye başlayan üyeler yer alıyor. Ayrıca Doktoradan mezun olan ya da doktorasına yeni başlayan…

EkoEvo Öğrenci Başarı Ödülleri Başvuruları Başladı!

///

Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği (EkoEvo), Türkiye’de yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin gerçekleştirdiği seçkin araştırmaları kutlamak amacıyla 2017 yılından itibaren her sene yüksek lisans tezi, doktora tezi ve makale ödülü veriyor. 2020 ödülleri için başvurular başladı. 19 Haziran 2020’ye kadar başvurular devam edecek. EkoEvo yönetim kurulunun ilan atiği tarihten itibaren, son başvuru gününe kadar başvurularını tamamlayan adaylar arasından seçilenlere yüksek lisans, doktora ve makale kategorilerinde ödüller veriliyor. Aşağıda kategorilerin detayları yer alıyor: En iyi yüksek lisans tezi ödülü: Türkiye’deki üniversitelerden herhangi birisinde ekoloji ve/veya evrimsel biyoloji alanında, başvuru son tarihinden önce iki senelik zaman aralığında bitirilmiş tezler arasından seçilir. En…

Astrobiyolog Betül Kaçar NASA’da Görev Alacak

////

Astrobiyolog Betül Kaçar, Nasa’da yeni oluşturulan evredeki yaşamı araştıracak ekibe kabul edildi. Betül Kaçar bu haberi Twitter’da takipçileriyle paylaştı ve pek çok tebrik mesajı aldı. Betül Kaçar’ın mesajı: “Guzel bir haber. Kelimelere dokmekte zorlaniyorum, ama soyle: Evrende yasamin izlerini arastirmak icin olustulan yeni bir NASA ekibine kabul edilmisim. Bu seneye ufak bir saglik sorunu ile basladim, ilac gibi geldi bu haber sabah sabah. Herseyin basi saglik diyerek bitireyim :)” Guzel bir haber. Kelimelere dokmekte zorlaniyorum, ama soyle: Evrende yasamin izlerini arastirmak icin olustulan yeni bir NASA ekibine kabul edilmisim. 💪Bu seneye ufak bir saglik sorunu ile basladim, ilac gibi geldi bu…

Çok hücreli hayvanların evrimine ilişkin yeni bir teori

/

Çok hücreli hayvanların evrimi yüzyılı aşkın bir süredir cevaplandırılmaya çalışılıyor. Çalışmalarda, hayvan hücrelerinin çok hücreli canlıları oluşturacak şekilde belirli değişimlere uğramasının sebepleri veya etkileyecek unsurları birkaç temel noktada buluşmuştu. Şimdi yeni bir çalışmada The University of Queensland araştırmacıları, hayvanların evrimsel tarihine dair uzun vadeli oluşumlarına yönelik düşüncelerimizi değiştirebilir. Ekipten Prof. Bernie Degnan, bulguların geleneksel hipotezlere ters düştüğünü belirtti. Degnan, ilk çok hücreli hayvanların ileri sürülenin aksine bugünkü süngerlere benzemediğini keşfettiklerini ve buna karşın daha çok ‘dönüşebilir’ hücreler grubu olduklarını ifade etti. Degnan bunun, pluripotent (birden fazla hücre tipine dönüşme yeteneği olan) kök hücre gibi düşünülebileceğini söylüyor. Yani, hayvanların en eski atalarının birer kök…

Yeni bir DNA; Hachimoji

///

“Hachimoji” isimli yeni bir DNA geliştiştirildi. Japonca’da “sekiz harf” anlamına gelen bu DNA, mutasyona uğrayıp gelişebiliyor ve bilgi taşıyabilecek bir model sunuyor. Science’te yayınlanan yeni bir makalede, bilim insanları Shuichi Hoshika ve ekip arkadaşları bu yeni DNA’yı geliştirdiler. Bu DNA, evrensel genetik kodda bulunan adenin, timin, guanin ve sitozine yeni eklenen P, B, Z ve S bazlarını, pürinler ve primidinler olarak kategorize edilmiş olanlarla aynı tür azot moleküllerine dayanıyor. Kendi baz çiftlerini oluşturmak için hidrojen bağları ile bağlanırlar ve S, B ile P ise Z ile bağlanır. Çalışmayı yapan bilim insanları doğal ve sentetik bazların farklı biçimlerinden yüzlerce hachimoji sarmalı…

Büyükanneler torunların ömrünü mü etkiliyor?

//

Büyükannenin yaşı ve torunlarına ne kadar yakın yaşadığı bu çocukların hayatta kalmalarını etkileyebilir. Bu ilginç araştırmayı Science News’te yayınlanan bir haber bizlere sunuyor. Habere göre, iki araştırmadan birincisi 1700-1800’lerde yaşayan Finli aileler arasında, genç torunların hayatta kalma oranlarının, anneannelerin/babaannelerin yakınlarda yaşadığı ve 50 ila 75 yaşları arasında olduğu zaman yüzde 30 arttığı yönünde. İkinci çalışma, büyükannenin çok uzakta yaşadığı zamanlarda bile hayatta kalmaya yararının devam edip etmediğini inceledi. Çalışmalar, hayvanlar aleminde nadir görülen menopozun varlığını açıklamak için daha geniş bir çabanın parçası olarak görülüyor. “Büyükanne hipotezi” olarak adlandırılan bu çalışma, evrim açısından bakacak olursak, kadınların uzun ömürlülüğünün torunlarının hayatta kalmasına…