Haber

Bilim dünyasında neler oluyor? Hangi araştırmalar gündemde? Yeni bilimsel gelişmeler neler? Dünya'da ve Türkiye'de bilim alanında neler yaşanıyor? Bilimma Haber başlığı altında bunları okuyabilirsiniz.

/

Zamanım yok demeyin 10 kuralla siz de kodlamayı öğrenin

Kodlama öğrenmek için 10 adım! Zamandan şikayet etmeyi bir kenara bırakıp, “yarın başlarım” demeden tam da bugün kodlama öğrenmeye başlayın. Nature’da yayımlanan bir makale, kodlama öğrenmenin püf noktalarını bize anlatıyor.  Colorado Boulder Üniversitesinde biyoinformatik alanında doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmalarını sürdüren Dr.…

Zamanım yok demeyin 10 kuralla siz de kodlamayı öğrenin

/

Kodlama öğrenmek için 10 adım! Zamandan şikayet etmeyi bir kenara bırakıp, “yarın başlarım” demeden tam da bugün kodlama öğrenmeye başlayın. Nature’da yayımlanan bir makale, kodlama öğrenmenin püf noktalarını bize anlatıyor.  Colorado Boulder Üniversitesinde biyoinformatik alanında doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmalarını sürdüren Dr. Atma Ivancevic, Nature Kariyer Topluluğu’nda bir makale yayımladı. Makale, kodlama öğrenmek için uygulanması gereken 10 adımı bizlere sunuyor. Programlama, nasıl öğrenileceğini öğrenmeye yönelik bir egzersizdir. Dr. Ivancevic, küçük başlayın, sık sık pratik yapın ve hata yapmaktan korkmayın şeklinde öneride bulunuyor. Sizler için Dr. Ivancevic’in makalesini Türkçe’ye çevirdik; “Öğrenecek vaktim yok”; hepimiz bunu söyledik hatta bazılarımız hâlâ söylüyor. Birçok kişi…

CRISPR’la kalıtsal genom düzenleme için ne düşünüyorlar?

/

CRISPR’la kalıtsal genom düzenleme teknolojisi hakkında soru işaretleri sürüyor. Bir grup bilim insanı bir araya gelerek genom düzenleme teknolojisi hakkında bir rapor yayımladı. Rapor, CRISPR tekniğinin etik yönünden tıbbi yönlerine kadar birçok noktaya ve eksiklere dokunuyor.  Eylül 2020’de, Heritable Human Genome Editing (Kalıtsal İnsan Genomu Düzenleme / HHGE) başlıklı CRISPR’la kalıtsal genom düzenlemeye ilişkin büyük bir rapor Ulusal Bilimler Akademisi, Ulusal Tıp Akademisi ve Britanya Kraliyet Topluluğu tarafından yayımlandı. Kasım 2018’de Çin’de He Jiankui isimli bir bilim insanı, embriyolar üzerinde genetik değişiklikler yaparak genetiği değiştirilmiş ilk bebekleri (ikiz) duyurmuştu. CRISPR’la kalıtsal genom düzenleme konusu özellikle etik yönünden ve bilimsel yönünden…

Ay’da su bulunması ne anlama geliyor?

/

Ay’da su bulundu. Dün Amerika Birleşik Devletleri Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından açıklanan gelişme aslında günler öncesinden NASA’nın verdiği ipuçları ile bekleniyordu. Daha önce keşfedilen suyun aksine bu kez Ay’ın Güneş alan bir bölgesinde su bulundu.  NASA, Ay’da su moleküllerinin bulunduğunu açıkladı. Keşfe ilişkin çalışma, Nature Astronomy dergisinde yayımlandı. Ay’da ilk kez su bulunmuyor; daha önce Ay’ın gölgede kalan kraterlerinde su bulunmuştu ancak bu kez Ay’ın Güneş gören bir yüzeyinde su keşfedildi. Bu konuda, NASA’da derin uzay iletişimi ve astrofizik alanlarında araştırmacı olan Dr. Umut Yıldız, “Güneş gören yüzü kafa karıştırmasın, Ay’ın her yeri Güneş görür. Ay, kendi ekseni…

Artvin’de keşfedilen ağaç dünyanın en yaşlı armut ağacı olabilir

/

Artvin’de keşfedilen bir ağaç Türkiye’nin ve dünyanın en yaşlı armut ağacı olabilir. Artvin Çoruh Üniversitesinden akademisyenlerin tescil için başvurduğu ağacın boyu 18 metre civarıyken çapı 2,1 metre olarak açıklandı.  Artvin’in Şavşat ilçesine bağlı Yoncalı köyünde keşfedilen bir armut ağacı dünyanın ve dolayısıyla ülkemizin de en yaşlı armut ağacı olabilir.18 metre civarında boy uzunluğuna sahip armut ağacı, 6,6 metre çevre genişliğine ve 2,1 metre çapa sahip. Keşfi yapan Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji Anabilim Dalı’ndaki araştırmacılar, ağacın bin 500 ila 2 bin yıllık olduğunu tahmin ettiklerini söyledi. Araştırmacılardan Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, “Bin 500 yıllık bu armut…

Yanlış anlaşılan bir yöntem; Dopamin orucu işe yarıyor mu?

Dopamin orucu hakkında yazılan bir makale, bunun işe yarayıp yaramadığını tartışıyor. Kaliforniyalı psikiyatrist Dr. Cameron Sepah tarafından ortaya atılan dopamin orucunun oruç ya da dopaminle çok az ilgisi bulunuyor. Sepah’ın New York Times’ta söylediği gibi, “Dopamin, bağımlılıkların nasıl pekiştirilebileceğini açıklayan ve akılda kalıcı bir başlık oluşturan bir mekanizmadır.”  Harvard Health Publishing‘de dopamin orucu hakkındaki makalesinde Dr. Peter Grinspoon, dopamin orucunun yanlış anlaşılmasının temelinin ismine kadar gittiğini düşünüyor. Şık bir isim insanlara cazip gelebiliyor. Peki, dopamin orucunun arkasındaki düşünce nedir? Sepah’ın dopamin orucu ile amaçladığı şey, bilişsel davranışçı terapiye dayanan ve sağlıksız uyaranların (bildirimler, bip sesleri) daha az baskın hale gelmesini…

Bilim Kadınları İstanbul Maratonu’nda “kadın emeği” için koşacak

//

Bilim Kadınları topluluğu, İstanbul Maratonu’nda kadınlar ve cinsiyet eşitliği için koşacak. Son başvuru tarihi 28 Ekim olan İstanbul Maratonu 8 Kasım Pazar günü ve 42. İstanbul Sanal Maratonu 7-8 Ekim Cumartesi ve Pazar günleri yapılacak.  Temelleri 2015 yılına uzanan Bilim Kadınları, Türkiyeli kadın bilim insanlarını tanıtmak ve yaptıkları çalışmaları görünür kılmak için kuruldu. Topluluğun amaçlarından biri bilim kadınların görünürlüğünü artırmak iken bir diğer temel amacı ise bilim kadınlarını destekleyerek dayanışma ağı oluşturmak. Topluluk, Twitter üzerinden haftalık yayınlarla Türkiyeli bilim kadınlarını ve çalışmalarını tanıtıyor. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de cinsiyet eşitsizliği, kadınların önünde engeller oluşturarak yaşamı her alanda olumsuz…

Negatif sonuçlu akademik yayınlar neden önemli?

Akademik yayınlar arasında büyük çoğunlukla pozitif sonuçlananları görüyoruz. Peki, negatif sonuç doğuran çalışmalar neden dergilerde yayımlanmıyor? Aslında, negatif sonuçlanan çalışmalar da dergilerde eşit olarak yayımlanma fırsatı bulsa, diğer araştırmacılara ışık tutması muhtemel olurdu.  Nature Kariyer Topluluğu‘nda araştırmacı Dr. Devang Mehta‘nın kaleme aldığı makale, negatif sonuçlu akademik yayınlar hakkında. Dr. Mehta, bilimin ilerleyişi için bilim topluluğuna, “Yayıncılar, eleştirmenler ve bilim topluluğunun diğer üyeleri, herkesin yararı için bilimin olumlu sonuçları tercih etmesiyle savaşmalıdır.” diyor. Biz de Dr. Mehta’nın tecrübelerinden yola çıkarak yazdığı makaleyi sizler için Türkçe’ye çevirdik. Dr. Mehta, Nisan 2019’da ekibiyle birlikte genom biyoloji alanında başarısız bir deneyi bildiren alışılmadık bir…

Dünya Enerji Görünümü 2020: Güneş enerjisi elektrik piyasasının yeni lideri

/

Dünya Enerji Görünümü 2020 raporu yayımlandı. Rapor, pandemi sürecinin neden olduğu aksaklıklardan ötürü enerji piyasasının pandemiden önceki seviyeye ulaşmasını tahminen 2030 olarak öngörüyor. Ayrıca rapor, iklim planlarımızı şekillendirmemize yönelik güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji sistemlerini öneriyor.  Uluslararası Enerji Piyasası (UEA), UEA Dünya Enerji Görünümü 2020 (World Energy Outlook – WEO 2020) raporunu yayımladı. Rapor, küresel enerji sisteminin önümüzdeki yıllarda nasıl gelişebileceğine dair kapsamlı bir bakış açısı sunuyor. Rapor, ikinci bir koronavirüs dalgasının öngörülmesi ve koronavirüs aşısının en erken 2021 yılında çıkabileceği tahminlerinden ötürü şirketlerin küçülmeye gidebileceğini ve yatırımcıların geri çekilmesiyle yatırımda düşüş yaşanabileceğini belirtiyor. Raporda, temiz enerji geçişlerini hızlandırmaya yönelik…

COVID-19 karbondioksit salınımını azalttı

//

COVID-19 karbondioksit salınımı / emisyonlarını  küresel çapta büyük ölçüde azalttı. SARS-CoV-2 virüsü salgını hayatı tehdit etmeye devam ederken, 2020’nin ilk yarısında karbondioksit emisyonlarında benzeri görülmemiş bir düşüş yaşandı; araştırmacılar, bu emisyon düşüşünün 2008 ekonomi krizinden, 1979’daki petrol krizinden ve hatta İkinci Dünya Savaşı’ndan daha büyük olarak tanımlıyor.  COVID-19 karbondioksit salınımı üzerindeki etkileri yeni bir çalışmada raporlandı. Küresel salgın, insan faaliyetlerini ve dolayısıyla enerji kullanımını ve karbondioksit (CO2) emisyonlarını büyük ölçüde etkiliyor. 14 Ekim 2020 günü Nature‘da yayımlanan bir çalışmada, gerçek zamana yakın faaliyet verilerine dayanarak farklı sektörler için ülke düzeyinde karbondioksit emisyonlarının günlük tahminleri sunuldu. Araştırmacılar, 2019’un aynı dönemine kıyasla…

Nallıhan’da vaşaklar ve yaban hayatı korunacak

//

Nallıhan’da vaşaklar ve yaban hayatı korumaya alınıyor. Kedigiller üzerine 10 yıldan fazla süredir araştırmalar yapan Dr. Deniz Mengüllüoğlu’nun Nallıhan’daki vaşakların ve diğer yaban hayatının büyük yangından nasıl etkilendiğini araştıracak çalışması, Rufford Foundation tarafından desteklenecek. Yaban hayatı araştırmacısı Dr. Deniz Mengüllüoğlu ve ekip arkadaşları, Ankara Nallıhan’da geçtiğimiz aylarda gerçekleşen yangının yerleşik vaşak popülasyonu ve diğer yaban hayatı popülasyonları üzerindeki etkisini araştırmak için tasarladığı proje, Rufford Vakfı tarafından desteklenecek. Rufford Vakfı’ndan kısaca bahsetmek gerekirse, vakıf, gelişmekte olan ülkelerdeki doğa koruma projelerine fon sağlayarak destekliyor. Dr. Mengüllüoğlu’nun çalışması, Nallıhan’da 30 Ağustos 2020 – 3 Eylül 2020 tarihleri arasında gerçekleşen büyük çaplı yangının bölgede…

1 2 3 95