Büyükanneler torunların ömrünü mü etkiliyor?

0
20

Büyükannenin yaşı ve torunlarına ne kadar yakın yaşadığı bu çocukların hayatta kalmalarını etkileyebilir. Bu ilginç araştırmayı Science News’te yayınlanan bir haber bizlere sunuyor.

Habere göre, iki araştırmadan birincisi 1700-1800’lerde yaşayan Finli aileler arasında, genç torunların hayatta kalma oranlarının, anneannelerin/babaannelerin yakınlarda yaşadığı ve 50 ila 75 yaşları arasında olduğu zaman yüzde 30 arttığı yönünde. İkinci çalışma, büyükannenin çok uzakta yaşadığı zamanlarda bile hayatta kalmaya yararının devam edip etmediğini inceledi.

Çalışmalar, hayvanlar aleminde nadir görülen menopozun varlığını açıklamak için daha geniş bir çabanın parçası olarak görülüyor. “Büyükanne hipotezi” olarak adlandırılan bu çalışma, evrim açısından bakacak olursak, kadınların uzun ömürlülüğünün torunlarının hayatta kalmasına olan katkılarından kaynaklandığını ve böylece kendi soylarını genişlettiğini öngörüyor.

Anneden uzaklaştıkça daha az çocuk yapıyoruz

Finlandiya çalışmasında araştırmacılar, 1731-1895 yılları arasındaki kayıtlara dayanarak 5 bin 815 çocuğu inceledi. O zamanlar kadınların neredeyse altı çocuğu olan büyük aileleri vardı, çocukların üçte biri 5 yaşından önce ölüyordu. Ekip, yakınında yaşayan anneannelerin 50 ila 75 yaşlarında olduklarında, 2 ila 5 yaşındaki torunlarının, anneannelerinin ölen çocuklarından yüzde 30 daha yüksek bir hayatta kalma olasılığı olduğunu tespit etti.

İkinci çalışmada araştırmacılar, Kanada’nın St. Lawrence Vadisi’nde 3 bin 382 anne ve büyükanneyi ve 56 bin 767 torunu kapsayan 1608’den 1799’a kadarki kayıtları kullandı. Fin nüfusunda olduğu gibi bu erken Fransız yerleşimcileri, büyük ailelere ve yüksek çocuk ölüm oranlarına sahipti. Araştırmada çıkan ilginç bir sonuca göre, kızlarla anneler arasındaki her 100 kilometrelik mesafedeki kızların 0,5 daha az çocuğu var.

Bu bulgular menopoz için evrimsel bir nedeni açıklayabilir, ancak insanların daha az çocuğa sahip oldukları ve evlerinden daha uzak yaşama eğiliminde oldukları günümüz modern dünyasında doğru olmayabilir.

Delaware Üniversitesi’ nde tıbbi antropolog Melissa Melby, büyükanne hipotezi konusunda şüpheci olmaya devam ediyor. Çünkü menopoz kazayla ortaya çıkmış olabilir. Melby, Kanada dışında yapılan araştırmada, kadınların 40 yaşına kadar bebek sahibi olmaya devam ettiğini belirtti.

Kaynak; https://www.sciencenews.org/article/grandmothers-survival-evolution

Bir Cevap Yazın