Bilim- Sayfa 2

Rosalind Franklin 100 yaşında!

///

Rosalind Franklin’in, yani DNA’nın fotoğrafını çeken kadının, bugün 100. doğum günü. Rosalind Franklin 37 yıllık kısa ömründe tüm cinsiyetçi dışlamalara rağmen büyük başarılara imza atmış bir bilim kadınıydı. Bu kısa ömrüne DNA’nın keşfedilmesini sağlayan en önemli çalışmaları yaptı.  Covid pandemisiyle mücadele ettiğimiz bugünlerde, DNA teknolojilerinin önemini herkes çok daha fazlasıyla fark etti. Rosalind Franklin tüm zor koşullara ve cinsiyetçi ayrımlara rağmen yürütüğü çalışmalar ve ortaya çıkardığı DNA fotoğrafı bugün bizim için çok daha önemli. Nice 100 yıllara Rosalind!  Rosalind Franklin Kimdir?  Rosalind Franklin 25 Temmuz 1920’de Londra’da dünyaya gözlerini açtı. Kız çocuklarına fizik ve kimya öğreten sayılı okuldan biri olan…

Dilhan Eryurt: Türkiye’den Apollo Görevine Bir Kadın Astronom!

////

Dilhan Eryurt, Google Doodle’da insalığın Ay’a ayak basışının 51. yılında anılıyor. Türkiye’den NASA’ya giden ilk araştırmacı ve ilk kadın araştırmacı olan Dilhan Eryurt’un Güneş çalışmaları, Ay görevinde önemli katkılar sağlamıştı. Geçtiğimiz yıl insanların Ay’a ayak basışının 50. yılı kutlandı. 20 Temmuz 1969’da Neil Armstrong Ay’da ilk adımlarını atarken, bu başarının ardında mühendislerden astronomlara yüzlerce insanın çalışması vardı. Bunların arasında Dilhan Eryurt’un çalışmaları en önemli olanlardan biriydi. Dilhan Eryurt ve Ay’a gidiş NASA‘da çalıştığı dönemde tek kadın araştırmacı olan Dilhan Eryurt, yaptığı çalışmalarla Ay‘a gidilmesinde büyük katkılar sağlamıştır. Dilhan Eryurt, çalışmalarını yıldızların modellenmesi ve Güneş’in evrimi konularında yoğunlaştırmış ve Güneş Modeli’nin…

Coronavirüs sivrisinekten bulaşır mı?

//

Koronavirüsün sivrisineklerle bulaşıp bulaşmayacağı uzun süredir bilinmeyen bir konuydu. Son yapılan çalışmalar bu koronavirüsün sivrisinekten bulaşıp bulaşmadığını aydınlattı. Sivrisinekler insanlardan ve diğer canlılardan kan emen böcekler. Bu sırada sıtma gibi çeşitli hastalıkların etkenlerini taşıyabiliyorlar. Sivrisineklerin bu şekilde koronavirüsü taşıyıp taşınmadığı konuda ise Dünya Sağlık Örgütü, böyle bir taşınıma rastlamadığını açıklamıştı. Ancak taşınıp taşınamayacağı konusunda net bilgiler vermemişti. Kansas State Üniversitesi araştırmacıları Yan-JangS Huang ve araştırmacılar sivrisineklerin koronavirüsü (Sars-CoV-2) taşımadığını gösterdiler. Sivrisinekler koronavirüsü taşır mı? Geçtiğimiz gün Scientific Reports’ta yayınlanan çalışmaya göre sivrisinekler koronavirüsleri taşımıyor. Bu çalışmada Aedes argypti, A. albopictus ve Culex quinquefasciatus türü sivrisinekler kullanıldı. Bu sivrisinekler başka virüsleri…

Covid-19 nasıl modellendi?

///

COVID-19 pandemisi son birkaç aydır sayıları ve grafikleri çok daha fazla gündelik hayatımızın bir parçası haline getirdi. Bununla birlikte, pandeminin yarattığı belirsizlikle modellemelerin önemi daha fazla fark edilir oldu. Bu yazıda Burcu Tepekule’yle birlikte pandemide grafikler ve COVID-19’un nasıl modellendiğini yazdık. İlk olarak kısa bir girişle modellemenin ne olduğunu hatırlatacak başlıklara yer verdik. Daha sonra ise modellemenin detaylarını ve ilgililerin de yapabileceği şekilde kodları da paylaşarak nasıl yapıldığını anlattık. Koronavirüs Grafikleri Herşey aralık ayının sonunda başladı. Şubatın ilk haftalarında Dünya Sağlık Örgütü’nün sakin açıklamalarıyla Çin’den uzaktaki ülkeler rahatladı. Sonra birden virüsün insandan insana bulaştığı fark edildi. Çin’de her geçen gün…

Yeni koronavirüs pangolinden mi bulaştı?

////

Pangolin uzun süredir yeni koronavirüsün kaynağı olabilecek yabani hayvanlar arasında yer alıyordu. Yeni yapılan bir çalışma COVID-19’a sebep olan yeni koronavirüsün yani SARS-CoV-2 virüsünün pangolinlerde de benzerinin bulunduğunu ortaya çıkardı. Daha önce yarasalarda bulunan koronavirüslerin SARS-CoV-2 ile benzer olduğu ortaya çıkarılmıştı. Çalışmada araştırmacılar 2017 ve 2018 yılında kaçak pangolin ticareti yapanların yakalandığı operasyonda elde edilen ve derin dondurucuda saklanan sunda pangolini örneklerini kullandı. Hayvan pazarı ve koronavirüs 30 Aralıkta tespit edilen COVID-19 salgınında ilk vakaların, Hubei bölgesinde Wuhan şehirindeki Huanan hayvan pazarıyla ilişkili olmalarından dolayı hastalık etkeni için buraya odaklanıldı. Bu şüphelerin üzerine hayvan pazarı hızlı bir şekilde kapatıldı ve pazardaki…

EkoEvo yıllık bülteninin 3. sayısı çıktı!

///

EkoEvo (Ekoloji ve Evrimsel biyoloji Derneği) yıllık olarak düzenli bülten çıkarmakta. Bülten’de dernek üyelerinin yaptığı araştırmalara, dernek üyelerinin güncel bilimsel konulara yönelik yorumlarına ve dernek üyelerinin laboratuvarlarına yer verilmekte. EkoEvo Yıllık Bülteni 3. Sayısı İnternet üzerinden herkese açık olarak yayınlanan bülteni Bülten Çalışma Grubu hazırlamakta. Evrim Fer ve Zeynep Ersoy bu sayının editörlüğünü üstlendi. Billur Bektaş, Dilek Koptekin ve Esra Durmaz ise Bülten Çalışma Grubunda yer alıyor. Kapak Fotoğrafı ise Çağatay Tavşanoğlu’na ait. Bültende yurt içindeki ve yurt dışındaki dernek üyeleri ve laboratuvarlarına ait tanıtımlar, yeni projeye başlayan üyeler yer alıyor. Ayrıca Doktoradan mezun olan ya da doktorasına yeni başlayan…

“COVID-19 TÜRKİYE Platformu Aşı ve İlaç Geliştirme”

///

COVID-19 Türkiye Platformu koordinasyonunda Tübitak tarafından düzenlenen “COVID-19 TÜRKİYE Platformu Aşı ve İlaç Geliştirme Sanal Konferansı” 2 Nisan’da 10:00’da gerçekleşecek. Uzmanları yer aldığı sanal konferansta COVID-19’a bilimsel olarak ele alınacak. İlaçların yeni hedeflere konumlandırılması, covid-19 için ilaç geliştirme, acil tedavi yöntemleri ve COVID-19 için aşı geliştirme konularında farkındalık oluşturulması için bu etkinlik gerçekleştirilecek. COVID-19 TÜRKİYE Platformu Aşı ve İlaç Geliştirme Sanal Konferansı’nda alanda yoğun olarak çalışan bilim insanları bir araya gelecek. Etkinlik toplam 3 oturumda oluşacak. Her oturum sonunda ise soru-cevap bölümü olacak. İlk oturum 10:15-11:00 arasında gerçekleştirilecek ve “İlaçların Yeni Hedeflere Konumlandırılması ve İlaç Geliştirme Oturumu” başlığında olacak. İkinci…

Bilim Kadınları’ndan 5 Bilim Kadını Posteri!

/

Twitter’da binlerce takipçisi olan ve her hafta farklı bir bilim kadınını tanıtan Bilim Kadınları projesi, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar günü için hazırladığı özel posterleri paylaştı. Posterlerde Türkiye’nin ilkleri olan bilim kadınları yer alıyor. Astronomi alanında Nüzhet Gökdoğan, Kimya alanında Remziye Hisar, Zooloji alanında Fahire Battalgazi, Matematik alanında Selma Soysal ve Botanik alanında Asuman Baytop‘un posterlerine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz. Her bir bilim kadını için Bilimma.com‘da hazırladığımız kısa biyografilerine ulaşabilir, bu bilim kadınlarını yakından tanıyabilirsiniz. Bilim Kadınları’ndan Mesaj Var! Bilim Kadınları posterleri Bilim Kadınları olarak birçok bilim kadının tarihin sayfalarından silindiğini biliyoruz. Amacımız şimdiye kadar bilim kadınlarının çalışmalarına görünürlük kazandırmak ve…

Akademide görsel manipülasyonu: Çinli ünlü araştırmacının çalışmaları soruşturmaya alındı

//

Akademide görsel manipülasyonu yaygınlaşmaya devam ediyor. Elisabeth Bik, Çin’in saygın araştırmacılarından biri olan Cao Xuetao’nun laboratuvarından çıkan makalelerde çok fazla görsel manipülasyonla üretilmiş figürler buldu. Bunun üzerine sosyal medyada gündeme gelen bu manipülasyonlarla ilgili Çin Eğitim Bakanlığı soruşturma başlattı. Çin Eğitim Bakanlığı, yüksek profilli immünolog ve üniversite başkanı Cao Xuetao’nun incelediği bilimsel makalelerinde kullanılan göresellerin ve fotoğrafların büyük oranda manipüle buldu. Ayrıca dört bilimsel dergi de Cao’nun yazar olduğu makaleleri inceleyeceklerini duyurdu. Tartışmalar Elisabeth Bik’in Twitter’da yaptığı paylaşımlarla gündeme geldi. Cao Xuetao Nankai Üniversitesi başkanı ve Çin’de kanser immünoterapisi geliştirilmesine öncülük etmiş bir araştırmacı. Ayrıca Şangay’da İkinci Askeri Tıp Üniversitesi’nde…

Haziran 2019 – Bilim Raporu

/

Haziran ayında havaların ısınması ve pek çok canlının aktif günlerini yaşamasından dolayı böğü gibi türlerin görülme sıklığı arttı. Yine haber sitelerinde “et yiyen örümcek” olarak yerini bulan bu ünlü simanın biyolojisini sizlerle paylaştık. Bununla birlikte pek çok vatandaş gördüğü bitkilerin ve hayvanların hangi tür olduğunu merak ederek Twitter gibi pek çok sosyal medya organında bunları paylaştı. Emrah Çoraman kendisine sık gelen sorular üzerine #hangitür etiketini açtı ve bu etiket altında yurdun pek çok yerinden farklı canlıların fotoğrafları paylaşıldı ne oldukları tartışıldı. Yaz aylarını Akdeniz kıyısındaki kumsallarda yuvarlayarak geçiren Caretta caretta‘lar ve koruma programlarının yaşadığı problemler gündeme geldi. Havaların ısınmasıyla artan…